Rửa bát đúng cách: sạch mắt chưa chắc đã an toàn
Rửa bát đúng cách là quá trình làm sạch bát đĩa, dụng cụ bếp và khu vực bồn rửa sao cho vừa loại bỏ dầu mỡ, cặn thức ăn, vừa hạn chế vi khuẩn trong bếp, tránh nhiễm bẩn chéo và bảo đảm an toàn thực phẩm cho cả gia đình trong sinh hoạt hằng ngày. Rửa bát là việc quen thuộc, nên nhiều người mặc định rằng cứ hết nhờn tay, bát đĩa sáng bóng là đã ổn. Vấn đề nằm ở chỗ: chúng ta chăm chiếc bát, nhưng lại bỏ quên miếng rửa, bồn rửa và cách xử lý đồ bẩn. Những thói quen tưởng vô hại như dùng miếng rửa bát quá lâu, ngâm cả chậu bát bẩn hàng giờ hay không vệ sinh bồn rửa lại là nguyên nhân chính khiến vi khuẩn dễ phát tán khắp căn bếp. Muốn an toàn thực phẩm, phải thay đổi cách nhìn: sạch phải đi cùng vệ sinh dụng cụ bếp và kiểm soát vi khuẩn, không chỉ là vẻ ngoài.
Miếng rửa bát: "ổ vi khuẩn" bị bỏ qua mỗi ngày
Sai lầm lớn nhất trong thói quen rửa bát là dùng miếng rửa quá lâu rồi mới chịu thay, chỉ vì nó vẫn còn tạo bọt và cọ được dầu mỡ. Trong khi đó, miếng rửa bát thường xuyên tiếp xúc với vụn thức ăn, dầu mỡ và nước; cấu trúc nhiều lỗ nhỏ cùng tình trạng ẩm ướt kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Chemical Biology cho thấy cấu trúc nhiều khoang của miếng bọt biển có thể hỗ trợ sự phát triển của các cộng đồng vi sinh vật. Nói thẳng: bát đĩa có thể trông sạch, nhưng nếu đi qua một miếng rửa bát nhớt, đổi màu, có mùi khó chịu, bạn đang chấp nhận rửa bát bằng ổ vi khuẩn. Cách khắc phục rất cụ thể: sau mỗi lần sử dụng, hãy loại bỏ thức ăn thừa, rửa sạch miếng rửa, vắt ráo và đặt ở nơi thông thoáng; không để miếng mút ẩm ướt dưới đáy bồn hoặc trong hộp kín khó thoát nước. Và hãy thay mới ngay khi có dấu hiệu xuống cấp, đừng đợi đến lúc rách nát.
Dùng chung dụng cụ, ngâm bát bẩn lâu: công thức hoàn hảo cho nhiễm bẩn chéo
Một thói quen phổ biến khác khiến vi khuẩn trong bếp lan khắp nơi là dùng chung một miếng rửa cho bát đĩa, thành bồn, lưới lọc rác, thậm chí cả dao, thớt vừa tiếp xúc với thịt cá sống. Khi đó, vi sinh vật và chất bẩn được miếng rửa mang từ bề mặt này sang bề mặt khác, tráng qua dưới vòi nước không đủ để loại bỏ hết. Cộng thêm thói quen gom toàn bộ bát đĩa vào bồn, đổ nước ngập rồi để nhiều giờ, thậm chí qua đêm, bạn đang tạo một "nồi lẩu" cặn thức ăn, dầu mỡ, vụn thịt cá cho vi khuẩn sinh sôi. Nếu trong chậu còn có dao, thớt hoặc dụng cụ từng tiếp xúc với thực phẩm sống, nguy cơ nhiễm bẩn chéo càng tăng. Cần phân biệt rõ: ngâm riêng nồi, chảo có vết bám cứng trong thời gian ngắn để dễ làm sạch là hợp lý, nhưng ngâm cả chậu bát bẩn nhiều giờ là sai. Giải pháp là phân chia dụng cụ vệ sinh theo mục đích, dùng riêng cho bát đĩa và bồn rửa, đồng thời gạt bỏ thức ăn thừa rồi rửa bát sớm nhất có thể.
Bồn rửa không tự sạch: bỏ quên là nuôi mầm bệnh
Nhiều người tin rằng bồn rửa ngày nào cũng có nước chảy qua nên "tự sạch" và không cần cọ rửa thường xuyên. Đây là một trong những ngộ nhận nguy hiểm nhất: nước chảy không đồng nghĩa với việc dầu mỡ, cặn thức ăn và vi sinh vật đã được loại bỏ hoàn toàn. Bồn rửa là nơi tiếp nhận nước từ thịt cá sống, dầu mỡ, nước rửa rau củ và thức ăn thừa; khu vực lưới lọc rác, thành bồn và miệng thoát nước rất dễ tích tụ chất bẩn, trở thành nguồn gây nhiễm bẩn cho bát đĩa sạch và thực phẩm. Nếu bạn chỉ chăm rửa bát mà bỏ quên bồn rửa, mọi nỗ lực rửa bát đúng cách gần như vô nghĩa. Cách xử lý không phức tạp: hãy vệ sinh bồn rửa thường xuyên bằng chất tẩy rửa phù hợp, chú ý thành bồn, vòi nước, lưới lọc và khu vực thoát nước; thức ăn mắc ở lưới lọc cần được loại bỏ thường xuyên, không để tích tụ. Với các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm sống, cần làm sạch kỹ để hạn chế nhiễm chéo và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Cách rửa bát đúng cách để bảo vệ sức khỏe gia đình
Muốn căn bếp sạch, đừng chỉ nhìn vào chiếc bát sáng bóng. Rửa bát đúng cách là sự kết hợp giữa làm sạch bát đĩa, vệ sinh dụng cụ bếp và kiểm soát vi khuẩn trong bếp để bảo vệ sức khỏe gia đình. Trước khi rửa, hãy loại bỏ thức ăn thừa trên bát đĩa; với vết bẩn bám cứng, ngâm riêng trong nước ấm một thời gian ngắn để dễ làm sạch, thay vì ngâm cả chậu bát bẩn hàng giờ. Khi dùng nước rửa bát, tuân thủ lượng theo hướng dẫn, tránh dùng quá nhiều, và luôn tráng kỹ bằng nước sạch để loại bỏ dầu mỡ và chất tẩy rửa còn sót lại. Sau mỗi lần rửa, làm sạch miếng rửa, vắt ráo, để khô và thay mới khi cần; phân chia dụng cụ theo mục đích, không dùng chung cho bát đĩa và bồn rửa; vệ sinh bồn, lưới lọc, khu vực thoát nước định kỳ. Cuối cùng, đừng quên rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với thịt cá sống và làm sạch kỹ dao, thớt trước khi dùng cho thực phẩm chín để bảo đảm an toàn thực phẩm.
