VIFA ASEAN – không gian để ngành gỗ Việt thoát khỏi “bẫy gia công”
VIFA ASEAN là hội chợ quốc tế chuyên ngành nội – ngoại thất và mỹ nghệ, được tổ chức tại TPHCM với mục tiêu tạo không gian giao thương, kết nối doanh nghiệp gỗ, nội thất và thủ công mỹ nghệ với nhà mua hàng trong nước, khu vực ASEAN và các thị trường quốc tế, đồng thời giúp họ cập nhật xu hướng tiêu dùng, công nghệ và thiết kế mới để nâng cấp từ gia công đơn thuần lên tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng giá trị cao hơn. Ở góc nhìn người làm nghề, đây không chỉ là sự kiện thương mại, mà là cánh cửa chiến lược để thợ mộc Việt thôi “đóng hàng theo mẫu của người khác”. Ngày 2/9, hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội – Ngoại thất và Mỹ nghệ Việt Nam ASEAN – VIFA ASEAN 2026 chính thức khai mạc tại TPHCM với chủ đề “Nơi hội tụ tinh hoa nội thất Đông Nam Á”. Sự kiện kéo dài đến ngày 5/9, diễn ra trong bối cảnh ngành xuất khẩu gỗ Việt đang chứng minh khả năng thích ứng trước biến động kinh tế thế giới. Theo Cục Xúc tiến thương mại, VIFA ASEAN đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những sự kiện thương mại thường niên của ngành gỗ, nội – ngoại thất và thủ công mỹ nghệ trong khu vực Đông Nam Á. Nhìn từ hội chợ năm nay, cơ hội đã rõ: ai tiếp tục chỉ nhận gia công giá rẻ sẽ bị bỏ lại, còn ai biết tận dụng để xây thương hiệu nội thất và thiết kế riêng sẽ bước lên nấc thang mới trong chuỗi giá trị.
Từ gian hàng đến chuỗi cung ứng: cơ hội B2B cho thợ mộc và doanh nghiệp nội thất
VIFA ASEAN 2026 quy tụ gần 200 doanh nghiệp từ nhiều tỉnh, thành của Việt Nam cùng các đối tác quốc tế như Mỹ, Canada, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan… tham dự. Con số này cho thấy một “chợ ý tưởng” đủ rộng để thợ mộc, xưởng nhỏ lẫn doanh nghiệp nội thất bước ra khỏi góc xưởng quen thuộc, thử mình ở sân chơi khu vực. Điểm đáng giá không nằm ở số lượng gian hàng, mà ở cách hội chợ được thiết kế như một không gian giao thương B2B: kết nối doanh nghiệp sản xuất với các nhà mua hàng, đối tác trong nước và quốc tế, thay vì chỉ trưng bày sản phẩm. Các nhóm sản phẩm phủ hầu hết nhu cầu thị trường ASEAN: nội – ngoại thất phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn, nhà bếp, văn phòng, khách sạn, sân vườn, resort đến đồ trang trí, gia dụng và hàng thủ công mỹ nghệ. Nếu biết tận dụng, đây là nơi để doanh nghiệp xuất khẩu gỗ Việt chuyển từ việc nhận mẫu có sẵn sang đối thoại với khách về giải pháp thiết kế trọn gói, thậm chí đồng phát triển bộ sưu tập riêng cho từng thị trường ASEAN. Ai chủ động bước lên vai trò đồng thiết kế sẽ là người hưởng phần lớn giá trị gia tăng, thay vì bị “kẻ đặt hàng” quyết định hết.
Gia công nâng cấp: công nghệ không đủ, cần tư duy thương hiệu nội thất
Những năm qua, doanh nghiệp gỗ Việt đã đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến, quản lý nguồn nguyên liệu hợp pháp, chuyển đổi số, tối ưu hóa sản xuất và sử dụng nguyên liệu đạt các chứng nhận quốc tế. Đó là nền tảng quan trọng cho gia công nâng cấp, giúp họ đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế và hướng đến sản xuất bền vững. Nhưng nếu dừng ở đây, chúng ta vẫn chỉ là “xưởng chất lượng cao” cho thương hiệu của người khác. Thách thức thật nằm ở chỗ: công nghệ mới phải đi cùng tư duy xây dựng thương hiệu nội thất. Lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại nhấn mạnh doanh nghiệp cần tăng nghiên cứu thị hiếu, cập nhật xu hướng thiết kế và phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng, đồng thời đẩy mạnh quảng bá thương hiệu và xúc tiến thương mại trên cả kênh truyền thống lẫn hiện đại. Đó là lời nhắc thẳng thắn rằng không ai trả thêm tiền cho sản phẩm vô danh. VIFA ASEAN, với việc giới thiệu các lĩnh vực thiết kế nội thất, kiến trúc, xây dựng, xu hướng mới cùng máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và dịch vụ hỗ trợ ngành, đang cung cấp đúng những mảnh ghép còn thiếu: từ ý tưởng thiết kế đến công cụ số để kể câu chuyện thương hiệu.
Tối ưu kết nối thị trường ASEAN bằng hợp tác chiến lược
Điểm mạnh của VIFA ASEAN là vai trò kết nối: sự kiện được kỳ vọng góp phần mở rộng mạng lưới giao thương, nâng cao khả năng kết nối của doanh nghiệp Việt Nam với thị trường khu vực và quốc tế, qua đó hỗ trợ mục tiêu đưa TPHCM trở thành trung tâm giao dịch nội – ngoại thất Đông Nam Á. Nhưng kết nối thị trường ASEAN không thể chỉ dừng ở việc nhận đơn hàng từ các nhà mua trung gian. Chiến lược khôn ngoan cho doanh nghiệp gỗ Việt là dùng hội chợ như nơi khởi động các hợp tác dài hạn: liên minh thiết kế với studio nội thất trong khu vực, hợp đồng phân phối độc quyền cho từng phân khúc thị trường ASEAN, hoặc hợp đồng đồng thương hiệu với các chuỗi khách sạn, resort đang tìm phong cách bản địa. Khi đó, mỗi bộ sưu tập nội thất không còn là lô hàng vô danh, mà là sản phẩm có câu chuyện, có quyền sở hữu thiết kế và biên lợi nhuận tốt hơn. Thị trường nội địa hơn 100 triệu dân cũng được xác định là điểm tựa quan trọng của ngành. Một thương hiệu nội thất được kiểm chứng trong nước sẽ có sức nặng lớn hơn khi bước ra ASEAN, thay vì chỉ xuất khẩu gỗ Việt dưới dạng sản phẩm không mang tên nhà sản xuất.
Khi xuất khẩu gỗ Việt phải mang theo giá trị Việt
Theo thống kê, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với kim ngạch lần đầu vượt 17,2 tỷ USD năm 2025 và xuất siêu hơn 13,9 tỷ USD; trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu đạt hơn 10,2 tỷ USD, xuất siêu trên 8 tỷ USD. Những con số này cho thấy năng lực sản xuất, chế biến và xuất khẩu gỗ Việt đã vững. Điều còn thiếu là tỷ lệ giá trị Việt trong mỗi sản phẩm đi ra thế giới. Hội chợ là cầu nối để doanh nghiệp Việt Nam tăng cường giao thương với đối tác quốc tế, cập nhật xu hướng tiêu dùng và tìm kiếm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng “tham gia sâu hơn” không nên được hiểu là nhận thêm khâu gia công, mà phải là sở hữu thêm quyền thiết kế, thương hiệu, giải pháp nội thất trọn gói. Nếu từ VIFA ASEAN, thợ mộc, nhà thiết kế và chủ doanh nghiệp bắt tay nhau tạo ra thương hiệu nội thất mang bản sắc Việt, gắn với câu chuyện nguyên liệu hợp pháp và sản xuất bền vững, thì mỗi kiện hàng xuất khẩu gỗ Việt sang thị trường ASEAN sẽ không chỉ là sản phẩm, mà là lời khẳng định: chúng ta không còn bán rẻ sức lao động, mà đang bán tri thức, bản sắc và giá trị dài hạn.
