Sedan: từ lựa chọn mặc định đến nhóm xe “thở oxy” trên thị trường Việt
Sedan thị trường Việt là nhóm xe gầm thấp, thiết kế ba khoang tách biệt gồm khoang động cơ, khoang hành khách và khoang hành lý, từng là lựa chọn mặc định cho cả khách hàng cá nhân lẫn kinh doanh dịch vụ nhờ trải nghiệm lái ổn định, cách âm tốt và hình ảnh gắn với sự thành đạt. Thế nhưng, từ vị thế dòng xe chủ lực, sedan đang bước vào giai đoạn suy thoái rõ rệt: thị phần sedan giảm mạnh, vắng bóng trong cuộc đua doanh số toàn thị trường và bị xe gầm cao lẫn ô tô điện lấn át. Điều đáng nói là sự đi xuống này không diễn ra trong một sớm một chiều, mà là kết quả của cả một thập kỷ thay đổi thói quen tiêu dùng – nơi SUV, crossover và MPV đáp ứng tốt hơn nhu cầu gia đình, du lịch và hình ảnh “đa dụng” mà người Việt đang ưu tiên. Nếu nhìn lại, sedan không thua kém về kỹ thuật, nhưng thua về xu hướng và câu chuyện sử dụng hàng ngày.
2015: thời hoàng kim của Vios, Corolla Altis và Camry
Năm 2015 là đỉnh cao của sedan thị trường Việt, khi ba cái tên Toyota Vios, Corolla Altis và Camry gần như “cầm trịch” các phân khúc hạng B, C, D. Vios dẫn đầu sedan hạng B với 13.761 xe, bỏ xa KIA Rio (3.951 xe), Honda City (3.186 xe) và Mazda2 (2.396 xe). Đây là mẫu xe được xem là “gà đẻ trứng vàng” nhờ độ bền, chi phí sử dụng thấp và phù hợp làm taxi. Ở hạng C, Corolla Altis bán 5.926 xe, vượt KIA K3 (4.332 xe) và Honda Civic (392 xe), trở thành lựa chọn an toàn cho người mua muốn sự ổn định hơn là cá tính. Trên đỉnh tháp, Camry với 4.679 xe, vượt Mazda6 (2.589 xe) và Honda Accord (201 xe), củng cố hình ảnh “xe chủ tịch” cho doanh nhân và gia đình khá giả. Một câu nói tóm tắt thời kỳ đó là: “Ai mua sedan, gần như sẽ phải cân Vios, Altis hoặc Camry trước khi nghĩ đến bất cứ mẫu nào khác.”
Sau một thập kỷ: sedan mất ngôi, SUV và xe điện lên tiếng
Chỉ trong mười năm, cục diện đã đảo chiều. Thị phần sedan giảm rõ rệt khi người dùng chuyển sang SUV và crossover vì không gian rộng và khả năng đáp ứng nhiều nhu cầu hơn. Từ năm 2024, sedan không còn xuất hiện trong cuộc đua trở thành ô tô bán chạy nhất toàn thị trường; top 10 bán chạy sau ba quý gần đây hoàn toàn vắng bóng sedan, nhường chỗ cho xe gầm cao và ô tô điện. Ngay trong nội bộ sedan, các phân khúc cũng teo tóp. Sedan cỡ D hiện chỉ còn Toyota Camry được công bố doanh số định kỳ, trong khi Honda Accord và Mazda6 đã rút khỏi Việt Nam, Kia K5 vẫn bán nhưng không rõ số liệu chi tiết. 9 tháng đầu năm, Camry bán 974 xe (898 bản hybrid, 76 bản xăng), thấp hơn nhiều so với 1.609 xe cùng kỳ năm trước. Câu chuyện không phải sedan “xấu đi”, mà là người dùng muốn chiếc xe cao ráo, linh hoạt cho mọi địa hình và phù hợp hình ảnh gia đình hiện đại hơn là một chiếc ba khoang truyền thống.
Ba “cựu vương” Vios – Corolla Altis – Camry: kẻ trụ, người rút, mẫu đổi vai
Nhìn riêng ba mẫu từng thống trị, mỗi xe đang đi một con đường khác nhau. Vios vẫn giữ được sức hút đáng kể: tính đến hết năm 2025, mẫu sedan hạng B này bán 13.424 xe, tương đương 97,5% so với năm 2015 – một con số cho thấy khách hàng phổ thông vẫn tin vào công thức bền bỉ, dễ dùng. Ngược lại, Corolla Altis gần như đánh mất vị thế, chỉ bán 285 xe và đã bị dừng phân phối tại Việt Nam, minh chứng cho việc sedan hạng C truyền thống không còn hấp dẫn trước làn sóng SUV cỡ C. Camry vẫn duy trì vai trò biểu tượng ở hạng D với 2.489 xe năm 2025, nhưng phân khúc này đã trở nên “vắng chợ”, khi đối thủ lần lượt rút lui và mẫu xe Nhật gần như một mình một ngựa. Vios sống nhờ thị trường phổ thông, Camry tồn tại nhờ hình ảnh và khách hàng trung thành, còn Altis là ví dụ điển hình cho một sản phẩm không kịp thích ứng với xu hướng.
Sedan chưa hết thời: chỗ đứng mới, cuộc chơi mới
Dù thị phần sedan giảm và khó có màn trở lại hoành tráng khi xu hướng ưu tiên ô tô điện, xe gầm cao vẫn rất mạnh, sedan không biến mất khỏi thị trường. Các hãng vẫn duy trì sedan để bao quát nhu cầu, từ nhóm hạng B cạnh tranh như Vios, Honda City, Hyundai Accent, Mazda2 – dù doanh số đang giảm – đến những cái tên mới như Skoda Slavia ở hạng B hay BYD Seal 5, Lynk & Co 03, MG GT ở hạng C. Việc vẫn có sedan mới ra mắt cho thấy các hãng tin rằng sẽ luôn tồn tại một nhóm khách hàng coi trọng cảm giác lái, sự kín đáo của khoang hành lý và hình ảnh “xe chuẩn mực”. Tương lai sedan thị trường Việt có lẽ không còn là cuộc đua ngôi vương doanh số, mà là cuộc chơi ngách: phục vụ người dùng rõ ràng về nhu cầu, chấp nhận không chạy theo trào lưu SUV/MPV nhưng muốn một chiếc xe ba khoang đúng nghĩa.
