An toàn giao thông học đường phải vượt khỏi bài giảng
An toàn giao thông học đường là sự kết hợp giữa hiểu biết quy định, kỹ năng ứng xử trên đường và những biện pháp bảo vệ học sinh tại khu vực trường lớp. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì học sinh không chỉ cần biết luật mà còn phải nhận ra nguy cơ và biết cách tự bảo vệ mình.
Ngày 21/10, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp với nhiều trường tổ chức tuyên truyền pháp luật và hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho hơn 3.000 học sinh, giáo viên. Tại Trường Tiểu học Trần Văn Ơn, hơn 940 học sinh cùng 70 cán bộ, giáo viên được hướng dẫn đi bộ đúng phần đường, đội mũ bảo hiểm đúng cách khi sử dụng phương tiện phù hợp và chấp hành quy định ở khu vực cổng trường. Đây là những nội dung tưởng như cơ bản nhưng gắn trực tiếp với hành trình đến lớp hằng ngày.
Các buổi tuyên truyền còn có thể mở rộng sang phòng tránh những nguy cơ khác, như bạo lực học đường và đuối nước. Mục tiêu không nên dừng ở việc học sinh nghe qua quy định: điều quan trọng là các em hiểu vì sao hành vi vi phạm nguy hiểm và biết áp dụng kiến thức khi tình huống thật xuất hiện.
Từ nhớ luật đến biết xử lý tình huống
Tuyên truyền luật giao thông hiệu quả hơn khi học sinh được tham gia thay vì chỉ ngồi nghe. Tại Trường THPT Quang Trung ở Sơn Nam, chương trình dùng hình thức sân khấu hóa với ba đội đại diện khối 10, 11 và 12, thi tìm hiểu pháp luật và xử lý tình huống. Học sinh còn làm bài kiểm tra trực tuyến, trao đổi với báo cáo viên và thực hành kỹ năng lái xe an toàn.
Cách tổ chức này giúp biến quy định thành lựa chọn cụ thể: quan sát trước khi chuyển hướng, nhường đường đúng lúc, giữ khoảng cách và tuân thủ tốc độ. Một chương trình tại Đăk Mar đi sâu hơn vào thực hành, hướng dẫn tư thế ngồi lái, cách quan sát và xử lý tình huống ở ngã tư, đường đèo dốc hoặc khi mưa gió, sương mù. Với học sinh miền núi, những kỹ năng gắn với địa hình và thời tiết địa phương có thể giúp các em chủ động phòng tránh va chạm, tự bảo vệ bản thân.
Điểm cần giữ rõ trong mọi hoạt động là kỹ năng điều khiển không đồng nghĩa với quyền được lái: học sinh không nên điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện theo quy định. Bài học thực hành có giá trị nhất khi song hành với giới hạn pháp luật và trách nhiệm của phụ huynh.
Tập huấn lái xe cần đi cùng trách nhiệm gia đình
Một số hoạt động đã mở rộng từ phổ biến quy tắc sang tập huấn kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy. Tại Trường THPT Quang Trung ở xã Đắk Mil, chiến dịch của Công an tỉnh Lâm Đồng thu hút hơn 2.000 giáo viên, phụ huynh, học sinh và người dân tham gia. Nội dung tập trung vào quy định về độ tuổi điều khiển phương tiện, các lỗi thường gặp và rủi ro khi tự ý thay đổi kết cấu xe.
Theo thông tin về chương trình tại Lâm Đồng, người tham gia còn được hướng dẫn thực hành lái xe trên sa hình để rèn kỹ năng điều khiển và xử lý tình huống bất ngờ. Đây là bước tiến cần thiết, bởi người trẻ có thể biết một quy tắc nhưng vẫn lúng túng khi phải phản ứng nhanh. Tuy vậy, tập huấn không thể thay thế điều kiện pháp lý để điều khiển phương tiện.
Vì thế, phụ huynh là một phần không thể thiếu của an toàn giao thông học đường. Các chương trình tại Lâm Đồng vận động cha mẹ không giao xe cho học sinh chưa đủ điều kiện, đồng thời tổ chức ký cam kết chấp hành quy định. Nếu gia đình vẫn giao xe trái quy định, thông điệp trong sân trường sẽ khó chuyển thành hành vi an toàn ngoài đường.
Cổng trường an toàn là phần thực hành ngay trước giờ học
Bài học giao thông không nên kết thúc ở cổng lớp. Mô hình cổng trường an toàn bổ sung giải pháp tại nơi học sinh được đưa đón, nơi các dòng xe và người đi bộ cùng tập trung. Tại Vĩnh Tường, lực lượng công an và nhà trường sơ kết sáu tháng triển khai mô hình, đồng thời phổ biến quy tắc giao thông và hướng dẫn học sinh nhận diện nguy cơ.
Hoạt động nhấn mạnh việc tuân thủ đèn tín hiệu, biển báo, đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, không đi dàn hàng ngang và không điều khiển phương tiện khi chưa đáp ứng điều kiện. Công an xã Vĩnh Tường cũng trao 500 tờ rơi về giao thông đường bộ và đường thủy cho giáo viên, học sinh. Mô hình vì thế có thể kết nối tuyên truyền với nề nếp tại khu vực đón trả, thay vì xem ùn tắc trước cổng trường là chuyện riêng của từng gia đình.
Hướng duy trì cũng quan trọng không kém buổi phát động: địa phương cho biết sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả mô hình và lồng ghép giáo dục pháp luật vào sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa. Công an xã Đăk Mar dự kiến nhân rộng chiến dịch đến khu dân cư và trường học trên địa bàn. Kết luận rõ ràng là trường học cần dạy luật bằng trải nghiệm, còn gia đình và lực lượng chức năng phải cùng giữ an toàn trên đường đến trường.
