Từ biểu tượng AI tại Big Tech đến nhà sáng lập Discovery Loop
Quyết định một nhà khoa học AI Việt rời bỏ vị trí cao tại tập đoàn công nghệ hàng đầu để đồng sáng lập một startup chuyên ứng dụng AI nghiên cứu khoa học là bước ngoặt cho thấy sự chuyển dịch quyền lực từ Big Tech sang những nhóm tinh gọn nhưng tham vọng toàn cầu.
TS. Lê Viết Quốc, nhà khoa học AI người Việt từng được cộng đồng quốc tế gọi là “quái kiệt AI”, là đồng sáng lập Google Brain và cựu lãnh đạo cấp cao tại một đơn vị nghiên cứu AI của Google. Ông đứng sau nhiều đột phá như mô hình Sequence-to-Sequence và các dự án AutoML, những nền tảng đã định hình cách các hệ thống dịch máy, chatbot và mô hình ngôn ngữ lớn hoạt động ngày nay. Được MIT Technology Review vinh danh trong danh sách Top 35 Innovators Under 35, ông là gương mặt hiếm hoi của giới nhà khoa học AI Việt đạt tầm ảnh hưởng toàn cầu. Khi một nhân vật như vậy chọn rời Google để lập startup Discovery Loop, đó không chỉ là câu chuyện nghề nghiệp cá nhân mà là tín hiệu cho cả hệ sinh thái công nghệ.
Discovery Loop: tự động hóa “vòng lặp thử nghiệm” bằng AI
Điểm khác biệt khiến startup Discovery Loop đáng chú ý không phải ở tên tuổi các đồng sáng lập, mà ở vấn đề họ chọn giải quyết: tự động hóa “vòng lặp thử nghiệm” trong khoa học. Từ lâu, việc đề xuất thí nghiệm, triển khai, kiểm tra kết quả rồi lặp lại vẫn diễn ra chủ yếu thủ công, chậm và rất tốn công sức nhà nghiên cứu.
Discovery Loop muốn thay đổi gốc rễ quy trình này bằng cách dùng hệ thống tự động hóa, mô hình AI tiên tiến và hạ tầng tính toán quy mô lớn để thực hiện song song hàng nghìn thí nghiệm, rút ngắn đáng kể thời gian lặp và nâng số lượng lẫn chất lượng sản phẩm khoa học. Theo Jeff Dean, mục tiêu là xây dựng hệ thống AI có khả năng tự cải thiện với rất ít hoặc không cần can thiệp của con người – quá trình “tự cải thiện đệ quy” được kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ các thành tựu khoa học mới. Nói thẳng, Discovery Loop đang mơ tới một “máy gia tốc khoa học” vận hành bằng AI, nơi thử nghiệm không còn là nút thắt cổ chai.
Vì sao những tài năng công nghệ rời Google để tự lập?
Câu hỏi quan trọng không phải là Discovery Loop trị giá bao nhiêu, mà là vì sao các tài năng công nghệ rời Google vào lúc này. Với Jeff Dean, vị thế của ông tại Google được cho là đã suy giảm khi các lãnh đạo khác nắm quyền kiểm soát chiến lược AI trong những năm gần đây. Khi không còn toàn quyền định hình hướng đi công nghệ, việc rời đi để mở công ty mới là lựa chọn dễ hiểu.
Ở phía TS. Lê Viết Quốc, sau hơn một thập kỷ gắn với Google, ông đã chứng minh đủ năng lực và uy tín để không cần “thẻ danh thiếp” Big Tech. Khởi động startup Discovery Loop cho phép ông theo đuổi sứ mệnh “tự động hóa ngành máy học, kỹ thuật và khoa học” theo cách triệt để hơn, không bị ràng buộc bởi ưu tiên kinh doanh hay cấu trúc tổ chức của tập đoàn. Một câu nói có thể trích lại ở đây: Jeff Dean nhận định rằng nếu AI tự động hóa vòng lặp thử nghiệm, “bạn sẽ nhận được cả số lượng và chất lượng các thử nghiệm cao hơn, và điều đó sẽ dẫn đến những bước đột phá và tiến bộ khoa học”.
Ý nghĩa của Discovery Loop với vị thế nhà khoa học AI Việt
Việc một nhà khoa học AI Việt như Lê Viết Quốc trở thành đồng sáng lập cùng Jeff Dean, Oriol Vinyals và Sanjay Ghemawat ở Discovery Loop là thông điệp mạnh: người Việt có thể đứng ngang hàng trong những đội ngũ tinh hoa nhất của AI toàn cầu. Nhóm sáng lập này được một nhà đầu tư nổi tiếng gọi là “đội ngũ siêu sao”, đồng thời tin rằng họ có thể tạo ra ảnh hưởng lớn hơn cả những giai đoạn đầu của Google và OpenAI.
Bản thân TS. Lê Viết Quốc không tách rời khỏi cộng đồng Việt Nam: ông từng tham gia Hội đồng Tín thác một trường đại học tại Việt Nam và hỗ trợ xây dựng chương trình khoa học máy tính. Nay, khi tham gia startup Discovery Loop chuyên về ứng dụng AI nghiên cứu, khả năng kết nối tri thức và cơ hội cho thế hệ trẻ Việt càng mở rộng. Tầm ảnh hưởng của ông vượt xa những bài báo khoa học; đó là vai trò người đi trước chứng minh rằng nhà khoa học AI Việt không chỉ “xin một ghế” trong Big Tech, mà có thể tự tạo bàn, tự viết luật cuộc chơi.
