Sau sáp nhập trường học: giáo viên phải dạy bao nhiêu tiết?

Khối lượng dạy học sau sáp nhập: câu chuyện không chỉ là thêm tiết

Khối lượng dạy học sau sáp nhập trường học là tổng số tiết dạy trung bình mỗi tuần cùng thời gian chuẩn bị năm học, bồi dưỡng chuyên môn và tổng kết, được Bộ Giáo dục quy định bằng văn bản để vừa giải quyết tình trạng dôi dư cán bộ quản lý, vừa bảo đảm chất lượng giáo dục và quyền lợi nghề nghiệp của giáo viên.

Điểm mấu chốt cần nhìn thẳng: sáp nhập trường học đồng nghĩa tổ chức nhân sự bị xáo trộn, nhưng không thể biến giáo viên thành lực lượng “gánh” vô hạn tiết dạy. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặt ra định mức tiết dạy rõ ràng, phân biệt giữa vị trí quản lý và vị trí giáo viên, để quá trình tinh gọn mạng lưới không trở thành một cuộc tăng tải âm thầm cho người đứng lớp. Khi khoảng 32.652 cán bộ quản lý dôi dư được chuyển sang làm giáo viên, câu hỏi lớn không phải là họ có dạy hay không, mà là sẽ dạy bao nhiêu tiết, với chế độ giảm tải ra sao, và liệu điều đó có công bằng với đội ngũ đang trực tiếp giảng dạy.

Từ hiệu trưởng về làm giáo viên: định mức tiết dạy thay đổi thế nào?

Trước khi bị điều chuyển, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chỉ phải dạy 2–4 tiết/tuần để nắm chương trình và tình hình học sinh. Nhưng khi trở lại vị trí giáo viên, khối lượng dạy học của họ không còn dựa trên chức vụ cũ mà hoàn toàn theo chuẩn giáo viên từng cấp học. Đây là nguyên tắc công bằng: cùng làm giáo viên thì cùng chịu định mức như nhau.

Việc nhiều cán bộ quản lý dôi dư chuyển sang đứng lớp cho thấy hệ thống đang dùng lại nguồn lực thay vì tuyển mới ở mọi nơi. Song, khi họ phải dạy 23, 19 hay 17 tiết/tuần như giáo viên hiện hữu, áp lực chuyên môn sẽ rất khác so với thời điểm chỉ dạy vài tiết mang tính “giám sát chương trình”. Điều này đặt ra yêu cầu thực chất về bồi dưỡng năng lực, chứ không thể chỉ là thay biển chức danh.

Giờ làm việc 42 tuần/năm: hiểu đúng để không nhầm với số tiết

Một ngộ nhận phổ biến là coi số tiết dạy là toàn bộ thời gian làm việc của giáo viên. Thực tế, Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT quy định thời gian làm việc được tính theo năm học, quy đổi thành nhiều loại hoạt động khác nhau chứ không chỉ khối lượng dạy học trên lớp.

Tổng cộng, giáo viên phổ thông làm việc 42 tuần/năm, trong khi cán bộ hành chính trước khi điều chuyển làm việc theo chế độ 40 giờ/tuần. Sự khác biệt này cho thấy nghề giáo không thể đo bằng thước đo công sở thông thường: ngoài tiết dạy, còn vô số phần việc “ẩn” như soạn bài, chấm bài, họp chuyên môn. Sau sáp nhập trường học, nếu địa phương chỉ nhìn vào số tiết để phân công, giáo viên sẽ tiếp tục bị coi là “nhàn” trên giấy và “quá tải” trong thực tế.

Chính sách giảm tải tiết dạy: ai được hưởng và giảm bao nhiêu?

Giảm tải khối lượng dạy học không phải là ưu đãi tùy tiện, mà là công cụ để ghi nhận các nhiệm vụ kiêm nhiệm giáo viên đang gánh thêm. Sau sáp nhập trường học, khi nhiều người vừa đứng lớp vừa phải kiêm công việc tổ chức, quản lý, cơ chế giảm tiết trở thành “van an toàn” để tránh một giáo viên bị chất chồng nhiệm vụ.

Điểm quan trọng là giảm tải chỉ áp dụng cho những nhiệm vụ đã được pháp luật ghi nhận, không được tính trùng lặp giữa các khoản giảm. Nói cách khác, giáo viên không thể nhận hàng loạt vị trí kiêm nhiệm chỉ để “săn” giảm tiết. Điều này bảo vệ tính minh bạch của chính sách, nhưng cũng buộc nhà trường phải phân bổ nhiệm vụ hợp lý, tránh biến giảm tải thành đặc quyền của một nhóm nhỏ sau sáp nhập.

Kết luận: tinh gọn mạng lưới phải đi cùng bảo vệ sức khỏe nghề giáo

Tinh gọn mạng lưới, sáp nhập trường học là xu hướng khó tránh để tối ưu bộ máy và phân bổ lại nhân sự. Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số điều chuyển mà bỏ qua khối lượng dạy học, quyền lợi và sức khỏe nghề nghiệp của giáo viên, cải tổ sẽ biến thành gánh nặng. Việc áp dụng định mức tiết dạy rõ ràng, quy định 42 tuần làm việc/năm và chính sách giảm tải cho giáo viên chủ nhiệm, tổ trưởng, tổ phó… cho thấy Bộ Giáo dục đã có khung pháp lý để bảo vệ người đứng lớp.

Vấn đề còn lại thuộc về khâu thực thi tại địa phương và từng nhà trường: cần công khai cách tính tiết, minh bạch danh sách được giảm tải, bồi dưỡng nghiêm túc cho cán bộ quản lý chuyển về giảng dạy và lắng nghe phản hồi của giáo viên khi phân công công việc. Chỉ khi khối lượng dạy học được tính đúng và giảm tải được áp dụng trúng đối tượng, sáp nhập trường học mới trở thành cơ hội tái cấu trúc hệ thống giáo dục, thay vì một đợt tăng áp lực âm thầm lên lưng người thầy.