Học phòng cháy bằng trải nghiệm thực tế
Trung tâm cộng đồng về PCCC là không gian học tập và thực hành, nơi người dân tiếp cận kiến thức phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn qua các tình huống mô phỏng thay vì chỉ nghe tuyên truyền. Hai mô hình mới tại Hải Phòng và Khánh Hòa cho thấy giáo dục phòng cháy có thể gần gũi, thiết thực hơn khi người học được trực tiếp thao tác.
Sáng 07/11/2026, Công an thành phố Hải Phòng ra mắt Trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH cơ sở 2 tại trụ sở Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 8, số 352 đường Nguyễn Lương Bằng, phường Lê Thanh Nghị. Trung tâm rộng hơn 6.000 m², gồm ba tòa nhà và nhiều khu chức năng. Việc thành lập cơ sở này nằm trong kế hoạch thúc đẩy phong trào “Ba nhất” và tăng cường hoạt động các trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC, CNCH trên địa bàn.
Ở Khánh Hòa, trung tâm học tập cộng đồng được giới thiệu với mục tiêu tạo môi trường học tập, trải nghiệm trực quan, giúp người dân nâng nhận thức, chủ động phòng ngừa và ứng phó sự cố ngay từ cơ sở. Hai địa phương cùng chọn hướng tiếp cận đúng: biến cảnh báo thành kiến thức có thể thực hành.
Từ mô hình cháy đến kỹ năng thoát nạn
Điểm đáng giá của các trung tâm PCCC không nằm ở quy mô cơ sở vật chất, mà ở việc người dân có thể thử các thao tác cần thiết trước khi đối mặt với tình huống thật. Tại Lê Thanh Nghị, mô hình tổ liên gia an toàn PCCC gồm năm căn nhà ống liền kề mô phỏng nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh.
Người tham gia được tìm hiểu thiết bị báo cháy, chữa cháy, thực hành dùng phương tiện chữa cháy ban đầu và thử các cách thoát ra lối thứ hai bằng thang dây, dây cứu người hoặc di chuyển sang nhà liền kề. Các khóa huấn luyện tại Khánh Hòa cũng hướng dẫn chữa cháy ban đầu, thoát nạn, sơ cấp cứu và hỗ trợ người bị nạn. Đây là kỹ năng cứu nạn có giá trị thiết thực: biết đường thoát, biết báo động và biết hỗ trợ đúng cách có thể giúp giảm rủi ro cho bản thân lẫn người xung quanh.
Đại tá Lê Quang Đồng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa, nhấn mạnh phát hiện sớm, báo cháy kịp thời, sử dụng được phương tiện chữa cháy ban đầu và thoát nạn đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế thiệt hại. Vì vậy, an toàn cộng đồng không thể chỉ dựa vào lực lượng chuyên nghiệp; mỗi hộ gia đình và người dân cần biết cách phòng ngừa, ứng phó.
Hiệu quả phụ thuộc vào việc duy trì hoạt động
Mở cửa một trung tâm mới chỉ là bước đầu. Muốn kiến thức đi vào đời sống, chương trình phải phù hợp với từng nhóm người học, có lịch hoạt động đều đặn và dành đủ thời gian cho thực hành. Hải Phòng dự kiến đón người dân, học sinh, sinh viên và công nhân khu công nghiệp vào cuối tuần theo lịch đăng ký, đồng thời cập nhật nội dung và chuẩn hóa giáo án.
Kế hoạch tại Hải Phòng còn đặt trọng tâm phối hợp với 43 xã và 21 phường ở khu vực phía Tây thành phố để lan tỏa kiến thức, kỹ năng PCCC và CNCH. Tại Khánh Hòa, Công an tỉnh chủ trì quản lý, vận hành trung tâm; giai đoạn đầu sử dụng cơ sở vật chất của Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 9, trước khi mở rộng ở giai đoạn tiếp theo.
Các mô hình này chỉ phát huy tác dụng nếu người dân có thể tiếp cận thường xuyên và được hướng dẫn an toàn, dễ hiểu. Tuyên truyền trên lớp hay qua thông tin đại chúng vẫn cần thiết, nhưng không thể thay thế trải nghiệm thao tác. Kết luận rõ ràng là: trung tâm cộng đồng không thay thế lực lượng cứu hỏa; chúng giúp người dân sẵn sàng hơn trong những phút đầu của sự cố, khi kiến thức và phản ứng đúng có thể tạo khác biệt.
