Ngày Pháp luật cần hiện diện trong đời sống
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, đồng thời khuyến khích mỗi người hiểu quyền, nghĩa vụ của mình và góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong xã hội. Tinh thần ấy chỉ có sức nặng khi được chuyển thành hoạt động gần gũi, giúp người dân thấy pháp luật gắn với lựa chọn và trách nhiệm thường ngày. Sáng 8/11, tại Hà Nội, Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương tổ chức lễ hưởng ứng với sự tham dự của Phó Thủ tướng, Chủ tịch Hội đồng Lê Tiến Châu cùng lãnh đạo các cơ quan và đại diện địa phương. Lễ năm nay gắn với dấu mốc 80 năm lập hiến, nhưng thông điệp không dừng ở nghi thức: cần nâng chất lượng xây dựng luật, tổ chức thi hành nghiêm túc và đổi mới phổ biến, giáo dục pháp luật. Đó là thước đo thực tế của một ngày kỷ niệm có ý nghĩa.
Từ diễn đàn trung ương đến bước chân cộng đồng
Ở TP.HCM, hưởng ứng Ngày Pháp luật được đưa ra không gian công cộng bằng chương trình đi bộ đồng hành với chủ đề “Thượng tôn pháp luật vì cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và nghĩa tình”. Hơn 6.000 người tham gia, gồm cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang, luật sư, đoàn viên, học sinh, sinh viên và người dân. Đoàn đi khoảng 1,5 km, xuất phát từ đường Lê Duẩn, qua các tuyến Công xã Paris, Đồng Khởi, Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Lê Thánh Tôn, Pasteur rồi trở lại điểm đầu. Một cuộc đi bộ không thể thay thế việc tìm hiểu luật, nhưng có thể biến thông điệp vốn dễ bị xem là khô khan thành hoạt động chung, dễ tham gia. TP.HCM cũng đã triển khai nhiều cách tiếp cận khác như tìm hiểu trực tuyến, đối thoại chính sách, phiên tòa giả định, trợ giúp pháp lý và hòa giải ở cơ sở. Sự đa dạng này đáng chú ý vì người dân cần nhiều lối tiếp cận, không chỉ một buổi lễ mỗi năm.
Đưa kiến thức pháp luật đến tận thôn
Tại thôn Tiến Xuân 1, xã Yên Xuân, thành phố Hà Nội, chiều 9/11, Tiểu đoàn 10, Trường Đại học Chính trị phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị, xã hội địa phương tổ chức hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật. Đây là hướng làm có giá trị riêng: thay vì chờ người dân tìm đến thông tin, lực lượng tổ chức mang nội dung pháp luật đến ngay nơi sinh hoạt cộng đồng. Điểm nhấn là tiểu phẩm “Trách nhiệm của công dân”, truyền tải quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự cùng quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ Tổ quốc qua tình huống đời thường. Chương trình nối tiếp bằng giao lưu văn nghệ và hỏi đáp có thưởng; câu hỏi được rút từ nội dung tiểu phẩm để người tham dự vừa nghe vừa củng cố kiến thức. Đơn vị cũng trao sách pháp luật cho đại diện thôn. Cách kết hợp biểu diễn, tương tác và tài liệu đọc khiến phổ biến giáo dục pháp luật bớt một chiều, đồng thời mở thêm cơ hội tìm hiểu sau sự kiện.
Hiệu quả nằm ở việc tiếp nối
Ba điểm hoạt động cho thấy hưởng ứng Ngày Pháp luật không chỉ là một lễ phát động ở cấp trung ương. Hội nghị tại Hà Nội nêu yêu cầu và định hướng; đi bộ đồng hành ở TP.HCM thu hút cộng đồng vào không gian công cộng; hoạt động của tuổi trẻ Trường Đại học Chính trị đưa nội dung cụ thể tới thôn xóm. Mỗi hình thức chạm đến một nhóm người và tạo một cách ghi nhớ khác nhau. Tuy vậy, ý nghĩa của những hoạt động này không nên chỉ được đo bằng quy mô hay không khí trong ngày tổ chức. Điều đáng mong đợi là thông tin pháp luật tiếp tục được giải thích dễ hiểu, có nơi để người dân hỏi và có cơ chế hỗ trợ khi phát sinh vướng mắc. Ngày Pháp luật Việt Nam sẽ thuyết phục hơn khi tinh thần thượng tôn pháp luật trở thành thói quen trong công việc công, trong cộng đồng và trong lựa chọn của mỗi người.
