Mở công ty Texas: bước đi phòng thủ hay tấn công của Phú Tài?
Việc doanh nghiệp Việt Nam Mỹ thành lập pháp nhân ngay tại thị trường sở tại, như động thái mở công ty Texas của Phú Tài, là chiến lược vừa phòng thủ trước rủi ro thuế quan Mỹ 50% vừa tấn công để bám sâu chuỗi phân phối, thay vì chỉ phụ thuộc mô hình xuất khẩu truyền thống. Hội đồng quản trị Phú Tài đã thông qua chủ trương đầu tư ra nước ngoài, dự kiến lập PHU TAI HOME USA, INC. theo mô hình C-Corp, đặt trụ sở tại Houston, Texas. Trọng tâm hoạt động là thương mại, phân phối, kinh doanh và xuất nhập khẩu đá thạch anh, đá granite, đồ gỗ nội và ngoại thất cùng các sản phẩm liên quan. Đây không phải động thái mang tính thử nghiệm, mà là một bước tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu có tính toán trong bối cảnh rủi ro thuế leo thang.
Áp lực thuế quan Mỹ 50% và lý do Phú Tài phải đi ngay lúc này
Điểm mấu chốt khiến Phú Tài phải đẩy nhanh kế hoạch là nguy cơ thuế quan Mỹ 50% áp lên các sản phẩm gỗ chế biến sâu. Mỹ đã thông báo áp thuế 10% với gỗ nguyên liệu và 25% với sản phẩm chế biến sâu, đồng thời dự kiến nâng lên 30% và 50% từ đầu năm 2026. Cuối 2025, Washington lùi thời điểm tăng thuế đối với một số mặt hàng như ghế bọc nệm, tủ bếp, tủ phòng tắm từ 1/1/2026 sang 1/1/2027. Khoảng hoãn này là “cửa sổ vàng” để doanh nghiệp tái bố trí chuỗi giá trị. Với Phú Tài, tủ bếp và nội thất phòng tắm là nhóm sản phẩm xuất khẩu chủ lực, từng nằm trong danh sách có nguy cơ chịu thuế tới 50%. Nếu không chủ động thiết kế lại chiến lược xuất khẩu, biên lợi nhuận sẽ bị bào mòn mạnh khi mốc tăng thuế có hiệu lực.
Mỹ: thị trường sống còn buộc doanh nghiệp Việt Nam phải “chân trong chân ngoài”
Không thể hiểu chiến lược mở công ty Texas nếu bỏ qua tầm quan trọng của thị trường Mỹ trong bức tranh doanh nghiệp Việt Nam Mỹ. Nhiều năm liền, Mỹ là thị trường trọng yếu với mảng gỗ của Phú Tài; thị trường này đóng góp khoảng 60–70% doanh thu mảng gỗ, trong khi gỗ là mảng kinh doanh lớn nhất của PTB. Một câu trích dẫn tiêu biểu là: “Thị trường Mỹ đóng góp khoảng 60–70% doanh thu mảng gỗ của Phú Tài”. Ở cấp độ ngành, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ từ Việt Nam sang Mỹ đạt 9,46 tỷ USD trong năm 2025, chiếm 55% tổng giá trị xuất khẩu ngành. Riêng bảy tháng đầu 2026, con số này khoảng 5,1 tỷ USD, tương đương 50% tổng kim ngạch. Với mức độ phụ thuộc như vậy, việc chỉ ngồi chờ kết quả đàm phán thương mại là quá rủi ro; lập hiện diện pháp lý tại Mỹ là cách “chia nhỏ” rủi ro chính sách.
Từ xuất khẩu thuần sang xây chuỗi phân phối: Phú Tài đang toan tính gì?
Phú Tài không chỉ tìm đường tránh thuế; họ đang chuyển từ doanh nghiệp xuất khẩu thuần sang người chơi có chuỗi phân phối ngay tại Mỹ. Mục tiêu đầu tư là thành lập pháp nhân tại Mỹ để thực hiện thương mại, kinh doanh, phân phối, xuất nhập khẩu đá thạch anh, đá granite, đồ gỗ nội thất trong nhà và ngoài trời cùng các sản phẩm phù hợp định hướng công ty. Chiến lược xuất khẩu mới dựa trên ba trụ cột: kiểm soát tốt hơn khâu bán hàng cuối cùng, giảm phụ thuộc nhà nhập khẩu trung gian, và tạo không gian linh hoạt xử lý biến động thuế quan. Thay vì để biên lợi nhuận bị “kẹt” giữa nhà nhập khẩu Mỹ và thuế quan Mỹ 50%, mô hình có công ty con tại Houston cho phép Phú Tài thương lượng trực tiếp với hệ thống phân phối, thậm chí phát triển thương hiệu riêng trên thị trường sở tại.
Bước đi đầu tiên và những câu hỏi mở cho chiến lược dài hạn
Để biến kế hoạch trên giấy thành thực tế, Hội đồng quản trị đã giao Tổng giám đốc đàm phán, ký kết thỏa thuận góp vốn với nhà đầu tư đồng sáng lập tại Mỹ (nếu có), hoàn thiện hồ sơ xin giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài và thực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp theo quy định Mỹ. Điều đó nghĩa là giai đoạn tới sẽ là cuộc kiểm nghiệm xem doanh nghiệp Việt có đủ năng lực vận hành một pháp nhân C-Corp tại Mỹ hay không. Về mặt chiến lược, việc mở công ty Texas là tín hiệu rõ ràng: doanh nghiệp Việt Nam không còn chấp nhận thế bị động trong bàn cờ thuế quan Mỹ 50%. Nhưng thành công hay thất bại sẽ phụ thuộc vào khả năng hiểu luật sở tại, quản trị rủi ro, và xây dựng chuỗi cung ứng đủ linh hoạt để thích ứng với mọi kịch bản đàm phán thương mại.
