Hiện tượng giọng hát giống ngôi sao: cú hút khán giả trên sân khấu truyền hình
Hiện tượng giọng hát giống ngôi sao là xu hướng các thí sinh trên chương trình tìm kiếm tài năng lựa chọn hát, hóa thân và xử lý bài hát sao cho gần như “bản sao” của ca sĩ nổi tiếng, từ cách phát âm, nhả chữ cho đến phong thái biểu diễn, khiến khán giả đôi lúc có cảm giác đang nghe chính giọng gốc biểu diễn trên sân khấu. Xu hướng này đang bùng lên trên các gameshow ca hát, nơi những thí sinh nhân bản ca sĩ được chú ý nhờ hiệu ứng bất ngờ và sự thích thú của người xem, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên câu hỏi: nếu ai cũng hát giống hệt thần tượng, vậy nét đặc biệt cá nhân của nghệ sĩ trẻ sẽ nằm ở đâu và được công nhận bằng cách nào trong một thị trường đã quá đông đúc gương mặt mới.
Phương Thảo – “bản sao” Lệ Quyên khiến giám khảo giật mình
Trong tập 17 chương trình Biến hóa bất ngờ, sân khấu được lấp đầy bởi những màn hóa thân: Khải Trần thành Sơn Tùng M-TP, Quốc Hiếu thành Hoàng Hải, Trần Mai Huyền thành Lương Bích Hữu, Phạm Hữu Phước thành Đan Trường, Lê Vỹ thành Elvis Phương và Phương Thảo thành Lệ Quyên. Điểm nhấn gây xôn xao là phần kết hợp Trăm nhớ ngàn thương của Lê Vỹ và Phương Thảo. Không nhạc nền cầu kỳ, không vũ đạo hoa mỹ, cả hai chọn cách đặt toàn bộ sự chú ý vào giọng hát – đúng tinh thần một tiết mục “giọng hát giống ngôi sao” thuần túy. Phương Thảo xuất hiện với mái tóc, trang phục, góc nghiêng gợi nhớ Lệ Quyên, đến mức Đại Nghĩa phải thốt lên: “Nay em hát giống quá Thảo ơi… tôi tưởng Lệ Quyên đang ở đây hát cho tôi nghe”. Hiệu ứng “giật mình vì giống” trở thành vũ khí lớn nhất của cô.
Sự giống nhau không dừng ở ngoại hình. Chất giọng nội lực, cách nhả chữ tròn trịa khiến giám khảo nhận xét phần trình diễn “hay như đang nghe đĩa nhạc bật”. Nhạc sĩ Hoài An thậm chí còn góp ý chi tiết về khẩu hình để Phương Thảo… giống Lệ Quyên hơn nữa – một khoảnh khắc cho thấy chương trình gần như cổ vũ việc hoàn thiện một “bản sao” hoàn chỉnh. Kết quả, Lê Vỹ nhận hai điểm 9,75, trong khi Phương Thảo đạt hai điểm 10 tuyệt đối và trở thành thí sinh có màn trình diễn ấn tượng nhất trong đêm. Con số này không chỉ là phần thưởng, mà còn là tín hiệu: càng giống thần tượng, cơ hội tỏa sáng trên sân khấu càng lớn. Nhưng đây cũng là lằn ranh mong manh giữa tri ân thần tượng và đánh mất tiếng nói riêng của mình.
Tuấn Khanh và “Trường Vũ phiên bản gameshow”: cú đúp hiệu ứng lẫn câu hỏi
Sang tập 18, Biến hóa bất ngờ tiếp tục đẩy cao trào “giọng hát giống ngôi sao” với dàn thí sinh hóa thân: Hà Phương thành Giao Linh, Danh Đức Tiến thành Hồ Việt Trung, Tuấn Khanh thành Trường Vũ, Thanh Chương thành Bằng Kiều, Lê Mai Anh thành Phương Thanh và Nguyễn Thành thành Quang Dũng. Tâm điểm là phần song ca Tình bơ vơ của Tuấn Khanh và Nguyễn Thành – một bên Trường Vũ, một bên Quang Dũng. Tiết mục trở thành “giấc mơ crossover” mà ngoài đời khó xảy ra, đúng kiểu trò chơi giả tưởng mà gameshow rất cần để câu kéo sự tò mò. Đại Nghĩa gọi đây là lựa chọn bài hát “thông minh” vì dung hòa được chất giọng đối lập của hai người, đồng thời thú nhận mình bị phân tâm bởi câu hỏi: ngoài đời liệu hai ca sĩ này có khi nào đứng cùng sân khấu.
Nếu Phương Thảo là “Lệ Quyên trên sân khấu”, thì Tuấn Khanh được xem như “Trường Vũ phiên bản gameshow”. Ngay câu hát đầu tiên, nhạc sĩ Hoài An nói mình “giật mình vì quá giống Trường Vũ” – một câu nói có thể xem là tuyên ngôn thành công cho bất kỳ thí sinh nhân bản ca sĩ nào. Phương Trinh Jolie thì nhận xét: “Giống lắm, giống dữ thần luôn” và đánh giá cao cả giọng hát lẫn điệu bộ điềm đạm, cách đứng sân khấu của Tuấn Khanh. Trong khi đó, Nguyễn Thành dù có vài khoảnh khắc gợi nhớ Quang Dũng nhưng vẫn bị chê thiếu độ mượt mà, nhẹ nhàng. Kết quả, Nguyễn Thành nhận 9,25 điểm, còn Tuấn Khanh nhận 9,75 điểm và ghi tên vào vòng chung kết, nơi anh sẽ tranh tài cùng Lê Mai Anh và Phương Thảo để tìm ra quán quân chung cuộc. Câu chuyện ở đây rõ ràng: ai “nhân bản” tốt hơn, người đó tiến sâu hơn.
Giống để nổi bật hay khác để tồn tại?
Các màn trình diễn kể trên chứng minh một điều: trên sân khấu truyền hình, giọng hát giống ngôi sao mang đến hiệu ứng tức thì. Khán giả thích thú, giám khảo hào hứng, điểm số tăng vọt. Nhưng nếu nhìn xa hơn gameshow, chiến lược “thí sinh nhân bản ca sĩ” tiềm ẩn rủi ro. Bước ra khỏi sân chơi hóa thân, thị trường nhạc Việt vốn đã dày đặc tên tuổi; khán giả không cần thêm một “Lệ Quyên thứ hai” hay “Trường Vũ thứ ba”. Khi yếu tố giống trở thành đích đến, nghệ sĩ trẻ có thể bỏ lỡ cơ hội quan trọng hơn: hiểu chính mình và tạo ra nét đặc biệt cá nhân đủ khác biệt để tồn tại lâu dài. Sân khấu truyền hình thích trò chơi “hoán đổi danh tính”, nhưng thị trường âm nhạc ngoài kia luôn đòi hỏi gương mặt mới với câu chuyện riêng.
Điều đáng chú ý là chính các giám khảo cũng đang bị kéo giữa hai cực: một bên là nhiệm vụ tìm kiếm tài năng biết tôn trọng thần tượng, bên còn lại là trách nhiệm khuyến khích sự sáng tạo độc lập. Khi họ dành trọn lời khen cho mức độ giống, những ca sĩ trẻ khác sẽ bị cám dỗ chọn con đường an toàn: sao chép những gì đã được kiểm chứng. Về ngắn hạn, hiện tượng này khiến các chương trình tìm kiếm tài năng thêm sôi động, tạo nên những “liveshow thần tượng trong thế giới song song”. Nhưng về dài hạn, nếu không có tiếng nói mạnh mẽ hơn ủng hộ sự khác biệt, showbiz có nguy cơ đầy ắp bản sao mà thiếu vắng những cá tính mới. Câu hỏi cuối cùng vẫn còn đó: chúng ta muốn một sân khấu đông người giống nhau, hay một bản đồ âm nhạc nhiều mảng màu đối lập?
