Trào lưu hoài cổ có thể để lại dấu vết lâu dài
Ảnh AI thập niên 80 là hình chân dung được xử lý bằng trí tuệ nhân tạo để mang màu sắc, hiệu ứng và phong cách gợi nhớ thập niên 1980; để tạo ảnh, người dùng thường tải ảnh mặt mình lên ứng dụng. Đây là một cuộc trao đổi không cân xứng: bạn nhận một hình ảnh vui mắt, còn nền tảng có thể tiếp nhận dữ liệu khuôn mặt mà bạn không biết rõ họ lưu giữ và sử dụng ra sao. Công an tỉnh Nghệ An và Công an TP Hà Nội đều cảnh báo về nguy cơ lộ thông tin cá nhân khi dùng công cụ tạo ảnh không rõ nguồn gốc. Vì vậy, câu hỏi trước khi tham gia không nên chỉ là “ảnh có đẹp không?”, mà còn là “tôi có tin nơi nhận ảnh của mình không?”. Nếu không thể trả lời câu hỏi sau, tốt nhất đừng tải ảnh lên.
Khuôn mặt không phải dữ liệu có thể dễ dàng thay mới
Ảnh chân dung không chỉ là hình ảnh trang trí. Khi được tải lên ứng dụng không rõ đơn vị vận hành, dữ liệu khuôn mặt có thể được chuyển cho bên thứ ba, trong khi người dùng không kiểm soát đầy đủ cách ảnh được lưu trữ hoặc sử dụng. Đây là rủi ro rò rỉ dữ liệu khuôn mặt đáng lưu tâm vì hình ảnh sinh trắc học có thể bị khai thác để dựng video giả bằng deepfake hoặc kết hợp với thông tin công khai nhằm lập tài khoản giả, đánh cắp danh tính và lừa người thân, bạn bè. Không cần biết ảnh đã bị dùng sai mục đích hay chưa mới bắt đầu tự bảo vệ: một khi dữ liệu đã rời khỏi thiết bị, việc lấy lại quyền kiểm soát có thể không còn nằm trong tay bạn. Niềm vui theo trào lưu không đáng để đánh đổi bằng một rủi ro kéo dài.
Một bức ảnh có thể tiết lộ nhiều hơn khuôn mặt
Rủi ro bảo mật ảnh cá nhân còn nằm ở những chi tiết lọt vào khung hình. Giấy tờ tùy thân, thẻ nhân viên, biển số xe, địa chỉ, tài liệu công việc hoặc màn hình máy tính đều có thể cung cấp manh mối để người khác thu thập và kết hợp thông tin. Một bức ảnh đăng công khai cũng có thể ghép với dữ liệu cá nhân khác trên mạng xã hội, khiến việc giả mạo danh tính thuyết phục hơn. Trẻ em cần được bảo vệ đặc biệt: đừng đưa ảnh riêng tư của các em lên nền tảng AI chỉ để bắt kịp trào lưu. Trước khi chia sẻ hay tải ảnh, hãy nhìn lại toàn bộ hậu cảnh, không chỉ khuôn mặt. Nếu có chi tiết riêng tư, chọn ảnh khác hoặc cắt bỏ chúng; với ứng dụng không đáng tin cậy, lựa chọn an toàn nhất là không gửi ảnh.
Kiểm tra ứng dụng và xác minh yêu cầu chuyển tiền
- Kiểm tra nguồn ứng dụng và đơn vị vận hành; ưu tiên nền tảng uy tín, tránh đường dẫn quảng cáo hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Xem quyền truy cập trước khi cài đặt. Cân nhắc liệu quyền truy cập ảnh, camera, danh bạ hay vị trí có thực sự cần cho chức năng tạo ảnh không.
- Đọc chính sách dữ liệu, nhất là cách nền tảng lưu trữ và sử dụng ảnh chân dung; không tải lên giấy tờ tùy thân, tài liệu hoặc hình ảnh nhạy cảm.
- Nếu nhận cuộc gọi video thúc giục chuyển tiền, hãy gọi lại qua một kênh khác để xác minh danh tính trước khi làm theo.
Những bước này không bảo đảm mọi hình thức lừa đảo sẽ biến mất, nhưng giúp giảm dữ liệu bạn trao cho một ứng dụng và làm chậm kẻ đang tìm cách tạo lòng tin bằng deepfake. Cảnh báo của cơ quan chức năng nên được xem là lời nhắc thực tế: công cụ tạo ảnh không rõ nguồn gốc không xứng đáng được tin chỉ vì đang phổ biến. Hãy đặt quyền riêng tư lên trước một tấm ảnh theo mốt.
