Từ ‘To Catch a Predator’ đến ‘Primetime’: Khi nhân vật thực bị hư cấu hóa
Chris Hansen Primetime là cụm từ tóm lược cuộc tranh luận xoay quanh việc bộ phim hư cấu hóa đời sống nghề nghiệp của một nhà báo điều tra, đồng thời đặt ra câu hỏi ai sở hữu quyền kể lại những câu chuyện thực tế đầy tranh cãi trên màn ảnh. ‘Primetime’ là một phim chuyển thể thực tế do A24 sản xuất, được giới thiệu là “dramatization” về cuộc đời Hansen và chương trình ‘To Catch a Predator’, với Robert Pattinson vào vai người dẫn chương trình khét tiếng này. Bộ phim do Lance Oppenheim đạo diễn, lấy cảm hứng từ bài báo kể lại một chiến dịch gài bẫy dẫn đến cái chết của một trợ lý công tố viên. Quan trọng hơn, đây không phải là tiểu sử chính thống, mà là một phiên bản hư cấu, tối tăm và phóng đại của một chương trình truyền hình từng gây chấn động.
Hansen thấy gì ở A24: ‘Khai thác’ hay sáng tạo hợp pháp?
Điểm mấu chốt trong tranh chấp A24 tranh chấp pháp lý với Hansen là cảm giác “bị khai thác” chứ không chỉ là chuyện đúng – sai pháp luật. Hansen khẳng định ông “vẫn chưa quyết định” có khởi kiện ‘Primetime’ hay không, dù các luật sư giải thích rằng ông “có một vụ khá ổn”, song câu hỏi là ông muốn dành bao nhiêu thời gian cho cuộc chiến này. Ông mô tả cảm nhận của mình bằng câu nói thẳng thắn: “So it feels very exploitive to me”. Mặt khác, phía nguồn tin liên quan đến hãng phim cho rằng tài liệu mà Hansen từ chối ký chỉ là một NDA tiêu chuẩn bảo vệ nội dung chiếu thử, không hề tước quyền với tên tuổi và thương hiệu của ông. Sự đối lập giữa hai cách hiểu này cho thấy khoảng mờ pháp lý quanh phim chuyển thể thực tế: hãng phim bám vào bài báo gốc, còn nhân vật đời thật cảm thấy tên tuổi mình bị dùng như tài sản thương mại.
Robert Pattinson diễn xuất: Khi người thật phàn nàn nhưng vẫn… tán thưởng
Điều thú vị nhất trong câu chuyện Chris Hansen Primetime là việc ông có thể đồng thời khó chịu với bộ phim và khen Robert Pattinson diễn xuất. Hansen gọi Pattinson là “một diễn viên tài năng rõ ràng”, dù ông chê hình ảnh mình trên màn ảnh bị “tô đậm, u ám và gần như ma cà rồng”. Ở một cuộc phỏng vấn khác, ông thừa nhận: “Rõ ràng anh ấy đã luyện cách bắt chước tôi, và dù tôi nghĩ nó quá kịch, vẫn có một màn bắt chước khá ổn trong trailer”. Đây là nghịch lý quen thuộc của phim chuyển thể thực tế: nhân vật gốc phàn nàn về đạo đức sản xuất, nhưng không thể phủ nhận sức hút của chính họ trong phiên bản điện ảnh. Đáng chú ý, trailer ‘Primetime’ đã đạt 43 triệu lượt xem trên kênh YouTube của hãng, trở thành một trong những trailer được xem nhiều nhất của họ.
Khi phim hư cấu đời thực: Ranh giới giữa sự thật, kịch tính và quyền được bồi thường
‘Primetime’ được viết dựa trên bài báo “Tonight on Dateline This Man Will Die”, kể về một chiến dịch gài bẫy kết thúc bằng vụ tự sát của công tố viên Bill Conradt. Đây là dạng phim chuyển thể thực tế: dùng một câu chuyện báo chí làm nền, rồi “thêm mắm dặm muối” để thành kịch tính màn ảnh. Hansen cáo buộc ê-kíp đã “dùng tên tôi, tên đồng nghiệp và thậm chí người thân không liên quan chỉ để phục vụ một tầm nhìn Hollywood đen tối”, trong khi hoàn toàn có thể đổi tên nhân vật. Câu nói “They could've done the same movie without it, and the reason why they used it is because it has commercial value” là lời buộc tội thẳng vào động cơ thương mại của hãng. Về bản chất, tranh chấp này phơi bày câu hỏi lớn: một đời sống được báo chí ghi lại thì thuộc về cộng đồng thông tin, nhưng tên tuổi, hình ảnh và lợi ích của người trong cuộc có được bảo vệ tương xứng khi đem lên màn ảnh hay không?
Chiến lược hai mặt của Hansen và những gì sẽ đến sau 25/9
Trong khi cân nhắc kiện tụng, Hansen lại chọn cách khá thực dụng với ‘Primetime’: ông mua suất quảng cáo ngay trong các phòng chiếu để giới thiệu nền tảng streaming true crime của mình. Đây là một nước đi thừa nhận sức nóng của bộ phim, đồng thời cố gắng “thu hồi” một phần giá trị thương mại từ sự chú ý mà A24 tạo ra. Hansen cũng được khuyên rằng nếu phản đối quá mạnh, hãng phim có thể quảng bá đây là “bộ phim Chris Hansen không muốn bạn xem”, trong khi thực tế chính ông thừa nhận chưa xem trọn vẹn tác phẩm. ‘Primetime’ ra rạp ngày 25/9, và cho đến lúc đó, Hansen vẫn “chưa biết” có nộp đơn kiện hay không. Dù kết quả pháp lý thế nào, câu chuyện này đã kịp trở thành một bài học về sức mạnh – và cái giá – của việc đưa đời thực vào vùng hư cấu trên màn ảnh.
