An ninh mạng đã trở thành điều kiện của an ninh năng lượng
An ninh mạng cho hạ tầng năng lượng là tập hợp biện pháp bảo vệ dữ liệu, hệ thống điều khiển và hoạt động vận hành trước sự cố hoặc tấn công, nhằm duy trì cung ứng điện, khí và nhiên liệu an toàn, liên tục. Đây không còn là việc riêng của bộ phận công nghệ thông tin: khi sản xuất năng lượng dựa nhiều hơn vào dữ liệu và công nghệ điều khiển, một điểm yếu số có thể gây gián đoạn vận hành thực tế. Ngày 23/10/2026, Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam phối hợp với Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) tổ chức hội thảo “An ninh năng lượng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” tại Hà Nội. Chương trình bàn về bảo vệ hạ tầng trọng yếu, an toàn vận hành, năng lực ứng phó sự cố và đa dạng hóa nguồn cung LNG giữa lúc ngành năng lượng cùng lúc chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây là hướng tiếp cận đúng: nếu an toàn mạng chỉ được tính đến sau khi triển khai công nghệ mới, doanh nghiệp có thể phải xử lý rủi ro khi hệ thống đã vận hành.
Chuyển đổi xanh cần đi cùng khả năng chống chịu
Điểm đáng chú ý của hội thảo là đặt an ninh mạng trong cùng bài toán với chuyển đổi xanh, thay vì coi đây là một lớp bảo vệ bổ sung. Hệ thống năng lượng ngày càng liên kết qua dữ liệu, thiết bị điều khiển và các quy trình vận hành; vì vậy sự cố ở một khâu có thể lan sang giám sát, liên lạc và hoạt động sản xuất. Lãnh đạo Cục An ninh mạng cảnh báo nguy cơ tấn công vào hạ tầng trọng yếu đã hiện hữu, đồng thời đề nghị doanh nghiệp nhận diện rủi ro, nâng năng lực giám sát, ứng phó và khôi phục. Ưu tiên hợp lý là bảo vệ hệ thống công nghệ thông tin, công nghệ vận hành công nghiệp và dữ liệu theo đặc thù từng cơ sở, từ khâu đầu tư, thiết kế đến vận hành. Cùng với đó, chuyển từ phòng thủ bị động sang quản trị rủi ro chủ động và phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, đơn vị chuyên môn là điều kiện để chuyển đổi xanh không đánh đổi tính liên tục của nguồn cung.
Các thỏa thuận với GTINX hướng vào nhu cầu vận hành cụ thể
Các biên bản ghi nhớ giữa những đơn vị thuộc PETROVIETNAM và GTINX mở rộng hợp tác từ nghiên cứu công nghệ đến bảo vệ, quản lý và vận hành nhà máy, công trình dầu khí và hạ tầng năng lượng. PV GAS tập trung vào bảo vệ hạ tầng công nghiệp khí, an ninh, an toàn, phòng cháy chữa cháy và phòng ngừa thiết bị bay không người lái; hai bên cũng đề cập bảo vệ hệ thống công nghệ thông tin, hệ thống điều khiển và ứng dụng cảm biến, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu để cảnh báo rủi ro. Với BSR, trọng tâm là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, các công trình trọng yếu và an toàn thông tin cho hệ thống điều khiển công nghiệp. Vietsovpetro, PVMR, Viện Dầu khí Việt Nam và PTSC cũng có các nội dung hợp tác về công nghệ số, an toàn thông tin, nghiên cứu, bảo dưỡng, dữ liệu và dịch vụ kỹ thuật. Riêng PV Power đã trao đổi, thống nhất nội dung dự thảo hợp tác. Giá trị của các thỏa thuận sẽ phụ thuộc vào việc chuyển những hướng hợp tác này thành giải pháp phù hợp với từng hệ thống.
Thước đo tiếp theo là triển khai được, không chỉ ký kết
Trong bối cảnh chính trị thế giới được dự báo còn phức tạp, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng gắn với an ninh quốc gia, an ninh công nghiệp và an toàn công nghệ. Vì thế, biên bản ghi nhớ chỉ là điểm khởi đầu. Tổng Giám đốc PETROVIETNAM Lê Mạnh Cường đề nghị các bên sớm cụ thể hóa chương trình phối hợp bằng mục tiêu, tiến độ và sản phẩm đầu ra rõ ràng; các đơn vị cần nhanh chóng triển khai để tạo ra sản phẩm có khả năng ứng dụng, thương mại hóa và vươn ra thị trường quốc tế. Đây là đòi hỏi thiết thực: công nghệ bảo vệ phải được kiểm chứng trong môi trường vận hành cụ thể, đồng thời có quy trình ứng phó và khôi phục khi xảy ra sự cố. Hội thảo đã tạo cầu nối giữa cơ quan quản lý, giới nghiên cứu và doanh nghiệp, đồng thời đặt nền tảng cho chiến lược chuyển đổi xanh an toàn, bền vững. Kết luận, bảo vệ hạ tầng năng lượng phải được xem là phần cốt lõi của chuyển đổi xanh; nếu thiếu an ninh mạng, tiến trình số hóa có thể làm gia tăng rủi ro thay vì củng cố khả năng cung ứng.
