Từ lời đề nghị tại Seoul đến chiến lược mới trong quan hệ Việt – Hàn
Việt Nam mong muốn tham gia các siêu dự án bán dẫn và AI của Hàn Quốc là định hướng hợp tác công nghệ cao nhằm đưa quan hệ Việt Nam Hàn Quốc bán dẫn lên tầm đối tác cùng sáng tạo, chuyển Việt Nam từ vai trò cơ sở sản xuất sang trung tâm tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghiệp mới Đông Nam Á và toàn cầu. Chiều 7/9 tại Phủ Thủ tướng ở Seoul, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trực tiếp đề nghị Hàn Quốc tạo điều kiện để Việt Nam tham gia những siêu dự án về bán dẫn và AI mà Hàn Quốc mới công bố tháng 6. Đây không phải là lời xã giao, mà là bước đi có tính chiến lược: Việt Nam tự định vị mình trong cuộc đua công nghệ, thay vì chỉ hài lòng với vai trò “công xưởng” truyền thống cho các tập đoàn Hàn Quốc.
Khung hợp tác mới: từ thương mại sang khoa học, công nghệ và đổi mới
Điểm đáng chú ý của chuyến thăm là hai bên cùng thống nhất nâng hợp tác vượt khỏi khuôn khổ thương mại – đầu tư quen thuộc để đi sâu vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cả Hà Nội và Seoul đều nhấn mạnh cần củng cố tin cậy chính trị, tăng cường hợp tác thực chất trong quốc phòng, an ninh, ngoại giao và kinh tế, đồng thời đẩy mạnh hợp tác khoa học – công nghệ, đặc biệt là các dự án bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tương lai. Một câu nói đáng chú ý là: “Quan hệ không nên chỉ dừng lại ở việc Việt Nam là cơ sở sản xuất, cung ứng cho doanh nghiệp Hàn Quốc, mà hai nước cần trở thành những đối tác cùng nhau định hình tương lai và thúc đẩy các ngành công nghiệp mới”. Đây là thông điệp khẳng định rõ tham vọng tái định vị của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ cao.
Việt Nam Hàn Quốc bán dẫn và siêu dự án AI Hàn Quốc: cơ hội và yêu cầu
Lời cam kết của Thủ tướng Han Seong Sook về việc “thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trên các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo” cho thấy cánh cửa các siêu dự án AI Hàn Quốc đang mở. Với sự hiện diện sâu của các tập đoàn như Samsung, LG, Hyundai Motor tại Việt Nam, việc gắn kết chuỗi sản xuất hiện có với những dự án bán dẫn, AI thế hệ mới là bước hợp lý. Tuy nhiên, đây không phải miếng bánh tự nhiên rơi xuống. Việt Nam phải chứng minh năng lực khoa học – công nghệ đủ tầm, thể chế đủ ổn định, hạ tầng đủ tin cậy để tham gia vào những khâu cao nhất của chuỗi. Và quan trọng hơn, hợp tác công nghệ cao phải gắn với chuyển giao tri thức, đào tạo chuyên gia, xây dựng các trung tâm R&D chứ không chỉ là mở rộng dây chuyền lắp ráp như trước đây.
Khung hợp tác đổi mới sáng tạo và tham vọng ngành công nghiệp mới Đông Nam Á
Trên nền tảng khung kế hoạch tổng thể hợp tác đổi mới sáng tạo khoa học và công nghệ giữa hai Bộ Khoa học và Công nghệ, hai Bộ Ngoại giao được ký tháng 4/2026 thông qua cầu nối Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc, cả hai bên kỳ vọng các chương trình nghiên cứu chung và đào tạo nhân lực sẽ mang lại kết quả thực chất. Trong bối cảnh Việt Nam coi chuyển đổi số là động lực phát triển và đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, việc “khóa chặt” hợp tác AI, bán dẫn, năng lượng vào một khung pháp lý – học thuật – doanh nghiệp thống nhất là bước đi hợp lý. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam có thể cùng Hàn Quốc định hình những ngành công nghiệp mới Đông Nam Á, từ chip chuyên dụng, nền tảng AI tới hạ tầng dữ liệu, thay vì bị kẹt ở phân khúc giá trị thấp.
Tác động tới người dân: từ gia đình đa văn hóa tới lao động công nghệ cao
Quan hệ Việt – Hàn trong các siêu dự án công nghệ không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp và chính phủ. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Hàn Quốc tiếp tục bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng người Việt, trong đó có hơn 100 nghìn gia đình đa văn hóa Việt – Hàn, và khẳng định Quốc hội Việt Nam sẽ hỗ trợ tối đa cộng đồng người Hàn tại Việt Nam. Phía Hàn Quốc cũng bày tỏ quan tâm sâu sắc tới chăm sóc y tế, cư trú cho phụ nữ Việt kết hôn hoặc ly hôn với người Hàn và con cái họ, mong muốn cùng chăm lo cho thế hệ con cháu trong các gia đình đa văn hóa. Đồng thời, Seoul cam kết cải thiện môi trường lao động, tạo thuận lợi về thị thực, mở rộng tiếp nhận lao động chất lượng cao và thời vụ từ Việt Nam. Nếu các cam kết này được “đeo bám đến cùng” như yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội, người lao động và các gia đình Việt – Hàn sẽ là những người hưởng lợi trực tiếp.
Những bước đi tiếp theo để Việt Nam không chậm nhịp trong cuộc chơi bán dẫn và AI
Cơ hội tham gia siêu dự án bán dẫn và AI của Hàn Quốc là hiếm, nhưng mất rất nhanh nếu Việt Nam chậm triển khai. Về phía chính sách, Quốc hội và Chính phủ cần nhanh chóng cụ thể hóa các thỏa thuận đã ký, từ ưu đãi cho trung tâm R&D, khu công nghệ cao, đến khung pháp lý cho dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và đào tạo nhân lực. Về phía doanh nghiệp, đã đến lúc chuyển trọng tâm từ lắp ráp sang thiết kế, thử nghiệm, phát triển sản phẩm – ít nhất là ở những phân khúc liên quan trực tiếp tới hệ sinh thái Hàn Quốc. Và về phía xã hội, đầu tư cho giáo dục STEM, ngoại ngữ, kỷ luật lao động theo chuẩn công nghiệp cao phải được coi là “hạ tầng mềm” bắt buộc. Nếu làm được, Việt Nam không chỉ là nơi Hàn Quốc đặt nhà máy, mà là đối tác cùng chia sẻ lợi ích và rủi ro trong những ngành công nghiệp mới của khu vực.
