Công an Cao Bằng chung tay đưa điện mặt trời lên núi cao

Điện mặt trời nông thôn: lời giải thực tế cho những xóm núi biệt lập

Điện mặt trời nông thôn ở Cao Bằng vùng cao là chương trình hỗ trợ các hộ dân vùng sâu, vùng xa chưa thể tiếp cận lưới điện quốc gia bằng cách lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời quy mô hộ gia đình, do chính quyền địa phương huy động nguồn lực xã hội hóa và lực lượng Công an xã trực tiếp phối hợp vận chuyển, lắp đặt và hướng dẫn người dân sử dụng, nhằm bảo đảm nhu cầu chiếu sáng, sinh hoạt thiết yếu và học tập cho trẻ em trong điều kiện địa hình núi cao bị chia cắt, giao thông khó khăn và khoảng cách xa lưới điện hiện hữu.

Điểm đáng nói ở đây không phải là một dự án công nghệ hào nhoáng, mà là cách Cao Bằng chọn ưu tiên những mái nhà xa xôi nhất. Toàn tỉnh vẫn còn 6.197 hộ dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia ổn định, trong đó 542 hộ ở các cụm, xóm đặc biệt khó khăn gần như không có khả năng kéo điện trong thời gian ngắn. Thay vì chờ đường dây quốc gia vươn tới, tỉnh xây dựng đề án hỗ trợ bằng hệ thống điện năng lượng mặt trời như một bước đi thực tế, chấp nhận giải pháp phân tán để bảo đảm quyền được dùng điện của người dân vùng cao ngay bây giờ, không phải mười năm nữa.

Khi Công an xã trở thành "thợ điện" trên những cung đường dốc đứng

Điểm khác biệt của chương trình này nằm ở vai trò trung tâm của lực lượng Công an cơ sở. UBND tỉnh giao Công an tỉnh chủ trì việc mua và lắp đặt, đồng thời chỉ đạo Công an cấp xã phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan triển khai hệ thống điện mặt trời, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn thiết bị. Đây không phải là nhiệm vụ truyền thống của lực lượng Công an, nhưng lại phù hợp với thực tế: chỉ những người gắn bó hằng ngày với địa bàn mới hiểu rõ đường đi, từng hộ dân và có thể huy động cộng đồng cùng tham gia. Theo tiến độ, đến nay toàn tỉnh đã hoàn thành lắp đặt thiết bị cho 451/542 hộ dân, đạt 83,2% – một con số cho thấy sức bật của mô hình "Công an vừa giữ làng, vừa mang điện".

Ở xã Quảng Lâm, từ tháng 8/2026, Công an xã phối hợp với các đơn vị liên quan vận chuyển pin năng lượng mặt trời và thiết bị đến các hộ được hỗ trợ. Đường lên nhà nhiều hộ quanh co, dốc cao, xe chỉ chở được đến chân núi; phần còn lại, cán bộ Công an, lực lượng bảo vệ an ninh trật tự và người dân phải cùng khiêng từng tấm pin nặng khoảng 36kg, bình ắc quy, cột sắt, bao xi măng, cát vượt dốc. Có xóm cách trung tâm xã hơn 20km nhưng phải đi mất mấy tiếng đồng hồ. Những hình ảnh cán bộ, chiến sĩ vừa leo núi, vừa giữ thăng bằng cho tấm pin là minh chứng rõ ràng: điện mặt trời nông thôn không tự nhiên xuất hiện trên mái nhà, nó được gánh bằng vai người.

Ánh sáng nhỏ, thay đổi lớn: tác động thực tế lên đời sống vùng cao

Nếu chỉ nhìn từ xa, một bộ pin năng lượng mặt trời cho mỗi hộ dân khó khăn có vẻ là hỗ trợ tối thiểu. Nhưng ở những xóm núi từng quen với cảnh tối tăm mỗi khi đêm xuống, tác động của hệ thống điện năng lượng lại rất rõ: nhu cầu chiếu sáng và sinh hoạt hằng ngày được đáp ứng, trẻ em có điều kiện học bài vào buổi tối, người dân có thể sạc điện thoại và tiếp cận thông tin thuận tiện hơn. Đối với những gia đình sống xa lưới điện, đây là sự hỗ trợ thiết thực, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống. Câu nói "Giờ có ánh điện, buổi tối không còn tối tăm như trước, sinh hoạt thuận tiện hơn nhiều" không phải là lời quảng cáo, mà là cảm nhận rất cụ thể của người dân khi bóng tối không còn là điều hiển nhiên.

Điện mặt trời nông thôn ở Cao Bằng vùng cao cũng cho thấy một cách tiếp cận mới với cung cấp điện vùng sâu: không chờ một đường dây lớn giải quyết mọi thứ, mà chia nhỏ thành những hệ thống hộ gia đình, phù hợp với địa hình bị chia cắt. Tại xã Phan Thanh, trong ba ngày cuối tháng 9, Công an xã phối hợp với MobiFone Cao Bằng lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho 44 hộ dân ở nhiều xóm khác nhau. Ở Nguyên Bình, Công an xã hỗ trợ lắp đặt điện năng lượng mặt trời cho 10 hộ dân chưa có điện sinh hoạt. Mỗi điểm sáng mới là một bước thu hẹp khoảng cách giữa vùng núi và vùng thấp, giữa những ngôi nhà phải leo mấy tiếng mới tới và phần còn lại của xã hội.

Từ mô hình cộng đồng đến chiến lược điện cho 98% hộ dân

Điểm đáng giá nhất của chương trình không chỉ nằm ở số hộ được cấp điện, mà ở cách nó được triển khai như một nỗ lực cộng đồng. Từ việc đưa cột sắt, giá đỡ, xi măng đến tận nhà đến dựng cột, lắp giàn pin và đấu nối hệ thống, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp chung tay cùng người dân hoàn thiện công trình. Qua những việc làm cụ thể, lực lượng Công an mong muốn chia sẻ khó khăn với bà con, góp phần cải thiện đời sống và củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Công an với nhân dân ngay từ cơ sở. Đây là cách tiếp cận năng lượng tái tạo không chỉ dựa vào kỹ thuật, mà dựa vào niềm tin và sự tham gia của cộng đồng – yếu tố thường bị bỏ qua trong các dự án hạ tầng lớn.

Theo định hướng của tỉnh, giai đoạn 2026–2030, Cao Bằng phấn đấu có khoảng 98% số hộ dân trên địa bàn được sử dụng điện. Để đạt mục tiêu này, điện mặt trời nông thôn sẽ tiếp tục là giải pháp quan trọng cho những nơi lưới điện chưa thể vươn tới. Công an xã được giao tiếp tục phối hợp với các lực lượng liên quan đẩy nhanh tiến độ, giúp người dân sớm có điện sử dụng. Từ vận chuyển từng tấm pin, bao xi măng qua những con dốc đến hỗ trợ dựng cột, đấu nối thiết bị, họ đang góp sức đưa điện đến những mái nhà còn nhiều thiếu thốn. Kết luận công bằng là: nếu muốn cung cấp điện vùng sâu một cách bền vững, không thể chỉ nói về công nghệ và vốn, mà phải bắt đầu từ những bước chân leo núi và bàn tay của cộng đồng.