Từ VNeID đăng nhập dịch vụ công đến “công dân số” bắt buộc
VNeID là ứng dụng định danh điện tử mức độ 2 do cơ quan công an triển khai, cho phép công dân dùng một tài khoản số để xác thực danh tính, tích hợp các giấy tờ số cơ bản và thực hiện hầu hết thủ tục hành chính trực tuyến, hướng tới mô hình công dân số và giao tiếp an toàn với Nhà nước trong môi trường số. Từ ngày 15/8, ứng dụng này không còn là lựa chọn “tiện thì dùng” mà trở thành điều kiện hưởng ưu đãi phí, lệ phí khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Chính sách mới quy định rõ: chỉ công dân có tài khoản VNeID mức 2, đã tích hợp đủ 5 loại thông tin cơ bản mới được miễn, giảm phí. Điều này đặt người dân trước lựa chọn khá thẳng thắn: chấp nhận đầu tư thời gian cập nhật VNeID, hoặc tiếp tục chịu chi phí và thủ tục giấy tờ truyền thống.
Nghị quyết 66: miễn phí VNeID gắn với 5 loại giấy tờ số
Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số quy định từ ngày 15/8 đến hết 28/2/2027, công dân dùng VNeID mức 2, tích hợp đủ 5 loại thông tin sẽ được miễn, giảm phí, lệ phí khi xử lý nhiều thủ tục hành chính trực tuyến. Năm loại dữ liệu bắt buộc gồm: giấy khai sinh; thông tin thẻ ngân hàng, tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động; tài khoản an sinh xã hội; số thuê bao di động; và sổ sức khỏe điện tử. Có thể thấy, Nhà nước đang đòi hỏi một bức tranh dữ liệu cá nhân tương đối toàn diện, từ nhân thân, tài chính đến sức khỏe. Tuy điều này khiến không ít người lo ngại về quyền riêng tư, nhưng lợi ích rõ ràng là giảm đáng kể việc phải mang theo giấy tờ vật lý và chi phí đi lại khi dùng giấy tờ số thông qua VNeID cập nhật đầy đủ.
Miễn, giảm phí: lợi ích thiết thực nhưng không tự động
Chính sách miễn phí VNeID gắn với một loạt dịch vụ công thiết yếu, từ đăng ký, cấp biển số phương tiện, cấp giấy phép lái xe, cấp đổi thẻ căn cước, đăng ký cư trú đến cấp hộ chiếu, giấy thông hành, giấy phép xuất cảnh và tem AB. Người đáp ứng đủ điều kiện còn được xem xét miễn, giảm phí với một số thủ tục hộ tịch, cấp phiếu lý lịch tư pháp, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ từ sổ gốc và lệ phí trước bạ cho nhà, đất, ô tô, xe máy. “Những người đáp ứng đủ điều kiện sẽ được xem xét miễn, giảm phí và lệ phí đối với nhiều thủ tục hành chính phổ biến”. Tuy nhiên, từ khóa ở đây là “đáp ứng đủ điều kiện”: không có chuyện cứ cài VNeID là được ưu đãi; công dân phải chủ động tích hợp tài liệu theo yêu cầu, nếu không, lợi ích chỉ nằm trên… văn bản.
VNeID cập nhật: bước quan trọng để không bị đứng ngoài hệ sinh thái số
Ý đồ chính sách khá rõ: dùng ưu đãi phí để kéo người dân vào hệ sinh thái công dân số. Chính phủ coi đây là giải pháp khuyến khích sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thúc đẩy xây dựng công dân số và phát triển hệ sinh thái số quốc gia. Cùng với ưu đãi, VNeID đang được mở rộng tiện ích: hỗ trợ truy cập dữ liệu số cá nhân, định danh và xác thực điện tử, cung cấp miễn phí dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng cho cá nhân khi dùng dịch vụ công trực tuyến. Ứng dụng còn tăng cường liên kết với tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và tài khoản tiền di động để phục vụ thanh toán dịch vụ công, chi trả an sinh xã hội và các giao dịch hợp pháp khác. Nếu không sớm chuyển sang mô hình công dân số, người dân sẽ khó tránh khỏi việc bị “tụt hậu”, phải tự mình xoay xở với hồ sơ giấy và quy trình truyền thống.
Người dân nên chuẩn bị gì để tận dụng giai đoạn ưu đãi?
Dù chính sách chỉ có hiệu lực đến hết 28/2/2027, tác động của nó vượt xa mốc thời gian này. Trong vài tháng, Nhà nước kỳ vọng VNeID từng bước trở thành kênh giao tiếp chính thức, an toàn giữa người dân với cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân trong môi trường số. Để không bỏ lỡ giai đoạn miễn, giảm phí, người dân nên ưu tiên: hoàn tất tài khoản VNeID mức 2; rà soát, chuẩn bị đủ 5 loại giấy tờ số; chủ động hỏi cơ quan chức năng về quy trình tích hợp tài liệu chuyên ngành như giấy phép lái xe, đăng ký xe, văn bằng, chứng chỉ, mã số thuế, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký kết hôn, lý lịch tư pháp. Quan trọng hơn, cần nhìn VNeID không chỉ là ứng dụng hỗ trợ thủ tục hành chính, mà là “cánh cổng” bắt buộc để bước vào đời sống công dân số trong những năm tới.
