Sáp nhập chỉ có ý nghĩa khi học sinh được hưởng lợi
Sáp nhập trường học là việc tổ chức lại các cơ sở giáo dục dưới một đầu mối quản lý để sử dụng nhân lực và điều kiện dạy học hiệu quả hơn, đồng thời bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh. Với THCS Đông Thọ, thước đo thành công không nằm ở quy mô mới mà ở việc chất lượng giáo dục có được nâng lên đồng đều hay không.
Theo Quyết định số 1556/UBND ngày 20/8/2026 của Chủ tịch UBND phường Hàm Rồng, Trường THCS Đông Thọ và Trường THCS Nam Ngạn được sắp xếp thành Trường THCS Đông Thọ. Trước đó, công tác tuyển sinh tại Nam Ngạn còn hạn chế, khiến việc rà soát mạng lưới trường lớp trở thành yêu cầu thực tế, không chỉ là thay đổi trên sơ đồ hành chính.
Sau sáp nhập, trường vận hành tại cơ sở chính và phân hiệu, với 42 lớp, 2.040 học sinh. Quy mô này tạo cơ hội gom nguồn lực, nhưng cũng đặt ra một cam kết căn bản: việc tổ chức lại không được làm gián đoạn việc học hay khiến điều kiện giữa hai địa điểm chênh lệch.
Ổn định đội ngũ trước khi đòi hỏi đổi mới
Bước đi hợp lý sau hợp nhất là làm rõ ai phụ trách việc gì, rồi mới kỳ vọng bộ máy mới vận hành tốt hơn. THCS Đông Thọ có 86 cán bộ, giáo viên, nhân viên, gồm 3 cán bộ quản lý, 74 giáo viên và 9 nhân viên. Đây là nguồn lực đủ rộng để rà soát nhu cầu từng môn, phân công chuyên môn sát thực tế và xây dựng nhóm giáo viên nòng cốt.
Việc thống nhất kế hoạch năm học, yêu cầu giảng dạy, kiểm tra và đánh giá có thể hạn chế tình trạng mỗi cơ sở duy trì một cách làm riêng. Sinh hoạt chuyên môn chung cũng mở thêm cơ hội để giáo viên trao đổi kinh nghiệm, phát huy thế mạnh và hỗ trợ những nơi thiếu nhân lực cục bộ. Đây là phần việc âm thầm nhưng quyết định liệu việc tinh gọn đầu mối có chuyển thành cải thiện thực chất trong lớp học.
Quy mô lớn hơn không tự động giúp quản lý nhẹ đi. Ban giám hiệu phải duy trì sự thống nhất về chương trình, nền nếp và chất lượng ở cả trường chính lẫn phân hiệu, đồng thời xử lý tình huống phù hợp với điều kiện của từng nơi. Ưu tiên ổn định đội ngũ vì thế không chỉ là sắp xếp nhân sự, mà còn là tạo niềm tin để giáo viên cùng thực hiện mục tiêu chung.
Đổi mới quản trị phải nhìn thấy trong lớp học
Đổi mới quản trị chỉ đáng kể khi giúp giáo viên dạy tốt hơn và học sinh nhận được hỗ trợ phù hợp hơn. Nhà trường đang tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý học sinh, xây dựng học liệu, kiểm tra và đánh giá; đồng thời từng bước đưa trí tuệ nhân tạo vào hoạt động dạy học. Công nghệ có thể hỗ trợ thiết kế bài giảng, xây dựng câu hỏi và điều chỉnh hoạt động theo năng lực học sinh, nhưng không thay thế phán đoán sư phạm.
Một điểm cần giữ trọng tâm là sự quan tâm tới từng nhóm học sinh, nhất là học sinh cuối cấp. Nếu dữ liệu và công cụ số giúp giáo viên nhận ra em nào cần củng cố kiến thức, chúng mới có giá trị giáo dục; nếu chỉ làm tăng thêm thao tác hành chính, chuyển đổi số sẽ khó tạo khác biệt. Vì vậy, hiệu quả nên được đánh giá bằng tiến bộ học tập và mức độ hỗ trợ thực tế, không phải số lượng nền tảng được đưa vào sử dụng.
Nhà trường cũng cần bảo đảm chương trình và nền nếp thống nhất trong khi vẫn đáp ứng điều kiện cụ thể tại mỗi cơ sở. Đó là bài toán quản trị đòi hỏi theo dõi thường xuyên, phối hợp giữa các tổ chuyên môn và phản hồi từ giáo viên, học sinh. Nếu làm được, quy mô mới sẽ trở thành nền tảng cho chất lượng giáo dục, thay vì chỉ là một con số lớn hơn.
Nguồn lực cần đi cùng điều kiện học tập
Sắp xếp đội ngũ mới giải quyết một phần bài toán; cơ sở vật chất và thiết bị dạy học tại cả trường chính lẫn phân hiệu cũng phải theo kịp. Nhà trường xác định tiếp tục rà soát, tham mưu đầu tư để bảo đảm điều kiện hoạt động ở hai địa điểm, đồng thời tập trung nguồn lực theo kế hoạch chung và ưu tiên những hạng mục cần thiết. Đây là bước tiếp theo có ý nghĩa trực tiếp với học sinh, bởi chất lượng dạy học không thể tách rời phòng học và thiết bị.
Mục tiêu hướng tới là hoàn thiện môi trường giáo dục đồng bộ, hiện đại và đạt chuẩn quốc gia mức độ 2. Tuy nhiên, mục tiêu này cần được triển khai theo lộ trình và gắn với những cải thiện học sinh có thể cảm nhận: điều kiện học tập được bảo đảm, chương trình không bị đứt quãng, nền nếp được duy trì. Đây cũng là cách rõ ràng nhất để chứng minh việc sáp nhập trường học phục vụ cộng đồng.
THCS Đông Thọ đã có cơ hội tổ chức lại nguồn lực và đổi mới quản trị sau hợp nhất; phần khó hơn là giữ chất lượng đồng đều trong một trường có hai địa điểm và hơn hai nghìn học sinh. Thành công sẽ không được quyết định bởi bộ máy mới trên giấy, mà bởi năng lực của giáo viên, sự nhất quán trong dạy học và tiến bộ của từng học sinh. Đó mới là căn cứ thuyết phục để nói rằng sáp nhập đã nâng chất lượng giáo dục.
