Tháo gỡ vướng mắc hạ tầng: lựa chọn mang tính sống còn
Chiến lược tháo gỡ vướng mắc hạ tầng điện lực và giao thông của Phú Thọ là cách tiếp cận tổng hợp nhằm xử lý đồng thời các điểm nghẽn về đất đai, bồi thường, giải ngân vốn đầu tư công, tổ chức thi công và phối hợp giữa các cấp chính quyền, qua đó bảo đảm tiến độ các dự án điện và giao thông trọng điểm, giữ nhịp tăng trưởng kinh tế và năng lực thu hút đầu tư của địa phương. Phú Thọ không đứng trước lựa chọn xa xỉ, mà là câu hỏi sinh tử: hoặc giải quyết các dự án điện lực và dự án giao thông Phú Thọ đúng tiến độ, hoặc chấp nhận tụt lại phía sau trong cuộc cạnh tranh thu hút công nghiệp và dịch vụ. Tỉnh đang chọn con đường chủ động, đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số gắn với hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Đây là bước xoay trục từ tư duy “làm được đến đâu hay đến đó” sang “bảo đảm tiến độ bằng mọi giá, trên cơ sở tuân thủ pháp luật và minh bạch với người dân”.
Phú Thọ dự án điện lực: ưu tiên tuyệt đối cho sản xuất công nghiệp
Điện lực đang được Phú Thọ ưu tiên như hạ tầng của mọi hạ tầng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 49 dự án lưới điện đang triển khai, gồm 48 dự án 110kV và 1 dự án 220kV với tổng vốn đầu tư 5.358 tỷ đồng. Con số này cho thấy tỉnh không chỉ nói về công nghiệp hóa trên giấy mà đang xây nền năng lượng cho các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các dự án quy mô lớn. Theo chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy Phạm Đại Dương tại cuộc làm việc với Tổng công ty Điện lực miền Bắc ngày 22/8, tinh thần chung là “quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, không để dự án điện trọng điểm chậm tiến độ”. Các dự án như đường dây và trạm biến áp 110kV Yên Thủy với tổng mức đầu tư 132 tỷ đồng, chiều dài hơn 25 km, hay tuyến 110kV Kỳ Sơn – Lương Sơn với 152 tỷ đồng, dài hơn 24 km, đều được thiết kế để nâng độ tin cậy cung cấp điện, kết nối các trạm 220kV và phục vụ trực tiếp khu công nghiệp, nhà máy xi măng, dự án đô thị. Đây là lựa chọn rõ ràng: nếu muốn công nghiệp phát triển, phải chấp nhận tập trung nguồn lực cho các dự án điện lực trọng điểm.
Nút thắt đất đai, bồi thường: bài kiểm tra về năng lực điều hành
Điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở thiết kế kỹ thuật, mà ở mặt bằng sạch và thủ tục pháp lý. Các dự án điện 110kV như Yên Thủy, Kỳ Sơn – Lương Sơn, Tân Lạc, Kim Bôi đều vướng ở bồi thường, giải phóng mặt bằng, chồng lấn quy hoạch, sai khác giữa hiện trạng sử dụng đất và giấy chứng nhận, thậm chí liên quan đất quốc phòng, an ninh. Ngành điện phải đề nghị địa phương bàn giao toàn bộ mặt bằng trước các mốc 30/8 và đóng điện từ tháng 9 đến hết năm 2026. Ở phía giao thông, các dự án bị chậm bởi vướng mắc về nguồn gốc đất, ranh giới, tài sản trên đất, xác định giá đất, phương án tái định cư. UBND tỉnh yêu cầu UBND cấp xã và Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực tập trung cao độ cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời tăng tuyên truyền, đối thoại, thậm chí xem xét cưỡng chế với trường hợp cố tình không chấp hành. Đây là bài kiểm tra thẳng thắn về năng lực điều hành và sự thống nhất trong hệ thống, vì nếu không có sự đồng bộ từ tỉnh đến xã, mọi bản vẽ quy hoạch sẽ dừng lại trên giấy.
Dự án giao thông Phú Thọ: từ văn bản chỉ đạo đến áp lực tiến độ
Trong giao thông, tỉnh không thiếu văn bản chỉ đạo mà thiếu tiến độ tương xứng. UBND tỉnh đã nhiều lần yêu cầu các cấp, ngành, chủ đầu tư tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trên địa bàn. Kết quả là khối lượng thi công và giải ngân từng bước cải thiện, nhưng nhiều dự án vẫn không đáp ứng yêu cầu, nhất là các dự án phải hoàn thành trong năm 2026. Chủ tịch UBND tỉnh buộc các Ban Quản lý dự án khu vực rà soát toàn bộ danh mục, nhận diện rõ dự án chậm, dự án bàn giao từ cấp huyện, cấp xã, đánh giá khối lượng đã làm, khả năng hoàn thành, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể. Yêu cầu mới không chỉ là lập lại tiến độ chi tiết, mà còn bám sát hiện trường, xử lý nhà thầu chậm, điều chỉnh kế hoạch vốn đối với trường hợp không có khả năng giải ngân. Cách làm này đặt áp lực ngược lên chủ đầu tư: hoặc chứng minh được năng lực tổ chức thi công và giải ngân vốn đầu tư công, hoặc chấp nhận bị điều chuyển vốn, mất cơ hội triển khai các dự án giao thông tiếp theo.
Giải ngân vốn đầu tư công và tầm nhìn tăng trưởng hai con số
Điện và đường không còn là hai câu chuyện tách rời, mà gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Phú Thọ. Tỉnh xác định rõ: muốn đạt mục tiêu này, phải hoàn thành kế hoạch đầu tư công năm 2026 và đưa các công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả. Điều đó đồng nghĩa với áp lực giải ngân: từng dự án, từng nguồn vốn phải được rà soát, bám sát tiến độ thi công để thực hiện giải ngân, chủ động đề xuất điều chỉnh hoặc điều chuyển kế hoạch vốn đối với trường hợp không thể giải ngân đúng kế hoạch. Về tác động thực tế, nếu các công trình điện trọng điểm hoàn thành, năng lực và độ tin cậy cung cấp điện sẽ tăng, đáp ứng nhu cầu phụ tải của khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các dự án lớn, tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế – xã hội. Khi các tuyến giao thông được hoàn thiện, giá trị đầu tư mới được khai thác và người dân hưởng lợi trực tiếp từ kết nối tốt hơn, vận chuyển thuận tiện hơn. Kết luận không quá lạc quan: nếu tỉnh duy trì được nhịp chỉ đạo quyết liệt như hiện nay, chiến lược tháo gỡ vướng mắc hạ tầng sẽ là điểm cộng lớn trong năng lực cạnh tranh của Phú Thọ trong những năm tới.
