Lừa đảo chạy trường là gì và vì sao phụ huynh dễ sập bẫy?
Lừa đảo chạy trường là hình thức kẻ gian giả danh người có quan hệ trong ngành giáo dục hoặc môi giới tuyển sinh, nhận tiền và hồ sơ của phụ huynh để hứa hẹn xin suất nhập học cho học sinh vào các lớp đầu cấp, nhưng thực chất là chiếm đoạt tài sản rồi biến mất, để lại thiệt hại tài chính và tâm lý nặng nề cho gia đình. Cốt lõi của chiêu lừa nhập học này là đánh thẳng vào nỗi lo con không được vào trường tốt, vào lớp 1, 6, 10 như mong muốn. Khi phụ huynh nóng ruột, họ dễ tin rằng chỉ cần “biết người bên trong” là mọi cánh cửa sẽ mở. Nhưng chính tâm lý muốn con được ưu tiên, cộng với thiếu hiểu biết về quy trình tuyển sinh, đã biến nhiều gia đình thành nạn nhân của lừa đảo chạy trường.
Vụ Đồng Nai: 50 phụ huynh thành nạn nhân của lời hứa nhập học đầu cấp
Vụ án tại Đồng Nai là lời cảnh tỉnh rõ ràng nhất: trong giai đoạn 2022-2024, cơ quan điều tra xác định một đường dây đã nhận tiền để hứa hẹn xin nhập học cho học sinh tại một số trường trên địa bàn, với mục tiêu là các lớp đầu cấp như lớp 1, 6 và 10. Theo kết quả bước đầu, Bùi Thị Hòa và Trần Anh Phượng – cùng trú tại phường Trảng Dài – là những người liên quan trực tiếp đến vụ việc. Hòa tự nhận có quan hệ, có thể xin cho học sinh vào nhiều trường khác nhau, trong khi bà Phượng đứng ra gom hồ sơ, nhận tiền của phụ huynh rồi chuyển cho Hòa. Một câu nói đáng nhớ ở đây là: “Cơ quan CSĐT Công an TP Đồng Nai xác định 50 trường hợp bị hại trong vụ lừa đảo bằng thủ đoạn nhận tiền, hứa hẹn ‘chạy trường’ cho học sinh vào lớp 1, 6 và 10”.
Chiêu bài quen thuộc: Quan hệ ảo, hồ sơ thật và niềm tin bị lợi dụng
Kịch bản lừa đảo chạy trường trong vụ Đồng Nai không hề mới, nhưng vẫn hiệu quả vì đánh trúng tâm lý. Hòa, do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, đã bịa ra câu chuyện mình có “mối quan hệ”, có thể xin cho học sinh vào các lớp đầu cấp tại nhiều trường. Các đối tượng đã đưa ra thông tin gian dối, nhận tiền để hứa hẹn xin cho học sinh vào các lớp đầu cấp. Tin lời Hòa, bà Phượng trở thành “cầu nối”, đứng ra nhận hồ sơ và tiền của những phụ huynh có nhu cầu rồi chuyển lại cho Hòa để “chạy trường”. Tuy nhiên, cam kết không bao giờ thành hiện thực: Hòa bị cáo buộc chiếm đoạt toàn bộ số tiền, với 50 trường hợp bị hại đã được xác định. Điều đáng nói là danh sách trường liên quan trải từ tiểu học đến THCS, THPT, cho thấy chiêu lừa nhập học này có sức lan rộng, không chừa bất cứ cấp học nào.
Những dấu hiệu cảnh báo: Khi nào nên dừng lại trước khi nộp tiền?
Để phòng chống lừa đảo, phụ huynh cần tập thói quen nghi ngờ lành mạnh trước mọi lời mời gọi “chạy trường”. Trong vụ Đồng Nai, các đối tượng đều nhận hồ sơ và tiền trước khi có bất kỳ giấy tờ chính thức nào từ nhà trường. Đó là dấu hiệu đỏ đầu tiên: yêu cầu đưa tiền mặt, chuyển tiền nhưng không có biên lai hoặc văn bản của cơ quan giáo dục. Dấu hiệu thứ hai là lời hứa chắc chắn về suất học, bất kể điểm số hay quy trình tuyển sinh – điều đi ngược hoàn toàn với nguyên tắc công khai, minh bạch. Khi ai đó tự nhận “có quan hệ”, “bao đậu”, “bao vào lớp 1, 6, 10” thì đó không phải cơ hội, mà là cái bẫy. Phụ huynh cần tự hỏi: nếu là quy trình hợp pháp, tại sao không thông qua kênh công khai mà phải kín đáo đưa tiền cho một cá nhân, thậm chí chẳng có chức danh trong ngành giáo dục?
Phụ huynh phải làm gì để bảo vệ túi tiền và tương lai của con?
Điều đầu tiên và quan trọng nhất: tuyệt đối không tham gia, không tiếp tay cho lừa đảo chạy trường, dù với suy nghĩ “vì con”. Bất cứ ai tự xưng có thể “lo” suất đầu cấp đổi lấy tiền đều đang đặt gia đình bạn vào rủi ro pháp lý và tài chính. Nếu đã lỡ giao hồ sơ, tiền cho những người như Hòa hoặc bà Phượng với mục đích xin nhập học, cơ quan chức năng khuyến cáo phụ huynh cần chủ động trình báo, cung cấp hồ sơ, chứng từ, tài liệu về việc giao nhận tiền để điều tra xác minh. Người dân có thể liên hệ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đồng Nai tại số 47 Nguyễn Ái Quốc, khu phố 12, phường Tam Hiệp, hoặc liên hệ điều tra viên Dương Tây Phương qua số điện thoại 0974.425.819 để cung cấp thông tin. Kết luận cần rạch ròi: con bạn cần một môi trường giáo dục an toàn, minh bạch, không phải một tấm vé “chạy trường” mua bằng tiền và rủi ro.
