Chăm sóc sức khỏe trở thành nhiệm vụ công đoàn thường xuyên
Chăm sóc sức khỏe người lao động tại nơi làm việc là hoạt động phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ, cải thiện điều kiện lao động và bảo đảm người lao động được tiếp cận hỗ trợ y tế phù hợp. Đây là cách tiếp cận cần thiết hơn việc chỉ xử lý khi bệnh tật hoặc tai nạn đã xảy ra. Ngày 2/11/2026, Ban Thường vụ Công đoàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam ban hành kế hoạch bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe đoàn viên, người lao động giai đoạn 2026-2031. Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2031, 100% công đoàn cơ sở được hướng dẫn, có đầu mối theo dõi và xây dựng kế hoạch hoặc lồng ghép nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe vào chương trình công tác hằng năm.
Điểm đáng chú ý là kế hoạch chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp, cải thiện điều kiện làm việc và quan tâm cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Định hướng này hợp lý: nếu công đoàn chỉ can thiệp khi người lao động đã mắc bệnh, vai trò bảo vệ quyền lợi sẽ bị thu hẹp. Đưa việc theo dõi sức khỏe vào chương trình thường niên có thể giúp các vấn đề về khám định kỳ, an toàn lao động và môi trường làm việc được nhận diện sớm hơn.

Từ chỉ tiêu trên giấy đến quyền lợi cụ thể
Kế hoạch gắn mục tiêu bao phủ với những việc người lao động có thể cảm nhận trực tiếp: mỗi năm Công đoàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam phấn đấu tổ chức hoặc phối hợp ít nhất một hoạt động chăm sóc sức khỏe và một hoạt động giám sát chuyên đề về khám sức khỏe định kỳ, phát hiện bệnh nghề nghiệp, an toàn vệ sinh lao động hoặc điều kiện làm việc. Các hoạt động dự kiến gồm tư vấn sức khỏe, truyền thông phòng bệnh, thể dục thể thao, phục hồi sức khỏe và tư vấn tâm lý. Giá trị của cách làm này nằm ở việc kết hợp chăm sóc trực tiếp với giám sát quyền lợi, thay vì xem khám sức khỏe là thủ tục riêng lẻ.
Đến năm 2031, ít nhất 70% công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp được kỳ vọng đưa một nội dung về sức khỏe, bữa ăn ca, thời gian nghỉ ngơi, sức khỏe tinh thần, điều kiện lao động hoặc phúc lợi y tế vào thỏa ước lao động tập thể hay văn bản đối thoại phù hợp. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu thăm hỏi, xem xét hỗ trợ kịp thời cho toàn bộ đoàn viên, người lao động bị tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp, bệnh hiểm nghèo hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, theo quy định hiện hành. Đây là bước tiến đáng kể nếu những cam kết được đưa vào đối thoại và theo dõi đến cùng.
Đắk Lắk nhấn mạnh giám sát khám sức khỏe định kỳ
Ngày 14/11, Liên đoàn Lao động tỉnh Đắk Lắk thông tin về kế hoạch bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe đoàn viên, người lao động giai đoạn 2026-2031. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2031 giám sát 100% người lao động thuộc diện phải khám sức khỏe định kỳ tại doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn. Nếu phát hiện quyền lợi chưa được bảo đảm, công đoàn cơ sở sẽ kiến nghị xử lý; mọi phản ánh liên quan đến vi phạm quyền khám sức khỏe hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cũng phải được tiếp nhận, phân loại, hướng dẫn hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Đắk Lắk cũng ưu tiên nguồn lực cho khu công nghiệp, ngành nghề có nguy cơ cao và nơi tập trung đông lao động nữ, lao động di cư, lao động là người dân tộc thiểu số. Hướng ưu tiên này có cơ sở: nhu cầu chăm sóc không đồng đều giữa các nhóm lao động, nên triển khai đại trà mà thiếu trọng điểm có thể bỏ sót người dễ gặp rủi ro. Công đoàn tỉnh còn chú trọng giám sát chất lượng bữa ăn ca, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, các yếu tố có hại tại nơi làm việc, cùng hoạt động tư vấn tâm lý, phòng chống căng thẳng và kiệt sức nghề nghiệp.
Hiệu quả phụ thuộc vào năng lực theo dõi và thực thi
Mục tiêu định lượng chỉ có ý nghĩa khi cán bộ công đoàn biết nhận diện nguy cơ, tiếp nhận phản ánh và theo dõi việc khắc phục. Công đoàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2028 tập huấn toàn bộ cán bộ công đoàn chuyên trách và ít nhất 50% cán bộ công đoàn cơ sở chủ chốt; đến năm 2031, tỷ lệ được tập huấn trong nhóm cán bộ cơ sở chủ chốt đạt ít nhất 80%. Kế hoạch cũng đề cập ứng dụng công nghệ số để khảo sát nhu cầu, tiếp nhận phản ánh và tổng hợp kết quả, đồng thời phối hợp với cơ quan quản lý, cơ sở y tế, bảo hiểm xã hội và người sử dụng lao động.
Thách thức nằm ở khâu thực hiện: có đầu mối không đồng nghĩa với việc kiến nghị được giải quyết, và có lịch khám chưa bảo đảm chất lượng khám hay khả năng phát hiện bệnh. Vì vậy, công đoàn cần công khai cách tiếp nhận phản ánh, theo dõi tiến độ kiến nghị và đưa kết quả giám sát vào đối thoại tại nơi làm việc. Các kế hoạch đã tạo khuôn khổ rõ ràng cho chăm sóc sức khỏe, nhưng thành công sẽ được đo bằng việc người lao động thực sự được khám, được bảo vệ trước nguy cơ nghề nghiệp và nhận hỗ trợ đúng lúc.






