Biểu giá riêng đặt chi phí theo giờ sử dụng
Giá điện trạm sạc là mức giá bán lẻ điện riêng áp dụng cho trạm, trụ sạc và tủ đổi pin phục vụ kinh doanh, được tính theo cấp điện áp và thời điểm tiêu thụ điện. Cách tính này khiến hóa đơn vận hành phụ thuộc không chỉ vào lượng điện bán ra mà còn vào lúc xe được sạc. Ngày 4/11, EVN công bố quyết định của Bộ Công Thương về giá bán điện cùng phụ lục biểu giá dành cho các nhóm khách hàng, trong đó có hoạt động sạc xe điện. Đây là bước cụ thể hóa quy định riêng đã được bổ sung từ tháng 12/2025; trước đó, sạc xe điện chưa có nhóm giá độc lập và cơ sở kinh doanh thường áp dụng giá theo mục đích sử dụng, như sản xuất hoặc kinh doanh. Theo tôi, phân nhóm rõ ràng giúp minh bạch chi phí, nhưng cũng buộc đơn vị vận hành phải tính lại hiệu quả của từng khung giờ.
Cấp điện áp và khung giờ tạo ra chênh lệch lớn
Biểu giá sạc xe chia thành hai cấp điện áp và ba khung giờ. Với cấp trung áp trở lên, tức trên 1 kV, giá lần lượt là 3.758 đồng/kWh giờ cao điểm, 2.549 đồng giờ bình thường và 1.534 đồng giờ thấp điểm. Ở cấp hạ áp đến 1 kV, các mức tương ứng là 4.212, 2.700 và 1.620 đồng/kWh; tất cả đều chưa gồm thuế giá trị gia tăng. Như vậy, giá điện giờ cao điểm cao nhất áp dụng cho cấp hạ áp, còn mức thấp điểm thấp hơn đáng kể ở cả hai cấp. Khung cao điểm kéo dài từ 17h30 đến 22h30 từ thứ Hai đến thứ Bảy; Chủ nhật không có giờ cao điểm. Giờ thấp điểm là từ 0h đến 6h mỗi ngày. Phần thời gian còn lại được tính theo giờ bình thường.
| Khung giờ | Trung áp trở lên (trên 1 kV) | Hạ áp (đến 1 kV) |
|---|---|---|
| Cao điểm | 3.758 đồng/kWh | 4.212 đồng/kWh |
| Bình thường | 2.549 đồng/kWh | 2.700 đồng/kWh |
| Thấp điểm | 1.534 đồng/kWh | 1.620 đồng/kWh |
Vận hành trạm sạc cần dịch chuyển phụ tải
Mức giá cao nhất 4.212 đồng/kWh không đồng nghĩa mọi phiên sạc đều chịu mức này, nhưng nó tạo áp lực rõ rệt lên các trạm hạ áp có lượng sạc tập trung vào buổi tối. Nếu có thể điều phối xe, chuyển một phần nhu cầu sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường sẽ giúp kiểm soát chi phí điện đầu vào. Bộ Công Thương cho biết giá dành cho sạc xe điện được đặt giữa giá điện sản xuất và giá điện kinh doanh; nhóm khách hàng này có khả năng thay đổi thời gian sạc để tránh cao điểm, qua đó góp phần giảm tải hệ thống. Đây là tín hiệu giá có ích, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc vào khả năng quản lý lịch sạc, đặc điểm khách hàng và mức độ linh hoạt của trạm. Với đơn vị kinh doanh, theo dõi riêng sản lượng theo giờ không còn là việc phụ: đó là cơ sở để dự toán chi phí và bố trí công suất.
Quy định cũng phân biệt giữa hoạt động sạc kinh doanh và sạc trong hợp đồng điện sinh hoạt. Trạm, trụ sạc hoặc tủ đổi pin phục vụ kinh doanh phải lắp công tơ riêng và áp dụng giá theo mục đích sạc; nếu sạc xe trong hợp đồng điện sinh hoạt thì vẫn tính theo giá điện sinh hoạt. Vì vậy, chủ cơ sở cần xác định đúng mục đích sử dụng và cách đo đếm điện trước khi đánh giá tác động của biểu giá mới.
Tín hiệu điều hành quan trọng hơn một con số
Biểu giá này xuất hiện trong bối cảnh EVN thông báo giá bán lẻ điện bình quân 2.159,9037 đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng, áp dụng từ ngày 1/11/2026 theo quyết định ban hành ngày 30/10/2026. Tuy nhiên, với trạm sạc, mức bình quân không nói hết bài toán: cấp điện áp và giờ vận hành mới quyết định mức giá cụ thể. Lịch giờ được quy định trước đó trong Quyết định 963 ngày 22/4/2026: cao điểm từ 17h30 đến 22h30 các ngày thứ Hai đến thứ Bảy, thấp điểm từ 0h đến 6h hằng ngày, còn các khoảng khác là giờ bình thường. Kết luận của tôi là mức giá riêng có thể khuyến khích điều phối sạc hợp lý, nhưng cũng khiến những trạm không thể dịch chuyển nhu cầu phải tính kỹ chi phí. Với chủ trạm và người dùng, hiểu biểu giá trước khi chọn nơi, giờ sạc sẽ ngày càng thiết thực.
