Cuộc thi công nghệ học sinh đang đổi vai trò của thế hệ trẻ
Samsung Solve for Tomorrow là cuộc thi công nghệ học sinh giúp các em vận dụng kiến thức STEM và tư duy thiết kế để xây dựng giải pháp cho vấn đề xã hội, môi trường và cộng đồng địa phương, tạo ra cầu nối giữa bài học trên lớp với những thách thức ngoài đời thực, đồng thời khẳng định vai trò của công nghệ giáo dục Việt Nam trong việc đào tạo thế hệ công dân số chủ động và có trách nhiệm. Sau hơn hai tháng triển khai, cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 ghi nhận hơn 2.900 ý tưởng dự thi từ học sinh trên cả nước, lập kỷ lục về số lượng bài thi. Con số này cho thấy giới trẻ không còn nhìn công nghệ như trò giải trí, mà như công cụ để giải bài toán đụng chạm tới đời sống cộng đồng – từ thiên tai, môi trường đến bạo lực học đường.
Quy mô kỷ lục cho thấy sức bật của công nghệ giáo dục Việt Nam
Điểm đáng nói nhất của mùa giải năm nay là quy mô và cách tổ chức mang màu sắc của một chương trình giáo dục số toàn diện, chứ không chỉ là cuộc thi ngắn hạn. Samsung Solve for Tomorrow 2026 được khởi động từ tháng 4 với lễ phát động tại Hà Nội, sau đó triển khai tiếp ở miền Trung và miền Nam, phủ đến 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Khoảng 1.400 trường THCS và THPT, hơn 36.000 học sinh cùng trên 2.000 giáo viên đã đăng ký tham gia, tạo nên bức tranh sống động của công nghệ giáo dục Việt Nam đang chuyển mình. Theo một số thống kê, "hơn 2.900 đội thi đã nộp bài dự thi thành công, ghi nhận kỷ lục về số lượng bài thi lớn nhất từ trước tới nay". Cùng với đó là hơn 70 hội thảo trực tiếp và 6 hội thảo trực tuyến về tư duy thiết kế, phương pháp phát triển ý tưởng và triển khai dự án STEM – những mảnh ghép mà hệ thống trường phổ thông trước đây vốn thiếu.
Giải pháp STEM cộng đồng: từ sạt lở đất đến bạo lực học đường
Điều làm nên giá trị khác biệt của cuộc thi không phải ở những từ khóa hào nhoáng như AI hay IoT, mà ở cách học sinh dùng chúng để giải những bài toán rất cụ thể của cộng đồng địa phương. Một điểm nổi bật của mùa giải năm nay là phần lớn ý tưởng đều xuất phát từ vấn đề thực tiễn tại địa phương, với chủ đề "Ứng dụng công nghệ nhằm phát triển xã hội bền vững" chiếm hơn một nửa số bài dự thi. Các đề tài gây ấn tượng vì gắn chặt với nhu cầu đời sống: cảnh báo sạt lở đất vùng núi, giám sát xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, phát hiện kim loại nặng trong nước và nông sản, hỗ trợ người khiếm thị, phòng ngừa bạo lực học đường, nông nghiệp thông minh, cảnh báo thiên tai và bảo vệ môi trường. Những giải pháp STEM cộng đồng này cho thấy học sinh đã nhìn thấy "cái đau" của nơi mình sống và dùng công nghệ để can thiệp, thay vì làm những mô hình xa rời thực tế.
Từ lớp học đến AIoT: thế hệ học sinh mới không sợ công nghệ
Bên cạnh tính nhân văn, các dự án trong cuộc thi công nghệ học sinh này cho thấy khả năng tiếp cận công nghệ mới của thế hệ trẻ đang tăng lên rõ rệt. Theo ban tổ chức, học sinh cập nhật tốt xu hướng trong nước và thế giới: trí tuệ nhân tạo chiếm hơn một nửa số đề tài dẫn đầu, cùng các hệ thống IoT, AIoT hoàn chỉnh từ cảm biến điều khiển tự động đến ứng dụng LoRa cho vùng thiếu hạ tầng. Không ít đội đã chế tạo nguyên mẫu, thử nghiệm thực địa với dữ liệu thật, thể hiện tư duy khoa học nghiêm túc và cách tiếp cận liên ngành, gắn giải pháp với chi phí và tính khả thi. Nói cách khác, đây không chỉ là những ý tưởng khởi nghiệp trẻ trên giấy, mà là những phác thảo ban đầu cho sản phẩm có thể đưa vào ứng dụng nếu được tiếp tục ươm tạo trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
50 đội vào vòng phát triển sản phẩm: phép thử cho mô hình hợp tác ba bên
Từ hơn 2.900 bài dự thi, ban tổ chức đã lựa chọn 50 đội xuất sắc nhất bước vào vòng "Phát triển sản phẩm" – nơi ý tưởng được kiểm chứng bằng thiết kế, thử nghiệm và thuyết trình. Đây là những dự án được đánh giá cao về tính sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ và tiềm năng tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng. Từ nay đến tháng 9, 50 đội sẽ tiếp tục được các chuyên gia của Samsung và giảng viên các trường đại học đồng hành, hướng dẫn hoàn thiện giải pháp, trước khi chọn ra 16 đội vào chung kết ngày 31/10 để trưng bày, bảo vệ dự án trước hội đồng chuyên môn. Những kết quả bước đầu cho thấy mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và nhà trường không phải khẩu hiệu, mà là cấu trúc khả thi để nuôi dưỡng năng lực STEM của thế hệ trẻ. Vấn đề còn lại là làm sao để sau cuộc thi, các dự án tiềm năng không “xếp ngăn kéo”, mà được tiếp tục phát triển như một phần của chiến lược công nghệ giáo dục Việt Nam.
