Một nhóm máu hiếm, một cơ hội sống không thể chờ
Hiến máu hiếm là việc người mang nhóm máu ít gặp, đặc biệt Rh(D) âm, trao máu phù hợp cho bệnh nhân cần truyền và sẵn sàng đáp lại lời huy động khi nguồn máu khan hiếm. Ở Việt Nam, Rh(D) âm chỉ chiếm dưới 0,1% dân số, nên kết nối kịp thời giữa người hiến máu và người bệnh có thể mang ý nghĩa sống còn.
Câu chuyện của Đại úy Nguyễn Thị Hà Mi cho thấy vì sao sự kết nối ấy không thể xem là chuyện hậu cần. Năm 2009, khi mới 18 tuổi, chị bị sốt xuất huyết nặng giữa đợt dịch ở Hà Nội, phải chuyển qua bốn bệnh viện. Người thân không có ai tương thích; những đơn vị máu từ người xa lạ đã giúp chị vượt qua lúc nguy kịch.
“Tôi đã sống, từ máu của những người chưa từng quen biết”, Hà Mi chia sẻ. Câu nói ấy nhắc rằng với bệnh nhân cần nhóm máu hiếm, một người hiến phù hợp không chỉ là một cái tên trong danh sách mà có thể là chiếc cầu nối tới cơ hội sống.

Từ người được cứu đến người sẵn sàng cứu người
Sau biến cố, Hà Mi tham gia Câu lạc bộ Nhóm máu hiếm A Rh(D) âm miền Bắc và Câu lạc bộ Phản ứng nhanh hiến máu tình nguyện của Công an Hà Nội. Khi bệnh viện gọi cần máu, chị thu xếp công việc để đến hiến; đến nay chị đã hiến máu 18 lần. Hành trình ấy không phải một sự đáp trả món nợ, mà là cách chị biến trải nghiệm được cứu thành sự có mặt cho người khác.
Hai chị em Đỗ Thị Dung và Đỗ Thị Ngọc cũng tham gia cộng đồng người hiến máu hiếm. Mỗi cuộc gọi từ bệnh viện khiến họ sốt ruột, bởi phía sau yêu cầu ấy là một bệnh nhân đang cần máu. Họ chủ động giữ gìn sức khỏe, sắp xếp công việc để có thể hiến khi được huy động.
Đó là phần ít thấy của nghĩa cử này: người hiến không nhất thiết biết ai sẽ nhận máu, nhưng vẫn giữ mình trong trạng thái sẵn sàng. Mạng lưới liên lạc và sự tin cậy giữa bệnh viện với cộng đồng người hiến máu biến lòng tốt thành hỗ trợ có thể đến đúng nơi, đúng lúc.

2.400 lần hiến máu và những đóng góp thầm lặng
Ngày 31/10, chương trình Gặp mặt người hiến máu nhóm máu hiếm tiêu biểu năm 2026 tri ân những người âm thầm góp sức giữ cơ hội điều trị cho bệnh nhân. Có 150 người hiến máu hiếm được ghi nhận với tổng cộng 2.400 lần hiến, trung bình 16 lần mỗi người. Con số ấy không chỉ đếm những lần trao máu; nó phản ánh nhiều lần thu xếp cuộc sống để có mặt khi người bệnh cần.
Riêng 10 tháng đầu năm 2026, nhóm đại biểu đã hiến hơn 420 đơn vị máu. Trên phạm vi tiếp nhận của Trung tâm Máu quốc gia, năm 2025 có 912 người hiến Rh(D) âm trao 1.585 đơn vị, gồm 1.332 đơn vị máu toàn phần và 253 đơn vị tiểu cầu gạn tách. Những dữ liệu này cho thấy nguồn máu hiếm không thể dựa vào một vài cá nhân; cần một cộng đồng được kết nối và có thể huy động.
Lời tri ân tại buổi gặp mặt vì thế có ý nghĩa vượt ra ngoài một nghi thức. Nó làm rõ vai trò của những người hiến máu mà đóng góp thường chỉ được nhìn thấy trong khoảnh khắc cấp cứu.

Không cần hiến thường xuyên, cần sẵn sàng khi được gọi
Hiến máu hiếm không đồng nghĩa với việc phải hiến máu liên tục. Người mang nhóm máu hiếm được khuyến cáo giữ gìn sức khỏe và chỉ tham gia khi có bệnh nhân thực sự cần, theo huy động của cơ sở y tế. Đây là giới hạn quan trọng: sự sẵn sàng có giá trị hơn việc chạy theo số lần hiến, bởi người bệnh cần đúng nhóm máu phù hợp vào đúng thời điểm.
Nhu cầu máu Rh(D) âm tăng khiến việc tìm người hiến phù hợp càng cấp bách. Năm 2025, có 498 đơn vị máu hiếm được huy động khẩn cấp; trong 10 tháng đầu năm 2026, con số là 420. Khi bệnh viện phải liên hệ người hiến giữa tình huống gấp, một danh sách cập nhật và một cộng đồng tin cậy có thể rút ngắn khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn máu.
Hà Mi từng được những người không quen biết cứu sống; giờ đây, chị đứng trong hàng ngũ người sẵn sàng trao lại cơ hội ấy. Đó là lý do cần trân trọng và kết nối người hiến máu hiếm: mỗi cuộc gọi được đáp lại có thể cứu sống bệnh nhân và giữ hy vọng cho cả một gia đình.







