Lai Châu chọn hạ tầng và hành chính minh bạch làm điểm tựa tăng trưởng
Chiến lược Lai Châu đầu tư hạ tầng là cách tiếp cận chủ động của một tỉnh miền núi để phá vỡ thế cô lập địa lý, tận dụng lợi thế cửa khẩu, đồng thời kết hợp cải cách hành chính minh bạch nhằm thu hút đầu tư khu vực, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển kinh tế bền vững cho người dân và doanh nghiệp. Lai Châu không đi theo con đường tăng trưởng bằng ưu đãi thuần túy trên giấy, mà đặt cược vào ba trụ cột: tháo gỡ nút thắt hạ tầng kết nối, tối ưu hóa nguồn lực công và xây dựng nền hành chính minh bạch, phục vụ. Đây là lựa chọn mang tính chính trị và kinh tế, khi tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026-2030 ở mức 10%, cao hơn mặt bằng nhiều địa phương miền núi khác. Nếu ba trụ cột này không được triển khai đến cùng, mọi khẩu hiệu về phát triển kinh tế bền vững sẽ khó đi vào thực chất.
Đột phá từ các dự án giao thông chiến lược phá vỡ thế độc đạo
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược Lai Châu đầu tư hạ tầng là loạt dự án giao thông chiến lược nhằm phá vỡ thế độc đạo và chia cắt lâu nay. Dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc – tuyến nối thành phố Lai Châu với cao tốc Nội Bài - Lào Cai dài 147 km – đã chính thức khởi công và dự kiến hoàn thành vào quý II/2026, tạo ra một trục di chuyển hoàn toàn mới, rút ngắn đáng kể thời gian đi lại và giảm mạnh chi phí vận tải cho hàng hóa. Song song đó, hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên xuyên dãy Hoàng Liên Sơn đang được thi công quyết liệt, kỳ vọng xóa bỏ điểm nghẽn giao thông lớn nhất trên hành lang kết nối Tây Bắc. Việc chuẩn bị cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT13) ở giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho thấy tỉnh muốn hình thành một mạng lưới đường bộ liên hoàn, thay vì phụ thuộc vào một vài tuyến quốc lộ nhiều rủi ro thời tiết.
Tối ưu hóa logistics và không gian phát triển kinh tế biên giới
Hạ tầng giao thông chỉ thực sự tạo giá trị khi được đặt trong bài toán không gian logistics và công nghiệp, và Lai Châu đang cho thấy tư duy này. Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, chi phí logistics cao do địa hình chia cắt là điểm nghẽn rất lớn, nên tỉnh định hướng tổ chức lại không gian phát triển: các khu công nghiệp, trung tâm sản xuất và kho bãi sẽ bám sát các trục Quốc lộ 32, 4D, 12, gắn kết từ vùng nguyên liệu đến các cửa ngõ giao thương. Khi các dự án giao thông chiến lược hoàn thành đồng bộ, diện mạo hạ tầng giao thông – logistics của tỉnh được kỳ vọng thay đổi căn bản, hình thành trục kết nối liên hoàn từ cửa khẩu Ma Lù Thàng đến các cảng biển phía Bắc, nâng sức hấp dẫn thu hút đầu tư khu vực vào Khu kinh tế cửa khẩu và các khu, cụm công nghiệp. Đây không đơn thuần là nâng cấp đường sá, mà là bước tái cấu trúc năng lực cạnh tranh của cả tỉnh theo hướng phát triển kinh tế bền vững.
Nguồn lực công, năng lượng và an sinh làm nền cho tăng trưởng bền vững
Đầu tư hạ tầng chỉ là một phần của bức tranh; cách Lai Châu tối ưu hóa nguồn lực công cho các lĩnh vực mũi nhọn mới là yếu tố cho thấy định hướng phát triển kinh tế bền vững. Tỉnh ưu tiên vốn cho năng lượng, nông nghiệp đặc sản và an sinh đô thị: tối ưu hiệu suất các nhà máy thủy điện hiện có, bổ sung quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ phù hợp, đồng thời thu hút đầu tư mạnh vào điện mặt trời nhưng gắn chặt với bảo vệ môi trường. Ở nông nghiệp, vốn được tập trung vào vùng sản xuất tập trung cho chè chất lượng cao, mắc ca, quế, dược liệu và chăn nuôi đại gia súc, gắn với chế biến sâu để tăng giá trị gia tăng thay vì xuất thô. Một chi tiết cho thấy tư duy dài hạn là việc đẩy nhanh các dự án nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu an cư của người lao động, tạo nền tảng nguồn nhân lực ổn định cho doanh nghiệp và củng cố niềm tin của người dân với định hướng thu hút đầu tư mới của tỉnh.
Hành chính minh bạch và “đồng hành thực chất” với nhà đầu tư
Không có hạ tầng nào đủ sức thuyết phục nhà đầu tư nếu môi trường hành chính còn phức tạp, thiếu minh bạch. Lai Châu dường như hiểu điều này khi đặt xây dựng nền hành chính minh bạch, chính quyền phục vụ làm một trong ba trụ cột chiến lược. Quan điểm nhất quán của tỉnh là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, siết chặt kỷ luật công vụ và kiên quyết xử lý tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho doanh nghiệp. Phương châm "hạ tầng đi trước một bước" được cụ thể hóa bằng việc tỉnh ưu tiên ngân sách đầu tư hệ thống giao thông, điện, nước, viễn thông đến chân hàng rào dự án, đồng thời hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề và cung ứng lao động tại chỗ để giảm chi phí tuyển dụng, đào tạo lại cho nhà đầu tư. Một phát biểu đáng chú ý là việc Lai Châu kích hoạt "Luồng xanh" thu hút gần 200 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư và ký kết hợp tác, cho thấy cải cách không chỉ dừng lại ở thủ tục mà đã tạo ra dòng vốn thực tế. Nếu tỉnh giữ vững đà này và cải thiện mạnh mẽ chỉ số PCI như mục tiêu đề ra, hạ tầng giao thông chiến lược và hành chính minh bạch sẽ trở thành cặp đôi xung lực đưa Lai Châu vươn lên như một cực tăng trưởng mới ở Tây Bắc.
