APEC 2027 là phép thử lớn cho tham vọng hạ tầng của Phú Quốc
APEC 2027 Phú Quốc là quá trình chuẩn bị tổng lực về hạ tầng giao thông, trung tâm hội nghị, lưu trú và quản trị đô thị nhằm đáp ứng tuần lễ cấp cao quy mô quốc tế, đồng thời tạo nền tảng phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống cho cư dân đảo Ngọc. Đây không chỉ là một sự kiện đối ngoại, mà là phép thử cho năng lực tổ chức, điều hành và tầm nhìn phát triển dài hạn của đặc khu. Chính quyền trung ương và địa phương đã xác định đây là nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất từ nay đến 2030, đặt lên bàn một câu hỏi rõ ràng: Phú Quốc có dám biến áp lực tiến độ thành động lực cải cách hạ tầng và thể chế hay không? Câu trả lời đang dần hiện ra qua 21 dự án trọng điểm được triển khai cùng lúc.
21 dự án trọng điểm: bức tranh hạ tầng được vẽ lại với tốc độ hiếm thấy
Trọng tâm của kế hoạch APEC 2027 Phú Quốc là 21 công trình, trong đó 10 dự án đầu tư công và 11 dự án đối tác công – tư (PPP) và đầu tư kinh doanh. Cách phân bổ này cho thấy địa phương chọn con đường khó nhưng hợp lý: dùng vốn nhà nước cho các dự án công cộng Phú Quốc mang tính nền tảng, và huy động doanh nghiệp cho các hạng mục có khả năng thu hồi vốn. Việc Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra tiến độ tại Phú Quốc ngày 2/8 – từ cảng hàng không Phú Quốc, đường tỉnh ĐT 975, tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 đến trung tâm hội nghị APEC – là thông điệp chính trị rõ ràng: mọi mốc tiến độ đều là cam kết quốc gia, không chỉ của một địa phương.
Trung tâm hội nghị APEC và nhà hát đa năng: biểu tượng mới hay phép thử về chất lượng?
Tổ hợp trung tâm hội nghị APEC và nhà biểu diễn đa năng đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, với tiến độ mà nhiều dự án trong nước phải nhìn lại. Khu S3 – trung tâm hội nghị APEC 3.500 chỗ và trung tâm báo chí 3.000 chỗ – đã hoàn thành 98% phần thô bê tông, hơn 58% tô trát tường và 93% hệ mái vòm thép. Khu S2 – nhà hát, nhà biểu diễn đa năng – đạt 97% phần khung bê tông. Hai công trình đặt mục tiêu xong phần mặt ngoài vào cuối tháng 10 và hoàn thiện nội thất vào cuối tháng 3, tức chỉ vài tháng trước APEC, theo cam kết của nhà đầu tư. Câu hỏi đặt ra không phải có kịp hay không, mà là kịp nhưng có đảm bảo chất lượng, an toàn và bản sắc kiến trúc đủ tầm một trung tâm hội nghị APEC mang tính biểu tượng lâu dài hay không.
Cảng hàng không Phú Quốc và mạng lưới giao thông: hạ tầng xương sống cho kết nối khu vực
Không có hạ tầng giao thông Phú Quốc đủ mạnh, mọi tham vọng APEC đều chỉ nằm trên giấy. Sau hơn bảy tháng chuyển giao quản lý cho một tập đoàn tư nhân từ 1/1, cảng hàng không Phú Quốc đã đón hơn 4,48 triệu lượt hành khách, tăng gần 38%, với gần 28.000 chuyến bay, tăng 44% so với cùng kỳ năm trước. Đường cất hạ cánh số 2 dài 3.300m được hoàn thành chỉ trong khoảng tám tháng thi công, được chuyên gia đánh giá là “tốc độ chưa từng có” trong ngành hàng không dân dụng Việt Nam. Hiện nhà ga T2 đã hoàn thành khoảng 95% kết cấu bê tông, đường băng số 2 đạt 85% và hướng tới hoàn thành trong năm nay để lắp đặt thiết bị, vận hành thử trước APEC. Song song, ĐT 975 và tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 đang hình thành trục kết nối nội đảo mới, phục vụ cả đại biểu lẫn người dân lâu dài.
Từ hạ tầng APEC đến chất lượng sống cư dân: liệu Phú Quốc có tránh được “cơn sốt sự kiện”?
Điều đáng bàn nhất không phải là Phú Quốc có kịp về đích APEC, mà là các dự án công cộng Phú Quốc có thực sự nâng chất lượng sống cư dân hay chỉ phục vụ vài ngày hội nghị. Ngay trong các văn bản chỉ đạo, địa phương đã gắn việc đẩy nhanh tiến độ hạ tầng với lập lại trật tự quản lý đất đai, siết kỷ cương công vụ và mục tiêu xây dựng đảo Ngọc giàu mạnh, an toàn, văn minh, phát triển bền vững. Mô hình làm thủ tục hàng không ngoài sân bay tại các khu nghỉ dưỡng cao cấp đã góp phần giảm tải nhà ga, một cải tiến nếu mở rộng tốt có thể phục vụ cả cư dân và du khách thường xuyên. Chính phủ ban hành Nghị quyết 66 và chuẩn bị sửa Quyết định 948 để gỡ vướng pháp lý, đồng thời tỉnh An Giang ra Chỉ thị 20 siết kỷ luật ngân sách, đấu thầu và PPP. Câu chuyện còn lại là giám sát độc lập và sự dám chịu trách nhiệm của những người được trao “cơ chế đặc thù”.
