Luật giao thông học sinh: từ khái niệm đến nhu cầu cấp bách
Học sinh THPT học luật giao thông và kỹ năng lái xe an toàn là quá trình trang bị cho các em kiến thức pháp luật, quy tắc đường bộ và kỹ năng điều khiển phương tiện để có thể tự di chuyển an toàn, có trách nhiệm, đồng thời hình thành thói quen tuân thủ luật giao thông ngay từ lứa tuổi phổ thông. Đây không phải hoạt động ngoại khóa mang tính “phong trào”, mà là một hình thức giáo dục bắt buộc nếu chúng ta muốn giảm tai nạn liên quan đến thanh thiếu niên. Trước thềm năm học mới, Trường THPT An Dương phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông tổ chức tuyên truyền pháp luật an toàn giao thông cho hơn 1.000 học sinh khối 10. Một hoạt động tương tự tại Bắc Ninh cũng thu hút hơn 2.500 học sinh tham gia trước năm học 2026-2027. Những con số này cho thấy an toàn giao thông THPT đang được đẩy thành ưu tiên trong nhà trường, nhưng quan trọng hơn là cách dạy: không còn đọc luật khô cứng, mà gắn với chính hành trình đi học hàng ngày của các em.
An Dương: dạy luật từ những tình huống trên đường đến trường
Điểm đáng giá nhất trong cách dạy luật giao thông học sinh ở THPT An Dương là lấy chính thói quen sai hằng ngày làm bài học. Hơn 1.000 học sinh khối 10 được tiếp cận nội dung tuyên truyền thông qua những tình huống quen thuộc: đội mũ bảo hiểm nhưng quên cài quai, ngồi sau xe máy không đội mũ, sang đường vội, dùng phương tiện khi chưa đủ tuổi. Thay vì đọc điều khoản, cán bộ CSGT đưa ra hình ảnh, câu hỏi, yêu cầu học sinh phân tích, xử lý, qua đó biến tuyên truyền pháp luật giao thông thành một cuộc đối thoại. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Nội dung tuyên truyền tại Trường THPT An Dương được lựa chọn từ chính những tình huống học sinh có thể gặp trên đường đi học". Cách tiếp cận này biến khái niệm an toàn giao thông THPT thành trải nghiệm cụ thể: nhận biết biển báo, chọn và đội mũ bảo hiểm đúng cách, hiểu độ tuổi được phép điều khiển từng loại phương tiện. Khi học sinh thấy “đây là chuyện của mình”, luật mới có cơ hội đi từ đầu óc xuống hành vi.
Bắc Ninh: kết hợp tuyên truyền pháp luật và kỹ năng lái xe an toàn
Tại Bắc Ninh, hơn 2.500 học sinh được học luật giao thông học sinh gắn với kỹ năng lái xe an toàn trong một chương trình quy mô lớn do công an xã Yên Thế, Phòng CSGT, trung tâm GDNN và trường cao đẳng phối hợp tổ chức. Đây là mô hình cho thấy khi lực lượng chức năng, nhà trường và cơ sở đào tạo nghề cùng tham gia, nội dung không dừng ở khẩu hiệu. Học sinh được nhắc nhở đội mũ bảo hiểm đúng cách, không điều khiển xe mô tô khi chưa đủ điều kiện, không dàn hàng ngang, không sử dụng điện thoại khi lái xe. Quan trọng hơn, các em trực tiếp thực hành kỹ năng lái xe gắn máy: tư thế lái, quan sát, nhận diện và dự báo tình huống, xử lý va chạm, đội mũ bảo hiểm đúng cách. Đây là điểm then chốt: kỹ năng lái xe an toàn không thể học qua slide, mà phải qua những bài tập cụ thể trên sân tập, với lỗi sai được sửa ngay lập tức.
Việt Đức: xây dựng văn hóa giao thông trong học đường
Ở Hà Nội, hơn 1.000 học sinh THPT Việt Đức tham dự chương trình được hướng dẫn luật và kỹ năng điều khiển phương tiện ngay từ đầu năm học. Cán bộ Phòng CSGT tập trung vào các nguyên tắc khi đi bộ, đi xe đạp, xe đạp điện, xe gắn máy; quy định về độ tuổi, điều kiện điều khiển phương tiện; tín hiệu đèn, biển báo, phần đường và đội mũ bảo hiểm. Song song, học sinh được cảnh báo các hành vi nguy hiểm như phóng nhanh, dàn hàng ngang, dùng điện thoại khi lái, đội mũ sai cách. Chương trình dành thời lượng đáng kể cho kỹ năng lái xe an toàn: quan sát, xử lý tình huống, giữ khoảng cách, phòng tránh tai nạn. Đại diện nhà trường nhấn mạnh mong muốn mỗi học sinh trở thành “tuyên truyền viên” an toàn giao thông trong gia đình và cộng đồng. Đây là bước vượt ra khỏi cổng trường: biến kiến thức thành văn hóa giao thông được lan truyền, chứ không chỉ kiểm tra trên giấy.
Từ khóa an toàn: luật, kỹ năng và thói quen độc lập khi lên đường
Điểm chung của ba chương trình tại An Dương, Yên Thế và Việt Đức là sự kết hợp chặt chẽ giữa luật giao thông học sinh và kỹ năng lái xe an toàn, với lực lượng CSGT đồng hành cùng nhà trường. Ở lứa tuổi THPT, nhiều em bắt đầu tự đến trường bằng xe đạp điện, xe máy điện hoặc phương tiện khác; nếu không được học bài bản, các em sẽ “tập thói quen xấu” ngay từ ngày đầu cầm lái. Những buổi tuyên truyền đầu năm chỉ có ý nghĩa khi biến kiến thức thành thói quen: đội mũ bảo hiểm đúng cách, không chạy xe khi chưa đủ tuổi, tuân thủ đèn tín hiệu, quan sát kỹ trước khi sang đường. Hoạt động tuyên truyền ngay đầu năm học góp phần xây dựng văn hóa an toàn giao thông THPT, từng bước hình thành thói quen tham gia giao thông có trách nhiệm, giảm tai nạn liên quan đến thanh thiếu niên. Kết luận hợp lý nhất là: luật phải được dạy như một kỹ năng sống, và mỗi chuyến đi học là một lần thực hành.
