Lựa chọn không kim cho trẻ sợ tiêm
Vắc xin cúm dạng xịt mũi là vắc xin được sử dụng qua đường mũi để phòng cúm, giúp trẻ trong độ tuổi phù hợp có thêm lựa chọn không cần tiêm bằng kim. Ngày 28/10/2026, Hệ thống Tiêm chủng VNVC bắt đầu triển khai FluMist của AstraZeneca, lần đầu đưa phương thức này vào sử dụng tại Việt Nam.
Vắc xin được triển khai cho trẻ từ 2 đến dưới 18 tuổi. Giá trị dễ thấy nhất không phải là thay thế mọi mũi tiêm, mà là giảm rào cản cho những trẻ sợ kim hoặc căng thẳng khi chủng ngừa. Đây là một bổ sung hữu ích cho phòng cúm trẻ em, nhất là khi phụ huynh muốn duy trì việc phòng bệnh hằng năm. Tuy nhiên, dạng xịt không mặc nhiên phù hợp với mọi trẻ; chọn phương pháp cần đặt sức khỏe và tiền sử của trẻ lên trước sự thuận tiện.
Vì sao lựa chọn này đáng chú ý lúc này
Thời điểm triển khai có ý nghĩa trong bối cảnh các bệnh đường hô hấp gia tăng khi thời tiết chuyển mùa và trẻ học tập, sinh hoạt tập trung. HCDC ghi nhận TP.HCM có 34.664 ca viêm đường hô hấp cấp trong tuần 40/2026, cao hơn 64% so với trung bình bốn tuần trước đó; con số này không đồng nghĩa tất cả các ca đều là cúm.
Vắc xin xịt mũi phòng ba chủng cúm A/H1N1, A/H3N2 và B/Victoria. Theo thông tin từ đơn vị triển khai, vắc xin đã được sử dụng tại 34 quốc gia và vùng lãnh thổ, với hơn 200 triệu liều phân phối trên toàn cầu. Những dữ kiện này giúp đặt sản phẩm vào bối cảnh rộng hơn, nhưng không thay cho tư vấn cá nhân. Virus cúm biến đổi liên tục, vì vậy phòng bệnh không nên chỉ được cân nhắc khi trường học hoặc cộng đồng đã có ca mắc.
Lịch dùng phụ thuộc tuổi và tiền sử
Lịch sử dụng được nêu theo độ tuổi và tiền sử chủng ngừa: trẻ từ 2 đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm vắc xin cúm cần hai liều, cách nhau ít nhất bốn tuần; trẻ cùng nhóm tuổi đã có tiền sử tiêm có thể dùng một liều tùy lịch sử chủng ngừa. Với trẻ từ 9 đến dưới 18 tuổi, lịch được nêu là một liều.
Vắc xin cúm cần được sử dụng hằng năm để duy trì bảo vệ trước các biến đổi của virus. Tuy vậy, FluMist là vắc xin sống giảm độc lực và không phù hợp với tất cả trẻ em. Việc lựa chọn dạng tiêm hay xịt cần căn cứ vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh và kết quả khám sàng lọc. Vì thế, vắc xin không kim mở rộng lựa chọn chứ không tạo ra một phương án dùng chung cho mọi gia đình.
Phụ huynh nên xem xịt mũi là lựa chọn bổ sung
Điểm đáng hoan nghênh là trẻ sợ kim có thêm một cách tiếp cận phòng cúm, giúp phụ huynh chủ động hơn với lịch chủng ngừa hằng năm. Nhưng sự tiện lợi không nên khiến gia đình tự kết luận rằng trẻ nào từ 2 tuổi cũng dùng được. Cần trao đổi với cơ sở tiêm chủng để xác nhận khả năng sử dụng, lịch liều và mức độ phù hợp của từng trẻ.
Ở tầm rộng hơn, vắc xin cúm mùa dự kiến được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng năm 2030 theo thông tin của Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế. Trong thời gian hiện tại, việc triển khai dạng xịt bổ sung lựa chọn bên cạnh vắc xin tiêm đang có. Kết luận hợp lý là xem đây như một phương án đáng cân nhắc cho trẻ phù hợp, không phải lời bảo đảm rằng mọi trẻ đều có thể bỏ qua kim tiêm.
