Khi giờ vàng truyền hình trao sân khấu cho phim AI
Phim AI truyền hình là các tác phẩm dài tập được tạo ra gần như toàn bộ bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo, từ tạo hình nhân vật, bối cảnh cho tới diễn xuất, thay thế quy trình quay phim truyền thống với diễn viên người thật, trường quay và ê-kíp đông đảo; sự kiện Hậu Tây Du Ký lên sóng giờ vàng cho thấy mô hình sản xuất phim toàn AI đã chuyển từ thử nghiệm sang giai đoạn thách thức trực tiếp chuẩn mực của ngành công nghiệp phim ảnh hiện nay. Ngày 31/8, Đài truyền hình Hồ Nam phát Hậu Tây Du Ký vào lúc 20h – khung giờ vàng buổi tối – đồng thời chiếu trên nền tảng Mango TV, biến đây thành phim dài tập AI đầu tiên chiếm trọn khung giờ vốn dành cho các bom tấn truyền hình. Điều đáng nói không phải là một bộ phim mới về Tôn Ngộ Không, mà là việc giờ vàng đã chấp nhận để thuật toán trở thành “ngôi sao” chính.
Công nghệ AI phim ảnh: từ thử nghiệm kỹ thuật tới dây chuyền sản xuất
Hậu Tây Du Ký không còn là ví dụ nhỏ lẻ về việc thêm vài hiệu ứng AI, mà là một dây chuyền sản xuất phim toàn AI được tổ chức bài bản. Bộ phim gồm 30 tập, mỗi tập dài khoảng 40 phút, toàn bộ hình ảnh và diễn xuất đều được tạo bởi các mô hình Seedance 2.0 và Seedance 2.5 cùng hệ thống AIGC của đơn vị sản xuất. Theo giới thiệu, quy trình mới cho phép thiết lập tiêu chuẩn về vị trí máy quay, tiêu cự, chuyển động máy, ánh sáng 3D và độ sâu trường ảnh ngay trong môi trường số, kéo công nghệ AI phim ảnh lại gần ngôn ngữ điện ảnh truyền thống. Câu nói dễ trích dẫn nhất ở thời điểm này là: “Mô hình sản xuất bằng AI được cho là có thể giúp giảm tới 90% kinh phí trong một số trường hợp”, không cần cát-xê ngôi sao, không cần hàng trăm diễn viên quần chúng và đoàn trường quay. Đó là lời mời gọi khó cưỡng với bất kỳ nhà sản xuất nào đang đau đầu vì chi phí.
Lợi thế kinh tế và tốc độ: cơ hội nhưng cũng là cám dỗ
Không thể phủ nhận phim AI truyền hình đang chạm đúng điểm đau của ngành: chi phí cao và thời gian sản xuất kéo dài. Hậu Tây Du Ký hoàn thành 30 tập trong vòng 4 tháng, trong khi cách sản xuất truyền thống có thể mất từ 1-2 năm cho cùng một độ dài. Đồng thời, mô hình “vừa sản xuất, vừa kiểm duyệt, vừa phát sóng” – gần như không thể áp dụng với đoàn phim người đóng – trở nên khả thi khi mọi thứ diễn ra trên nền tảng số. Với các nhà đài, đây là cánh cửa dẫn tới kho nội dung khổng lồ được cập nhật nhanh, linh hoạt, ít rủi ro về lịch quay, sự cố trường quay hay lùm xùm của ngôi sao. Nhưng chính sự tiện lợi ấy cũng là cám dỗ: khi một bộ phim có thể được đẩy ra thị trường nhanh hơn và rẻ hơn, áp lực chạy theo số lượng dễ cuốn nhà sản xuất vào vòng xoáy nội dung công nghiệp, nơi thuật toán tối ưu hóa lượt xem và chi phí, còn chiều sâu sáng tạo trở thành biến số thứ yếu.
Nguy cơ mất việc và nỗi lo phim trở nên vô cảm
Không phải ngẫu nhiên Hậu Tây Du Ký gây tranh cãi ngay khi lên sóng giờ vàng. Một bộ phận khán giả hào hứng, cho rằng phim AI truyền hình giúp giảm phụ thuộc vào diễn viên nổi tiếng và mở ra thế giới hình ảnh mới mẻ. Nhưng phía còn lại đặt câu hỏi: điều gì sẽ xảy ra với diễn viên, chuyên viên hóa trang, phục trang, dựng bối cảnh, hậu kỳ khi các dự án sản xuất phim toàn AI không cần họ nữa? Nỗi lo không chỉ là mất việc, mà còn là nguy cơ ngành phim ảnh trở nên quá máy móc, sản phẩm mất đi sự “lệch, sống, bất toàn” vốn thuộc về con người. Bởi lẽ, thuật toán có thể duy trì mạch kể chuyện hàng chục tập, nhưng cảm xúc tinh tế trong ánh mắt diễn viên hay sự bất ngờ trên phim trường – những thứ tạo nên khoảnh khắc điện ảnh – lại rất khó được mô phỏng bằng dữ liệu. Nếu khán giả bắt đầu cảm nhận phim AI là “đẹp nhưng lạnh”, đó sẽ là ranh giới của sự chấp nhận.
Tương lai phim dài AI: tái định nghĩa vai trò con người, không phải xóa bỏ
Các dự báo không hề nhẹ nhàng: CEO một nền tảng video lớn nhận định 2026 sẽ là năm bản lề mở ra thời kỳ phim dài AI bùng nổ, trong khi một lãnh đạo nền tảng khác cho rằng muộn nhất tới mùa thu năm nay sẽ xuất hiện phim dài AI gây sốt. Một số nền tảng đã tập trung thực hiện các dự án phim dài, dự kiến ra mắt vào cuối năm. Nghĩa là Hậu Tây Du Ký mới chỉ là màn dạo đầu cho một làn sóng công nghệ AI phim ảnh quy mô lớn. Thay vì cố ôm lấy mô hình cũ, ngành phim buộc phải trả lời câu hỏi: con người sẽ làm gì khi máy đã biết kể chuyện? Câu trả lời hợp lý nhất là tái định nghĩa vai trò: biên kịch, đạo diễn, nhà thiết kế mỹ thuật, cố vấn văn hóa trở thành những người định hình thế giới và cảm xúc, còn AI là công cụ thực thi hình ảnh. Công nghệ đã thay đổi cách tạo ra phim, nhưng tiêu chuẩn cuối cùng vẫn nằm ở chất lượng câu chuyện và trải nghiệm của khán giả – nếu bỏ quên điều đó, mọi cuộc cách mạng kỹ thuật đều chỉ là hiệu ứng nhất thời.
