Nghỉ học khi hành trình đến lớp không còn an toàn
Cho học sinh nghỉ học vì mưa lũ là quyết định tạm dừng việc đến trường khi nước ngập, sạt lở hoặc giao thông bị chia cắt khiến hành trình của các em không còn an toàn và không thể kiểm soát rủi ro. Đây không nên là lựa chọn cuối cùng sau khi tai nạn suýt xảy ra, mà là biện pháp phòng ngừa dựa trên điều kiện thực tế.
Ngày 9/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các tỉnh, thành được cảnh báo chủ động ứng phó mưa lũ, nguy cơ sạt lở và bảo đảm an toàn cho người học, giáo viên cùng cơ sở giáo dục. Dự báo mưa lớn diện rộng ở Trung Bộ kéo dài từ ngày 8 đến đêm 11/11/2026; một số nơi như Huế, Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi có thể mưa 250–450 mm, cục bộ trên 700 mm. Trong điều kiện ấy, lịch học không thể là căn cứ duy nhất để yêu cầu học sinh lên đường.
Mưa lớn có thể làm ngập vùng trũng, gây lũ trên sông, sạt lở, lũ ống và lũ quét. Vì vậy, quyết định nghỉ cần dựa vào nguy cơ trên toàn tuyến đi học, chứ không chỉ nhìn xem khuôn viên trường có bị ngập hay không. Với trường học vùng lũ, bảo vệ học sinh trước khi các em rời nhà quan trọng không kém việc giữ an toàn trong lớp.
Bè và thuyền không thể thay thế một tuyến đường an toàn
Rủi ro hiện rõ khi học sinh phải qua sông giữa lúc nước dâng. Tại thôn Hùng Việt, xã Tràng Định, Lạng Sơn, các em phải dùng bè hoặc mảng để đến lớp; nơi này không có tuyến đường thay thế, nên mưa lũ biến chuyến đi thường ngày thành hành trình nguy hiểm.
Một vụ việc tại xã Tuyên Phú cho thấy tình hình có thể đổi chiều chỉ trong vài giờ: một nhóm học sinh qua sông buổi sáng khi cầu phao còn hoạt động, nhưng đến chiều nước dâng khiến cầu phải tháo dỡ, các em không thể về nhà và người dân đưa một số em qua bằng thuyền. Hình ảnh khoảng sáu đến bảy học sinh ngồi trên thuyền nhỏ giữa dòng nước chảy mạnh, không mặc áo phao, không thể được xem là cách đi học chấp nhận được.
Cầu phao bị tháo để tránh lũ cuốn là biện pháp bảo vệ công trình, nhưng cũng khiến việc đi lại ở thôn Đồng Phú bị gián đoạn và khu vực tạm thời bị cô lập; nơi đây có 225 hộ với hơn 1.200 người. Sau sự việc, chính quyền cử công an ngăn người dân chèo thuyền qua sông khi nước còn nguy hiểm, đồng thời yêu cầu trường cho học sinh bị ảnh hưởng nghỉ học. Bài học rất rõ: nếu đường đến trường chỉ còn cách vượt dòng nước xiết, cần dừng việc di chuyển, không tìm một phương tiện mạo hiểm hơn.
Quyết định nghỉ học phải theo sát từng địa bàn
Không có một ngưỡng nghỉ học chung phù hợp cho mọi nơi. Bộ Giáo dục và Đào tạo giao các đơn vị căn cứ tình hình thực tế để quyết định, đồng thời yêu cầu theo dõi thời tiết, cập nhật nguy cơ và thông tin kịp thời cho phụ huynh, học sinh. Cách làm này hợp lý nếu quyết định được đưa ra sớm, được truyền đạt rõ ràng và tính đến cả đường đi lẫn điểm tập trung.
Các trường và địa phương cần coi nước chảy xiết, ngầm tràn bị ngập, cầu phao phải tháo, nguy cơ lũ quét hay sạt lở trên tuyến đi học là lý do đủ mạnh để cho học sinh nghỉ hoặc tạm dừng đến khu vực bị ảnh hưởng. Bộ cũng yêu cầu không tổ chức hoạt động giáo dục, trải nghiệm hay tập trung đông người tại nơi có nguy cơ mất an toàn. Trong tình huống chưa thể xác nhận đường đi an toàn, nên chọn phương án thận trọng thay vì chờ đủ bằng chứng về một tai nạn.
Việc nghỉ cần đi cùng hướng dẫn cụ thể: trường thông báo qua kênh liên lạc với gia đình, xác định nhóm học sinh bị ảnh hưởng và cập nhật lại khi điều kiện thay đổi. Không nên mặc định rằng học sinh đã đến trường buổi sáng thì có thể tự trở về buổi chiều; nước lên nhanh có thể khiến tuyến đường vừa an toàn lúc đi trở thành điểm mắc kẹt lúc về.
Khảo sát điểm nguy hiểm và giải quyết rủi ro lâu dài
Cho nghỉ học xử lý nguy cơ trước mắt, nhưng không thể thay cho đầu tư vào hạ tầng an toàn. Ngày 6/11, tỉnh Lạng Sơn thống nhất khảo sát và đề xuất phương án xử lý bốn vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của học sinh mùa mưa lũ. Trong đó, ba điểm còn lại ngoài vị trí qua sông Kỳ Cùng ảnh hưởng đến việc đi lại của khoảng 540 học sinh khi có mưa bão.
Tỉnh giao Sở Xây dựng khảo sát thực địa, đề xuất giải pháp kỹ thuật và dự kiến kinh phí cho từng vị trí; các xã, phường được yêu cầu rà soát điểm qua sông, suối và đoạn đường thường xuyên ngập. Trong lúc chờ cải tạo, địa phương phải cảnh báo, bố trí người hướng dẫn và hỗ trợ học sinh khi cần; tuyệt đối không để các em qua nơi ngập sâu, nước chảy xiết hoặc không bảo đảm an toàn.
Các trường học vùng lũ cũng cần phối hợp thường xuyên với chính quyền và lực lượng phòng chống thiên tai, trực ban, cập nhật thiệt hại và chuẩn bị phương án cứu hộ, khắc phục hậu quả. An toàn mùa lũ không thể chỉ trông vào sự cẩn trọng của phụ huynh hay người lái thuyền. Đó là trách nhiệm phối hợp: nhận diện điểm nguy hiểm, cho học sinh nghỉ đúng lúc và xây dựng lối đi bền vững hơn. Khi dòng nước khiến hành trình không còn an toàn, nghỉ học là quyết định đúng; về lâu dài, mục tiêu phải là để các em không còn phải đánh cược tính mạng để đến lớp.
