Từ làm quen công cụ đến năng lực học tập
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục là việc sử dụng công cụ AI để hỗ trợ người học tìm kiếm, tổng hợp tài liệu, hệ thống hóa kiến thức và gợi mở ý tưởng, đồng thời đòi hỏi họ biết đánh giá và sử dụng kết quả có trách nhiệm. Tại Học viện Cảnh sát nhân dân, cách tiếp cận này đang được triển khai bằng tập huấn trực tiếp và hoạt động khuyến khích học viên vận dụng AI trong học tập, nghiên cứu. Ngày 27/10, Học viện tổ chức hội nghị tổng kết khóa cập nhật kiến thức về AI và trao giải cuộc thi dành cho học viên. Đây không chỉ là dịp tổng kết phong trào: việc đưa AI vào đào tạo cho thấy năng lực sử dụng công nghệ đang được xem là một phần cần có của quá trình học, thay vì kỹ năng tự mày mò bên lề.
Động lực triển khai gắn với các nghị quyết về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục trong Công an nhân dân, cùng chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Công an về nhiệm vụ năm 2026. Khi AI tác động nhanh đến giáo dục và nghiên cứu, chờ đợi người học tự tìm hiểu sẽ khiến khoảng cách kỹ năng ngày càng rõ. Vì vậy, chủ động tổ chức hướng dẫn có ý nghĩa thiết thực hơn một lời kêu gọi chung chung.
69 lớp tập huấn tạo nền tảng tiếp cận rộng
Từ tháng 4/2026, Học viện đã tổ chức 69 đợt, lớp tập huấn trực tiếp về ứng dụng AI cho hơn 5.000 học viên đại học chính quy. Quy mô này đáng chú ý bởi nó đưa kiến thức công nghệ đến đông đảo người học, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ có sẵn kinh nghiệm. Tập huấn trí tuệ nhân tạo vì thế có thể giúp học viên tiếp cận những cách làm hữu ích như tìm kiếm, tổng hợp tài liệu, sắp xếp kiến thức và khơi gợi hướng nghiên cứu.
Giá trị của AI trong học tập không nằm ở việc tạo ra câu trả lời nhanh nhất, mà ở khả năng hỗ trợ người học tự học có phương pháp và dành thêm thời gian cho phân tích. Công cụ có thể giúp hệ thống hóa thông tin, nhưng không thay thế việc kiểm chứng nguồn, hiểu nội dung hay chịu trách nhiệm với kết quả. Đưa kỹ năng ấy vào tập huấn chính quy là lựa chọn hợp lý, nhất là khi học viên cần chuẩn bị năng lực thích ứng với môi trường công tác ngày càng gắn với chuyển đổi số.
Cuộc thi khuyến khích vận dụng AI vào nghiên cứu
Cuộc thi “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học” thu hút gần 5.000 học viên; ban tổ chức trao 9 giải, gồm 2 giải Nhất, 2 giải Nhì và 5 giải Ba. Việc tổ chức cuộc thi bên cạnh các lớp tập huấn là một bước đi có ích: kiến thức được khuyến khích đưa vào thực hành, còn người học có dịp thể hiện cách họ vận dụng công cụ trong học tập và nghiên cứu. Tuy nhiên, sức hút đông đảo chỉ là một chỉ dấu về mức độ quan tâm; hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào chất lượng ứng dụng và khả năng giải thích, kiểm chứng kết quả.
Với AI nghiên cứu khoa học, lợi ích dễ thấy là hỗ trợ tìm và tổng hợp tư liệu, hệ thống hóa thông tin, gợi ý ý tưởng để người học phát triển hướng tiếp cận của mình. Những khả năng ấy có thể nâng chất lượng tự học và nghiên cứu, đồng thời bồi dưỡng tư duy đổi mới, khả năng làm chủ công nghệ và sự thích ứng nghề nghiệp. Nhưng AI nên là trợ lực cho tư duy, không phải người làm thay; nếu không, sản phẩm có thể trông hoàn chỉnh mà thiếu chiều sâu và trách nhiệm học thuật.
Mở rộng đào tạo phải đi cùng kỷ luật sử dụng
Học viện định hướng tiếp tục tổ chức tập huấn thường xuyên, bài bản, từng bước mở rộng nội dung và điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng học viên. Hướng đi này là cần thiết, bởi một buổi hướng dẫn không thể theo kịp công cụ thay đổi nhanh. Song, mở rộng tiếp cận chỉ có giá trị khi đi cùng yêu cầu an toàn: sử dụng AI có đạo đức, bảo mật dữ liệu, trung thực học thuật và bảo vệ bí mật nhà nước.
Đại tá, PGS.TS Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc Học viện, nhận định việc trang bị năng lực sử dụng AI đúng cách cần trở thành nhiệm vụ thường xuyên. Đây là điểm cốt lõi của chương trình: đào tạo không chỉ để học viên biết dùng công cụ, mà còn biết giới hạn nào không được vượt qua. Nếu duy trì được sự cân bằng giữa đổi mới và kỷ luật, Học viện Cảnh sát nhân dân có thể biến AI từ công cụ tiện lợi thành năng lực hỗ trợ học tập, nghiên cứu và công tác một cách có trách nhiệm.
