Nghệ An tính thu phí đỗ xe trên đường, vỉa hè: Cách tính ra sao?

Đề xuất nhằm quản lý điểm đỗ, không chỉ tạo nguồn thu

Phí đỗ xe Nghệ An là khoản dự kiến thu khi sử dụng tạm thời một phần lòng đường hoặc vỉa hè đủ điều kiện để trông giữ phương tiện tại sáu phường: Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc và Cửa Lò. Sở Xây dựng đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh; văn bản dự kiến được trình thông qua tại kỳ họp cuối năm 2026. Đây mới là đề xuất, chưa phải mức phí đã áp dụng.

Lý do đưa ra khá thực tế: bãi đỗ xe công cộng ở các địa bàn này chưa đáp ứng đủ nhu cầu, trong khi quỹ đất đô thị hạn chế và việc xây bãi tập trung cần nhiều nguồn lực, thời gian. Xe dừng, đỗ tràn ra đường và hè phố có thể cản trở đi lại, ảnh hưởng an toàn giao thông và mỹ quan. Vì vậy, thu phí chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm quy định rõ vị trí được phép đỗ, phạm vi và thời gian thu; nếu không, người dân có thể hiểu nhầm rằng mọi vỉa hè đều trở thành điểm đỗ có thu tiền.

Mức thu tăng theo loại xe và khung giờ

Dự thảo xây dựng mức thu đỗ xe theo loại phương tiện, phân biệt ban ngày và ban đêm. Xe đạp và phương tiện thô sơ khác có mức thấp nhất, 2.000 đồng/lượt ban ngày và 3.000 đồng/lượt ban đêm; xe tải trên 10 tấn, xe sơ mi rơ moóc và một số ô tô khác ở mức cao nhất, lần lượt 15.000 đồng và 30.000 đồng/lượt. Như vậy, khoảng phí theo lượt được đề xuất là 2.000-30.000 đồng, không phải một giá đồng nhất cho mọi phương tiện.

Lưu ý, mức của xe đạp ban ngày là 2.000 đồng/lượt; bảng trên thể hiện khoảng mức giữa hai khung giờ ở hàng đầu. Ban ngày được tính từ 6 giờ đến trước 22 giờ, còn ban đêm từ 22 giờ đến trước 6 giờ hôm sau. Mức ban đêm cao hơn ở từng nhóm, nên người đỗ xe cần để ý thời điểm bắt đầu lượt thay vì chỉ nhìn tổng thời gian.

Một lượt tối đa 3 giờ, dài ngày tính theo cách khác

Dự thảo tính một lượt từ lúc xe vào vị trí đến khi rời đi, tối đa 3 giờ. Quá thời hạn này, chủ xe phải trả thêm một lượt; mức lượt tiếp theo xác định theo khung giờ tại thời điểm lượt đó bắt đầu. Nếu một lượt vắt qua nhiều khung thu phí, áp dụng mức cao nhất. Quy tắc này khiến thời điểm đỗ và thời điểm vượt mốc 3 giờ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khoản phải trả, nên cách công khai thời gian, biển báo và phương thức kiểm soát cần dễ hiểu.

Với phương tiện đỗ liên tục trên một ngày đêm nhưng dưới 20 ngày đêm, dự thảo tính theo ngày đêm và giới hạn tổng mức không vượt phí tháng của loại xe đó. Trường hợp đỗ thường xuyên, liên tục từ 20 ngày trở lên trong tháng, có thể áp dụng phí tháng. Người đã nộp phí tháng không bị thu thêm theo lượt hoặc ngày đêm cho cùng phương tiện, vị trí và thời gian. Cấu trúc ba cách thu này hợp lý hơn một biểu giá duy nhất, nhưng cần hướng dẫn rõ thế nào là cùng vị trí và thời gian để tránh tranh cãi.

Hiệu quả phụ thuộc vào điểm đỗ được phép

Đề xuất thu phí đỗ xe vỉa hè và đỗ xe trên đường chỉ nên được xem là công cụ quản lý có điều kiện, không phải giấy phép đỗ xe ở bất cứ đâu. Sau khi rà soát thực tế và quy định pháp luật, UBND tỉnh sẽ công bố tuyến đường, đoạn đường, vị trí, phạm vi, thời gian và loại phương tiện được dừng, đỗ có thu phí. Toàn bộ khoản thu dự kiến nộp ngân sách nhà nước. Vì vậy, điều người dân cần theo dõi tiếp không chỉ là mức thu đỗ xe, mà còn là danh sách địa điểm được phép và cách tổ chức để không lấn lối đi bộ.

Tóm lại, dự thảo đưa ra biểu phí phân tầng theo phương tiện và giờ đỗ, cùng giới hạn 3 giờ mỗi lượt và lựa chọn thu theo lượt, ngày đêm hoặc tháng. Cách tính có thể giúp quản lý nhu cầu đỗ xe khi bãi công cộng còn thiếu, nhưng chỉ thuyết phục nếu địa phương công khai điểm thu, kiểm soát minh bạch và bảo đảm phần vỉa hè dành cho người đi bộ. Nghị quyết dự kiến trình HĐND tỉnh vào kỳ họp cuối năm 2026; mức cuối cùng và phạm vi áp dụng còn chờ quyết định.