An toàn phải được đặt trước việc duy trì giờ học
Cho học sinh nghỉ học khi mưa lũ là quyết định tạm dừng đến lớp để ngăn các em phải di chuyển hoặc học tập trong điều kiện ngập lụt, lũ quét, sạt lở và những nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Đó không phải lựa chọn tùy tiện, mà là biện pháp bảo vệ cần dựa trên tình hình thực tế tại từng địa bàn. Ngày 9/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các địa phương ứng phó mưa lũ và nguy cơ sạt lở; các cơ sở giáo dục được chủ động quyết định cho học sinh nghỉ học khi điều kiện không bảo đảm. Cách làm này hợp lý hơn một lịch học cứng nhắc: đường đến trường có thể bị chia cắt chỉ trong vài giờ, trong khi thông báo nghỉ kịp thời giúp gia đình chủ động giữ trẻ ở nơi an toàn. Dự báo mưa lớn diện rộng ở Trung Bộ từ ngày 8 đến đêm 11/11 càng khiến việc theo dõi sát diễn biến và cập nhật quyết định theo địa bàn trở nên cần thiết.
Gần 12.000 học sinh Nông Cống phải tạm nghỉ
Tại xã Nông Cống, Thanh Hóa, mưa lớn cộng với nước sông Yên dâng cao làm ngập khu dân cư và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động dạy học. Ngày 10/11, lãnh đạo xã cho biết 11.762 học sinh đã nghỉ từ ngày 9/11; nước lũ vẫn cao vào sáng hôm sau, khiến các em chưa thể trở lại lớp. Mức độ ngập ở trường cho thấy đây không phải quyết định phòng xa quá mức: nước tràn vào sân và nhiều phòng học của Trường THCS Nông Cống, còn bảy phòng học tại Trường THCS Trần Phú ngập sâu đến 30 cm. Khi mực nước sông Yên còn trên báo động III, yêu cầu học sinh đến trường sẽ biến việc học thành một rủi ro không đáng có. Nước đang rút, giáo viên đã dọn vệ sinh và khắc phục khu vực bị ngập để sớm đón học sinh trở lại. Nhưng việc mở lớp nên chờ đánh giá an toàn, không chỉ chờ sân trường khô.
Đường đến trường nguy hiểm không thể xử lý bằng lời nhắc
Ở Lạng Sơn, một số học sinh tại thôn Hùng Việt, xã Tràng Định phải dùng bè, mảng qua sông Kỳ Cùng để đến lớp; khu vực không có tuyến đường thay thế và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi mưa lũ. Đây là tình huống cần một nguyên tắc rõ ràng: không để trẻ vượt sông khi nước sâu, chảy xiết hoặc điều kiện qua lại không bảo đảm, dù nghỉ học gây xáo trộn. Tỉnh đã thống nhất khảo sát, đề xuất xử lý bốn vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của học sinh. Ba điểm còn lại gồm ngầm tràn Bến Cốn, cầu Hu Pản và cầu ngầm Bản Kỵ; khi mưa bão, các vị trí này tác động đến việc đi lại của khoảng 540 học sinh. Lãnh đạo tỉnh giao ngành xây dựng khảo sát thực địa, đề xuất giải pháp kỹ thuật và kinh phí cho từng điểm. Trong lúc chờ cải tạo, cảnh báo và người hỗ trợ có ích, nhưng không thể thay thế lệnh dừng qua lại khi nguy hiểm.
Trường học cũng phải được kiểm tra trước khi đón học sinh
Ở xã Sín Chéng, Lào Cai, mưa lớn làm sạt lở sáu tuyến đường với khoảng 2.000 m³ đất đá; thiên tai còn tác động trực tiếp đến hai trường. Trường Bản Mế bị sạt taluy dương dài khoảng 15 m, còn sân trường Nàn Sín bị ngập. Vì vậy, đánh giá an toàn không thể chỉ nhìn vào lớp học: lối tiếp cận, taluy, cống rãnh và khuôn viên đều cần được kiểm tra. Địa phương huy động cán bộ, người dân và máy móc xử lý sạt lở, khơi thông cống rãnh, vệ sinh và sửa chữa hạng mục trường bị ảnh hưởng, với mục tiêu không để việc học gián đoạn. Nỗ lực khắc phục rất cần thiết, nhưng việc sớm quay lại lớp chỉ nên diễn ra sau khi nguy cơ tại trường và trên đường đi đã được xem xét. Các trường cần duy trì liên lạc với chính quyền, theo dõi thời tiết và thông báo rõ cho phụ huynh. Trong mưa lũ miền Trung cũng như ở các vùng núi, quyết định cho học sinh nghỉ học đúng lúc và kiểm tra kỹ trước ngày học lại là hai phần không thể tách rời của an toàn trường học.
