Lời mời hấp dẫn có thể là cánh cửa vào bẫy
Bẫy “việc nhẹ, lương cao” là thủ đoạn dụ dỗ qua mạng, lợi dụng nhu cầu tìm việc và tăng thu nhập để đưa người trẻ vào những tình huống có nguy cơ bị bóc lột, khống chế hoặc mua bán. Vì vậy, lời mời hứa hẹn thu nhập hấp dẫn nhưng mô tả công việc mơ hồ không phải cơ hội nên vội nắm lấy; đó là dấu hiệu cần dừng lại để kiểm chứng. Từ ngày 8 đến 10.11, các hội nghị tuyên truyền phòng, chống mua bán người tại Huế thu hút hơn 1.500 sinh viên thuộc Đại học Huế cùng cán bộ, giảng viên tham gia. Ban tổ chức phổ biến các thủ đoạn lợi dụng mạng xã hội và nhu cầu tìm việc để tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân. Quy mô này nhấn mạnh rằng phòng ngừa không thể chỉ trông chờ vào cảnh báo sau khi sự việc xảy ra: người trẻ cần được trang bị kỹ năng nhận diện trước khi trả lời tin tuyển dụng.
Nhận ra những dấu hiệu đỏ trước khi phản hồi
Dấu hiệu dụ dỗ thường nằm ở những chi tiết dễ bị bỏ qua: thông tin tuyển dụng thiếu rõ ràng, lời hứa thu nhập hấp dẫn không đi kèm mô tả công việc đáng tin, hoặc người môi giới thúc ép quyết định nhanh. Cũng cần thận trọng với lời mời làm việc ở nước ngoài và môi giới kết hôn với người nước ngoài, bởi các hình thức này có thể bị lợi dụng làm bẫy mua bán người. Không chỉ tin tuyển dụng mới đáng ngại. Một cuộc trò chuyện tưởng vô hại trên mạng, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hay tình huống nhận hàng từ người giao hàng cũng có thể khiến dữ liệu bị lộ và mở đường cho các thủ đoạn lừa đảo. Sinh viên nên kiểm tra danh tính người tuyển dụng và nội dung công việc qua kênh độc lập, không gửi thông tin nhạy cảm chỉ vì đối phương tỏ ra thân thiện hoặc hối thúc.
- Tìm hiểu kỹ đơn vị tuyển dụng, địa điểm làm việc và nhiệm vụ cụ thể.
- Dừng liên lạc nếu bị ép đi ngay, giữ bí mật với gia đình hoặc làm theo yêu cầu bất thường.
- Không gửi giấy tờ, mã xác thực hay hình ảnh riêng tư cho người chưa được xác minh.
Đừng để phim ảnh thay thế việc kiểm chứng
Tọa đàm tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM có sự tham gia của Thiếu tá Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh cùng hai diễn viên Thiết Yến và Hồ Hải Hiếu, qua đó giúp sinh viên nhìn thủ đoạn từ góc độ thực tế lẫn phim ảnh. Nhưng câu chuyện trên màn ảnh không thể thay cho kỹ năng tự bảo vệ. Hồ Hải Hiếu lưu ý phim vẫn hạn chế về số lượng người bị lừa và các chiêu thức; Thiết Yến cũng nhắc rằng phim thường có cái kết hạnh phúc, còn ngoài đời không phải lúc nào cũng vậy. Đây là lý do các hoạt động tuyên truyền cần đi cùng hành động cụ thể. Học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên có nguy cơ bị nhắm đến khi thiếu kinh nghiệm nhận diện, xử lý tình huống dụ dỗ trên mạng. Cảnh giác không có nghĩa là hoảng sợ mọi lời mời, mà là xác minh trước khi tin, chia sẻ dữ liệu hay gặp người lạ.
Gặp nguy cơ: lưu bằng chứng, báo người tin cậy
Nếu đã nhận lời mời đáng ngờ hoặc bị đe dọa, đừng tự xoay xở trong im lặng. Lưu lại tin nhắn, số điện thoại, tài khoản và các bằng chứng liên quan; báo ngay cho người thân, giảng viên hoặc cơ quan chức năng. Thiếu tá Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh khuyên nên lưu số điện thoại cảnh sát khu vực, chia sẻ với người thân và giữ lại chứng cứ để gửi cơ quan chức năng. Các hội nghị ở Huế cũng hướng dẫn sinh viên nhận biết bất thường trong tuyển dụng, môi giới việc làm và kết bạn trên mạng, đồng thời trang bị kỹ năng tự bảo vệ, xử lý khi gặp nguy cơ và tố giác hành vi vi phạm. Ban tổ chức còn trao 60 suất quà, mỗi suất trị giá 500.000 đồng, cho học sinh, sinh viên học tốt và người dân có hoàn cảnh khó khăn. Với an toàn cho sinh viên, điều đáng nhớ nhất là: kiểm chứng sớm, lưu bằng chứng và lên tiếng kịp thời.
