Học an toàn bằng cách trực tiếp thực hành
Trung tâm Học tập cộng đồng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là nơi người dân học kiến thức an toàn và thực hành cách ứng phó sự cố trong môi trường được hướng dẫn, giám sát. Mô hình này đáng chú ý vì biến những lời khuyên phòng cháy vốn dễ bị xem nhẹ thành kỹ năng có thể tập luyện, ghi nhớ và áp dụng. Sáng 13-11, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức ra mắt trung tâm tại số 128 Nguyễn Phan Chánh, Tổ dân phố Lương Hòa, phường Bắc Nha Trang. Đây là địa điểm tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, hướng dẫn và thực hành kỹ năng PCCC-CNCH cho cộng đồng. Thay vì chỉ nghe phổ biến, người tham gia được làm quen với thiết bị và xử lý tình huống mô phỏng. Cách tiếp cận trực quan ấy giúp kiến thức an toàn gần gũi hơn, đồng thời nhấn mạnh rằng chủ động phòng ngừa là việc của mỗi người, không chỉ của lực lượng chuyên nghiệp.
Trẻ nhỏ cũng được làm quen với cách tự bảo vệ
Chiều 12-11, gần 100 trẻ Trường Mầm non Đô Rê Mi ở phường Bắc Nha Trang cùng giáo viên đến trải nghiệm tại trung tâm. Các em được làm quen với trang phục, thiết bị của lực lượng Cảnh sát PCCC-CNCH và thực hành sử dụng phương tiện chữa cháy dưới sự hướng dẫn của cán bộ, chiến sĩ. Với trẻ nhỏ, mục tiêu không phải biến buổi học thành một cuộc diễn tập nặng nề, mà là giúp các em nhận biết tình huống nguy hiểm và bước đầu hiểu cách tự bảo vệ, thoát nạn. Giáo viên cũng có dịp trực tiếp tìm hiểu thiết bị, thực hành thoát nạn trong không gian hạn chế và môi trường giả định có khói. Giá trị của trải nghiệm phòng cháy nằm ở chỗ cả người dạy lẫn trẻ học đều có thêm cơ sở để bình tĩnh hơn khi gặp sự cố, đồng thời tăng phối hợp giữa nhà trường và lực lượng chuyên môn.
Tình huống giả định giúp kỹ năng thành phản xạ
Trong các hoạt động thực hành, học sinh được hướng dẫn nhận biết nguy cơ cháy, xử lý tình huống giả định, rải và cuộn vòi chữa cháy, dùng bình dập lửa, di chuyển trong không gian hạn chế và thoát nạn qua mô hình có lửa. Một nội dung nổi bật là trải nghiệm thoát nạn từ độ cao 20 m bằng giỏ thang xe chữa cháy, dưới sự giám sát của cán bộ, chiến sĩ. Các em được trang bị phương tiện bảo hộ cần thiết, cho thấy trải nghiệm phải đi cùng quy trình an toàn chứ không dừng ở cảm giác mới lạ. Những bài tập cụ thể giúp người học hình dung rõ hơn việc cần làm khi có cháy, thay vì chỉ ghi nhớ khẩu hiệu. Trung tâm cũng có khu trưng bày xe, trang phục, thiết bị chuyên dụng, mô hình báo cháy và chữa cháy tự động cùng mã QR hướng dẫn kỹ năng an toàn.
Một địa điểm hữu ích, nhưng cần mở rộng tiếp cận
Vai trò quan trọng nhất của trung tâm PCCC là giúp cộng đồng có cơ hội học và thực hành trước khi sự cố xảy ra. Người dân được tập sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, thoát nạn, sơ cấp cứu và hỗ trợ người bị nạn; đây là những kỹ năng phòng cháy và cứu nạn cứu hộ thiết thực. Các hoạt động tại trung tâm được tổ chức miễn phí, tạo điều kiện để trường học, cơ quan, doanh nghiệp và người dân tham gia. Tuy vậy, giai đoạn đầu trung tâm tạm sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị tại trụ sở Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 9. Theo kế hoạch, trong năm 2027, trung tâm sẽ được đầu tư xây dựng mới với quy mô lớn hơn và trang thiết bị đồng bộ. Muốn mô hình phát huy hiệu quả, cần duy trì các đợt trải nghiệm, tập huấn và mở rộng cơ hội tham gia cho người dân, học sinh, sinh viên.
Khánh Hòa đã có một bước đi đúng hướng: đưa kiến thức PCCC-CNCH ra khỏi phạm vi tuyên truyền một chiều, để người dân được nhìn, thử và tập xử lý tình huống. Khi hoạt động được duy trì thường xuyên và tiếp cận nhiều nhóm tuổi, trung tâm có thể góp phần hình thành thói quen chủ động phòng ngừa, bảo vệ bản thân và hỗ trợ người xung quanh. Đó mới là thước đo quan trọng nhất của một địa điểm học tập cộng đồng.
