Hậu Tây Du Ký: khi phim AI bước thẳng vào giờ vàng
Phim AI Trung Quốc ‘Hậu Tây Du Ký’ là bộ phim truyền hình dài 30 tập được tạo ra chủ yếu bằng công nghệ AI, phát sóng trong giờ vàng, mở ra một mô hình sản xuất phim AI mới khi con người dẫn dắt còn máy móc thực hiện phần lớn khâu hình ảnh và kỹ thuật.
Lúc 20h ngày 31.8, Đài Truyền hình Hồ Nam phát sóng tập đầu tiên của ‘Hậu Tây Du Ký’, bộ phim dài 30 tập được tạo hoàn toàn bằng AI, từ nhân vật, bối cảnh đến kỹ xảo. Đây là lần đầu một phim dài tập dùng công nghệ AI phim đi thẳng vào giờ vàng truyền hình, thay vì chỉ xuất hiện dưới dạng video ngắn. Năm tập đầu đã đạt hơn 200 triệu lượt xem trên nền tảng trực tuyến tính đến ngày 6/9, cho thấy sức hút không nhỏ dù còn gây tranh cãi. Câu hỏi cốt lõi không phải là “AI có làm được phim không?”, mà là “chúng ta chấp nhận loại phim này như thế nào trong đời sống văn hóa đại chúng?”
Chi phí giảm 90%, tốc độ kỷ lục: cú sốc cho mô hình sản xuất cũ
Nếu phải chọn một con số cho thấy mức độ “gây sốc” của sản xuất phim AI, đó là việc chi phí đã giảm xuống còn khoảng một phần mười so với quay người thật hoặc hoạt hình CG, theo đạo diễn Lý Đông Thân. Nghĩa là cùng một độ dài phim, nhà sản xuất có thể tiết kiệm tới 90% ngân sách hình ảnh. Trong bối cảnh cạnh tranh rating khốc liệt, đây là lợi thế mà bất kỳ đài truyền hình nào cũng khó bỏ qua.
Ở khía cạnh tốc độ, năm tập đầu của ‘Hậu Tây Du Ký’ chỉ mất khoảng bốn tháng từ khi dự án được phê duyệt đến lúc lên sóng, và toàn bộ 30 tập dự kiến hoàn thành trong khoảng chín tháng. Với phim truyền thống, đây là thời gian khá ngắn cho một series thần thoại quy mô lớn. Không chỉ chi phí, mô hình sản xuất phim AI còn làm thay đổi cấu trúc lao động: một đoàn phim truyền thống 30 tập có thể cần ít nhất 2.000 người, trong khi ê-kíp AI chỉ khoảng 100 người vẫn hoàn thành khối lượng công việc tương đương. Nói cách khác, mỗi phút phim AI là một phép thử trực diện đối với hàng nghìn lao động vốn sống nhờ các đoàn phim.
Công nghệ AI phim hoạt động thế nào trong Hậu Tây Du Ký?
Điểm đáng chú ý nhất của ‘Hậu Tây Du Ký’ không phải là chuyện dùng AI, mà là cách họ biến công nghệ thành một dây chuyền sản xuất phim hoàn chỉnh. Bộ phim được thực hiện trên nền tảng AIGC Mango Lingchuang, tích hợp hơn 40 mô hình âm thanh và video trong nước. AI có thể phân tích kịch bản, chia câu chuyện thành từng tập rồi tiếp tục tách thành các phân cảnh, hỗ trợ sản xuất phim AI từ chữ đến hình.
Trong thực tế, ê-kíp dùng ba loại dữ liệu chính để “giao tiếp” với máy: prompt, hình ảnh tham chiếu và video tham chiếu. Nhờ đó, mô hình nhận biết nhân vật nào xuất hiện, bối cảnh ở đâu, ánh sáng ra sao, cảm xúc cần chuyển dịch thế nào. Tuy nhiên, mỗi cảnh có thể sinh ra hàng trăm phiên bản khác nhau, con người phải chọn, chỉnh và định hướng liên tục. Ngay cả chi tiết như chiếc đuôi của Tôn Tiểu Thánh cũng khiến AI hiểu sai nhân vật, dẫn đến nét mặt cứng và chuyển động thiếu tự nhiên cho đến khi được chỉnh lại. Nói cách khác, công nghệ AI phim không “tự động làm phim”, mà tạo ra một kiểu tay nghề mới: người viết prompt, kỹ sư thẩm mỹ, biên tập hình ảnh AI.
Chiều sâu văn hóa và cảm xúc: giới hạn hiện tại của phim AI
Ngay trong lần phát sóng đầu tiên, ‘Hậu Tây Du Ký’ đã thu hút sự quan tâm của khán giả Trung Quốc. Một bộ phận khen hình ảnh mới mẻ, mỹ học đậm chất hội họa truyền thống; bộ phận khác nghi ngờ khả năng AI truyền tải chiều sâu cảm xúc và tinh thần văn hóa của một tác phẩm kinh điển. Đây không phải tranh luận “có đẹp hay không” nữa, mà là “cái hồn” có tồn tại trong những khuôn mặt được dựng bằng thuật toán.
Đoàn phim khẳng định cốt truyện, phát triển nhân vật và tuyến cảm xúc vẫn do biên kịch con người xây dựng; AI chủ yếu hỗ trợ phần hình ảnh và tối ưu hóa quy trình sáng tạo. Họ cũng để người thật lồng tiếng, giữ lại các khâu thiết kế nghệ thuật cốt lõi nhằm đảm bảo tính chân thực và tránh rủi ro bản quyền. Dù vậy, nhiều nhân vật vẫn bị chê biểu cảm cứng, diễn biến cảm xúc thiếu tự nhiên. Thách thức lớn nhất của phim AI vì vậy không nằm ở khả năng tạo hình ảnh đẹp, mà ở việc chuyển tải những giá trị như niềm tin, sự hy sinh, lòng trắc ẩn và chiều sâu nội tâm. Đó là vùng đất mà đến nay, máy vẫn chưa bắt kịp diễn viên bằng xương bằng thịt.
Bước ngoặt hay mối đe dọa: ngành phim nên đi tiếp ra sao?
Từ góc độ công nghiệp, ‘Hậu Tây Du Ký’ là một bước ngoặt tất yếu. Khi chi phí giảm mạnh, tốc độ tăng, tài sản số như nhân vật, đạo cụ, bối cảnh có thể tái sử dụng cho các tập sau hoặc phần tiếp theo, các nhà sản xuất khó có lý do quay lưng với phim AI. Nền tảng Mango Lingchuang thậm chí đã bắt đầu thử nghiệm thương mại hóa từ tháng 7/2025, ban đầu tập trung vào phim ngắn AIGC và đang chuyển dần sang nội dung dài. Xu hướng này cho thấy phim AI sẽ không dừng ở một “cú hit” duy nhất.
Nhưng từ góc độ văn hóa và lao động, đây là một mối đe dọa nếu ngành phim coi AI như công cụ thay thế, không phải công cụ cộng tác. Khi một ê-kíp khoảng 100 người có thể làm khối lượng của 2.000 người, áp lực lên diễn viên, cascadeur, nhân viên hậu trường là rất rõ. Câu hỏi không nên là “AI có cướp việc không?”, mà là “chúng ta sẽ xây lại chuỗi nghề ra sao để con người vẫn giữ vai trò trung tâm trong những câu chuyện do chính mình kể?”. ‘Hậu Tây Du Ký’ chỉ là mở màn: cách thị trường phản ứng với phim AI giờ vàng hôm nay sẽ định hình mặt mũi của truyền hình ngày mai.
