AIMO – nơi thấy rõ sức mạnh của gia đình trong đam mê Toán học
Đam mê Toán học trong bối cảnh các kỳ thi Toán quốc tế như AIMO là sự kết hợp giữa hứng thú cá nhân với những con số, khả năng tư duy logic được rèn luyện bài bản và nguồn động lực bền bỉ đến từ gia đình, thầy cô cùng một môi trường học tập khuyến khích khám phá, chinh phục vấn đề khó, thay vì chỉ chạy theo thành tích ngắn hạn. Tại Việt Nam, Đấu trường Toán học Châu Á (AIMO) năm học 2025 – 2026 được tổ chức dưới sự phối hợp giữa một cơ quan báo chí và một trường đại học kỹ thuật lớn, với sự chỉ đạo của tổ chức Đoàn Thanh niên, thu hút hơn 11.000 học sinh tham gia vòng sơ loại, sau đó tuyển chọn 1.300 em vào Vòng Chung kết Quốc gia và gần 300 đại diện dự Vòng Chung kết quốc tế tại Hà Nội. Đây là sân khấu lý tưởng để nhìn rõ vai trò của phụ huynh nuôi dưỡng tài năng từ rất sớm, chứ không chỉ là nơi đếm huy chương.
Từ Gia Lai ra Hà Nội: 1.000 km nuôi dưỡng một tình yêu Toán học
Hành trình của Nguyễn Khải Hòa – học sinh Trường TH – THCS và THPT Sao Việt, Gia Lai – đến AIMO không bắt đầu ở phòng thi, mà từ những con số nguệch ngoạc thuở mẫu giáo. Có mặt tại Hà Nội từ chiều 1/8 để chuẩn bị bước vào Vòng chung kết quốc tế AIMO 2026, cậu học sinh chuẩn bị vào lớp 7 vẫn giữ được sự bình tĩnh trước sân chơi lớn. Điều đó không phải ngẫu nhiên. Người gieo mầm đầu tiên cho đam mê Toán học của Hòa chính là mẹ: từ việc hướng dẫn tô số, tô hình, đến việc luôn ở bên động viên cả tinh thần lẫn việc học.
Đáng chú ý, Khải Hòa không xem AIMO là cuộc đua thắng – thua, mà là bài kiểm tra với chính mình. Em chủ động ôn luyện, hệ thống kiến thức, luyện đề và xác định rõ: nếu đã cố gắng hết sức thì sẽ không có gì phải hối tiếc. Đó là tư duy lành mạnh mà nhiều phụ huynh nên học: đẩy con ra khỏi vùng an toàn, nhưng không biến thành áp lực. Một câu nói đáng để trích lại là: "Nếu đã cố gắng hết khả năng thì sau kỳ thi sẽ không còn điều gì phải hối tiếc".
Thầy cô, phụ huynh và bài học: thi Toán quốc tế không chỉ là luyện đề
Câu chuyện của cô giáo Lê Thị Thảo Nhi và học trò từ một ngôi trường ở Gia Lai cho thấy: muốn học sinh vững vàng trong thi Toán quốc tế, người lớn phải chấp nhận đầu tư thời gian chứ không thể trông chờ vào vài tháng "nước rút". Nhà trường duy trì lịch học khoảng ba buổi mỗi tuần trong suốt kỳ nghỉ hè, kết hợp giao tài liệu tự học và hỗ trợ qua tin nhắn khi học sinh gặp vướng mắc. Đề AIMO khác đáng kể so với chương trình phổ thông, yêu cầu tư duy logic, khả năng kết nối nhiều mảng kiến thức và giải quyết vấn đề thực tiễn.
Điều đáng mừng là ban giám hiệu xác định mục tiêu lớn nhất không phải là thành tích, mà là trải nghiệm, sự trưởng thành và việc nuôi dưỡng đam mê Toán học lâu dài cho học sinh. Quan điểm này hoàn toàn đi ngược với kiểu "cày huy chương" mà nhiều gia đình vẫn theo đuổi. Phụ huynh nuôi dưỡng tài năng ở đây không phải bằng lịch học dày đặc, mà bằng việc cùng nhà trường tạo ra một môi trường học Toán tư duy và Toán tiếng Anh từ sớm, dù điều đó ở một địa phương như Gia Lai còn nhiều khó khăn.
Thí sinh quốc tế: Nhiều cách học khác nhau, chung một tình yêu với Toán
Nhìn ra ngoài Việt Nam, AIMO cho thấy mỗi học sinh là một "phương trình" học tập rất riêng. Anson Chiu, 10 tuổi, đến từ Hong Kong đã thử sức nhiều cuộc thi Toán quốc tế từ nhỏ và gặt hái không ít huy chương; em kể niềm yêu thích Toán học đến từ những phép tính đầu tiên do mẹ hướng dẫn, rồi từ đó tò mò tìm nhiều cách giải khác nhau. Ở chiều ngược lại, nhiều thí sinh Kazakhstan chọn cách học đều đặn mỗi ngày, mỗi lần một khoảng thời gian nhỏ thay vì dồn sức trước kỳ thi.
Dù phương pháp khác biệt, điểm chung của các em là sự kiên trì và niềm vui trong quá trình tìm lời giải: có thí sinh chia sẻ rằng khi làm Toán, em quên hết mọi thứ xung quanh và tập trung hoàn toàn vào bài toán trước mắt. Đoàn Ecuador lại nhấn mạnh một triết lý rất đáng suy ngẫm cho mọi phụ huynh: điều quan trọng không phải là giải thật nhiều bài, mà là giải thật trọn vẹn một bài Toán mỗi ngày để hiểu sâu cách tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề. Ở AIMO, đam mê Toán học không được đo bằng số cuốn sách ôn luyện, mà bằng sức bền và chất lượng của từng giờ học.
Gia đình – chiếc nôi bền bỉ nhất của những tài năng Toán học
Nếu có một mẫu số chung cho các thí sinh ở AIMO, đó chính là gia đình luôn ở phía sau. Với Khải Hòa, mẹ là người đầu tiên dạy tô số, tô hình, kiên trì đồng hành trên chặng đường chinh phục Toán học. Với Anson Chiu, người mẹ không chỉ là người hướng dẫn các phép tính đầu tiên mà còn là người đồng hành trong mọi cuộc thi. Đặc biệt, một phụ huynh đến từ Nigeria chia sẻ cả hai con trai đều được làm quen với con số rất sớm và thường xuyên được tiếp cận các bài toán gắn với đời sống. Cách đặt câu hỏi kiểu "nếu con mua món đồ này thì còn lại bao nhiêu" không phải bài kiểm tra, mà là trò chơi giúp tư duy Toán hình thành tự nhiên.
Không ít phụ huynh từ Anh, Hong Kong, Indonesia… đều chung quan điểm: đừng tạo áp lực thành tích, hãy để trẻ tận hưởng quá trình học Toán. AIMO vì thế trở thành tấm gương phản chiếu một sự thật: thành công trong các kỳ thi Toán quốc tế không tách rời sự hỗ trợ đúng cách từ gia đình. Khi cha mẹ biến Toán học thành ngôn ngữ của đời sống hàng ngày, khi thầy cô coi kỳ thi là cơ hội trưởng thành chứ không phải bảng xếp hạng, thì những tấm huy chương – nếu đến – chỉ là phần thưởng thêm. Điều quan trọng hơn nhiều: trẻ giữ được ngọn lửa đam mê Toán học đủ dài cho cả hành trình tương lai.
