AI không còn là công cụ phụ: Hậu Tây Du Ký mở kỷ nguyên phim giờ vàng mới
Phim AI truyền hình là loại phim được tạo nên từ các mô hình trí tuệ nhân tạo trong hầu hết các khâu sản xuất, từ phân tích và triển khai kịch bản, thiết kế tạo hình nhân vật, xây dựng bối cảnh đến tạo visual, với con người chuyển dần từ vai trò thực hiện trực tiếp sang điều phối, kiểm duyệt và tinh chỉnh kết quả để đảm bảo câu chuyện có chiều sâu cảm xúc, hình ảnh nhất quán và phù hợp với chuẩn mực phát sóng giờ vàng. Hậu Tây Du Ký là minh chứng rõ ràng nhất cho định nghĩa này. 20h ngày 31.8, đài Hồ Nam phát sóng tập đầu của Hậu Tây Du Ký, bộ phim dài 30 tập được tạo hoàn toàn bằng AI từ nhân vật, bối cảnh đến kỹ xảo. Đây là lần đầu tiên một phim dài tập dạng này đi thẳng vào khung phim giờ vàng truyền hình, không còn bị giới hạn ở các video ngắn trực tuyến. Việc một tác phẩm như vậy đứng đầu rating ở cùng khung giờ và gây chấn động giới nghệ thuật cho thấy AI đã bước từ hậu trường lên vị trí “nhà sản xuất chính thức” trên màn ảnh nhỏ.
Quy trình sản xuất phim AI: đoàn phim ít người, mô hình nhiều lớp
Đằng sau Hậu Tây Du Ký không phải một đoàn phim truyền thống với hàng nghìn nhân sự mà là một mô hình sản xuất phim AI được thiết kế lại từ gốc. Phim gồm 30 tập, mỗi tập khoảng 40 phút, được tuyên bố là sản xuất hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo, không có sự tham gia của con người ở các khâu thực thi trực tiếp. Tuy vậy, thực tế quy trình cho thấy con người vẫn giữ vai trò quyết định trong thiết kế hệ thống sản xuất và kiểm soát sáng tạo. Khoảng 100 nhân viên vận hành theo một quy trình chuẩn, từ viết kịch bản đến hậu kỳ đều được lên kế hoạch tỉ mỉ. Phim được thực hiện trên Mango Lingchuang, nền tảng tích hợp hơn 40 mô hình âm thanh và video, điểm mạnh là gom nhiều mô hình khác nhau vào một đường dây sản xuất, xử lý trọn gói từ kịch bản, nhân vật, bối cảnh tới hình ảnh. Theo đạo diễn, một đoàn phim truyền thống 30 tập cần ít nhất 2.000 người, trong khi ê-kíp AI với cấu trúc mới chỉ cần khoảng 100 người để hoàn thành khối lượng công việc tương đương.
Từ kịch bản đến tạo hình Tôn Tiểu Thánh: kỹ năng mới cho người làm phim
Điểm khiến Hậu Tây Du Ký trở thành cột mốc của công nghệ truyền hình không phải chỉ nằm ở hình ảnh sắc nét, bối cảnh hoành tráng mà ở cách AI được cài vào từng tầng của quá trình sáng tạo. AI có thể phân tích kịch bản, chia câu chuyện thành từng tập, rồi tiếp tục tách thành các phân cảnh, sau đó hỗ trợ thử nghiệm thiết kế nhân vật, bối cảnh và phong cách hình ảnh. Nhưng càng đi sâu, người ta càng thấy sản xuất phim AI không phải chuyện “bấm nút là ra phim”, mà đòi hỏi một dạng kỹ năng mới: hiểu cách mô hình diễn giải hình ảnh, biết cấu trúc prompt, ảnh và video tham chiếu để AI nhận diện nhân vật, ánh sáng, cảm xúc đúng ý. Câu chuyện về Tôn Tiểu Thánh cho thấy rõ điều đó: khi thiết kế ban đầu thiếu chiếc đuôi, AI hiểu đây là một diễn viên đóng vai khỉ, dẫn đến nét mặt cứng và chuyển động thiếu tự nhiên; chỉ khi nhóm bổ sung chiếc đuôi, mô hình mới nhìn nhận nhân vật theo hướng khác và biểu cảm trở nên tự nhiên hơn. Một cảnh phim có thể tạo ra hàng trăm phiên bản, và con người phải chọn, sửa, yêu cầu AI mô tả trọn vẹn diễn biến cảm xúc thay vì chỉ ra lệnh “cười” hay “khóc” nếu muốn giữ chất phim dài tập.
Hậu Tây Du Ký như một phòng thí nghiệm cho tương lai phim truyền hình
Lựa chọn chất liệu Tây Du hậu truyện là một quyết định có tính chiến lược cho thí nghiệm phim giờ vàng bằng AI. Câu chuyện diễn ra 1.000 năm sau khi Tôn Ngộ Không thành Phật, chân kinh bị hậu thế hiểu sai, hỗn loạn mới xuất hiện và Tôn Tiểu Thánh cùng thế hệ nhân vật mới lên đường tìm chân kinh lẫn lời giải cho những hiểu lầm kéo dài qua nhiều đời. Bằng việc chọn nhân vật hư cấu thay vì nhân vật lịch sử có thật, ê-kíp tránh được tranh cãi về độ giống và diễn xuất, tạo khoảng cách cần thiết để khán giả chấp nhận một ngôn ngữ hình ảnh mới. Năm tập đầu lên sóng 5 tập của phần Hoa Quả Sơn đã nhận đánh giá cao về độ dễ thương, hình ảnh sống động, nội dung hấp dẫn, đồng thời đạt hơn 200 triệu lượt xem trên nền tảng trực tuyến tính đến ngày 6/9. Thành tích rating cùng mức độ bàn luận sôi nổi khiến nhiều người gọi đây là “cuộc cách mạng làm đảo lộn ngành công nghiệp phim ảnh” ngay khi vừa ra mắt.
Từ hiện tượng tới mô hình bền vững: bước ngoặt hay cơn sốt nhất thời?
Hậu Tây Du Ký không chỉ là một hiện tượng ngắn hạn mà còn là một phép thử mô hình sản xuất phim AI cho ngành công nghệ truyền hình. Năm tập đầu của bộ phim mất khoảng bốn tháng từ khi dự án được phê duyệt đến lúc lên sóng, toàn bộ 30 tập dự kiến hoàn thành trong khoảng chín tháng. Chi phí cho phiên bản AI được cho là chỉ bằng khoảng một phần mười so với khi quay người thật hoặc làm hoạt hình máy tính, trong khi tài sản số như nhân vật, đạo cụ, bối cảnh sau cinco tập đầu có thể tiếp tục được tái sử dụng cho các phần sau. Mô hình này mở ra khả năng sản xuất phim với tốc độ nhanh hơn, chi phí thấp hơn, nhưng đồng thời khẳng định một điều: “Hậu Tây Du Ký cho thấy nhiều công việc vẫn cần con người, chỉ là chúng được đặt vào một quy trình khác”. Nếu có phần tiếp theo, một phần dữ liệu có thể tái sử dụng, nhưng đội ngũ sáng tạo vẫn phải tiếp tục đối thoại với AI để giữ nhịp điệu câu chuyện, sự nhất quán cảm xúc và bản sắc riêng của từng dự án. Trong bối cảnh đó, phim AI truyền hình nhiều khả năng sẽ không thay thế ê-kíp truyền thống, mà buộc họ phải tái định nghĩa nghề làm phim trước một “đồng nghiệp” mới mang tên AI.
