Tắc Thủ – khu công nghiệp then chốt trong chiến lược bứt phá của Cà Mau
Khu công nghiệp Tắc Thủ là một dự án khu công nghiệp mới quy mô 345 ha tại xã Khánh An, được tỉnh Cà Mau chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn đăng ký gần 4.000 tỷ đồng, định hướng trở thành trung tâm chế biến, sản xuất và logistics tận dụng tối đa lợi thế về nguyên liệu, năng lượng và hạ tầng kết nối của địa phương.
Điểm đáng nói không phải chỉ là quy mô vốn, mà là vai trò của khu công nghiệp Tắc Thủ trong tổng thể chiến lược Cà Mau phát triển kinh tế dựa trên thế mạnh biển, nông nghiệp và năng lượng. UBND tỉnh vừa trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho dự án này tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Cà Mau 2026, nơi tỉnh công bố danh mục 96 dự án mời gọi đầu tư trên nhiều lĩnh vực từ đô thị, năng lượng, du lịch đến hạ tầng công nghiệp. Đây là tín hiệu rõ ràng: Cà Mau muốn phát triển công nghiệp bài bản tại chỗ, thay vì tiếp tục xuất thô tài nguyên.
Ở góc nhìn chiến lược, khu công nghiệp Tắc Thủ chính là hạ tầng đầu cuối của chuỗi giá trị: nơi dòng vốn hàng trăm nghìn tỷ đang cam kết vào năng lượng, cảng biển, đô thị sẽ được chuyển hóa thành năng lực chế biến và sản xuất hữu hình.
Vị trí chiến lược: nơi nguyên liệu, năng lượng và hạ tầng logistics gặp nhau
Tắc Thủ được ưu ái gọi là “khu công nghiệp đi cùng dòng nguyên liệu” không phải ngẫu nhiên. Dự án nằm trong vùng sản xuất nông nghiệp, thủy sản và sinh khối; được định hướng phục vụ chế biến sâu và tận dụng phụ phẩm – điều mà các khu công nghiệp xa vùng nguyên liệu không thể có. Cà Mau hiện có sản lượng thủy sản, lúa và tôm chế biến rất lớn, cung cấp nền nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến và sản xuất thực phẩm giá trị gia tăng.
Về hạ tầng logistics, phía Đông khu công nghiệp Tắc Thủ giáp sông Ông Đốc, phía Tây giáp đường Võ Văn Kiệt, cho phép kết hợp vận tải thủy – bộ linh hoạt. "Dự án cũng tiếp giáp Khu công nghiệp Khánh An và nằm gần Cụm Khí-Điện-Đạm Cà Mau", tạo lợi thế kết nối với nguồn năng lượng và các ngành công nghiệp bổ trợ sau khí. Điều này có ý nghĩa rất thực dụng: doanh nghiệp chế biến và sản xuất trong khu có thể giảm chi phí vận chuyển đầu vào, ổn định nguồn điện – khí, đồng thời tận dụng chuỗi cung ứng đã hình thành xung quanh cụm năng lượng.
Trong bối cảnh tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau đang được triển khai, cùng mạng lưới sông ngòi thuận lợi cho vận tải thủy nội địa, hạ tầng logistics của Cà Mau được nâng lên một mặt bằng mới, giúp hàng hóa từ khu công nghiệp Tắc Thủ kết nối tốt hơn với các trung tâm tiêu thụ và cảng biển trong vùng.
Động cơ chế biến tại chỗ cho nền kinh tế ba mặt giáp biển
Cà Mau là tỉnh duy nhất trong cả nước có ba mặt giáp biển, sở hữu đường bờ biển 310 km và thế mạnh về thủy sản, nông nghiệp, sinh khối, năng lượng và du lịch sinh thái. Nhưng trong nhiều năm, lợi thế này mới dừng ở xuất khẩu nguyên liệu và các sản phẩm chế biến đơn giản. Khu công nghiệp Tắc Thủ được định hướng phát triển các ngành chế biến, sản xuất và công nghiệp hỗ trợ gắn với lợi thế về nguyên liệu, năng lượng và logistics của địa phương, nhằm thay đổi cán cân đó.
Các lĩnh vực được nhắm đến là chế biến sâu nông, thủy sản; kho lạnh và logistics; năng lượng và các ngành sản xuất ứng dụng công nghệ. Nếu làm đúng thiết kế, đây sẽ là “cỗ máy” giữ giá trị gia tăng ở lại địa phương: tôm, cá, lúa, sinh khối không còn phải đi xa mới được chế biến, mà ngay tại Cà Mau sẽ hình thành cụm ngành chế biến và sản xuất hoàn chỉnh. Điều này vừa giảm chi phí logistics, vừa nâng chất lượng chuỗi cung ứng lạnh – yếu tố sống còn với sản phẩm thủy sản.
Tắc Thủ cũng đặt ra yêu cầu môi trường rõ ràng với hệ thống xử lý nước thải, hạ tầng thông minh, tích hợp năng lượng xanh và bố trí hơn 15% diện tích cho cây xanh, hành lang sinh thái. Cách tiếp cận này giúp tránh lối mòn “thu hút công nghiệp bằng mọi giá”, đồng thời tạo sức hút với nhà đầu tư có tiêu chuẩn cao về phát triển bền vững.
Kết nối với dòng vốn 439.000 tỷ và tầm nhìn trung tâm sản xuất – logistics vùng
Thông điệp lớn nhất từ Hội nghị xúc tiến đầu tư Cà Mau là khát vọng tăng tốc. Tỉnh ký ba biên bản ghi nhớ với Tập đoàn Xuân Thiện, Tập đoàn T&T và PAGroup với tổng vốn dự kiến lên đến 439.000 tỷ đồng, bên cạnh hơn 40.000 tỷ đồng ở các dự án đã được trao quyết định chấp thuận chủ trương và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Trong cùng khuôn khổ hội nghị, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư khu công nghiệp Tắc Thủ được trao cho HTVN – một doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái SAIGONTEL.
Điều đáng chú ý là cách Cà Mau thiết kế bức tranh tổng thể: dòng vốn lớn hướng vào năng lượng xanh, cảng biển, logistics, công nghiệp – đô thị; còn khu công nghiệp Tắc Thủ là nền tảng hạ tầng cụ thể để các dự án chế biến và sản xuất “hạ cánh”. Theo UBND tỉnh, địa phương ưu tiên thu hút đầu tư vào 5 nhóm lĩnh vực gồm kinh tế biển, cảng biển, logistics; thủy sản, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu; năng lượng tái tạo, năng lượng mới; công nghiệp, thương mại, đô thị, dịch vụ; du lịch, nghỉ dưỡng và dịch vụ trải nghiệm.
Việc phát triển thêm không gian công nghiệp tại Cà Mau diễn ra trong bối cảnh nguồn nguyên liệu lớn nhưng khoảng cách tới các trung tâm công nghiệp và thị trường tiêu thụ vẫn đáng kể. Từ góc độ này, khu công nghiệp Tắc Thủ không chỉ bổ sung cho các cam kết vốn khổng lồ, mà còn là công cụ rút ngắn khoảng cách không gian – thời gian: thay vì đưa nguyên liệu đi xa, Cà Mau kéo công nghiệp về gần nguyên liệu.
Thách thức và điều kiện để Tắc Thủ trở thành “bàn đạp” kinh tế mới
Nếu nhìn Tắc Thủ chỉ như một khu đất 345 ha chờ lấp đầy nhà máy, Cà Mau sẽ bỏ lỡ cơ hội định hình một trung tâm chế biến và sản xuất mang tầm vùng. Điểm khó nằm ở chỗ: tỉnh vẫn cách xa các trung tâm công nghiệp lớn, hạ tầng logistics dù đang cải thiện nhưng chưa hoàn thiện, và cuộc cạnh tranh thu hút FDI trong lĩnh vực chế biến – sản xuất ngày càng khốc liệt.
Cà Mau đã phát tín hiệu tích cực khi nhấn mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và tháo gỡ khó khăn cho các dự án. Tuy nhiên, để Tắc Thủ phát huy đúng vai trò, tỉnh cần kiên trì với hai ưu tiên: (1) gắn chặt quy hoạch khu công nghiệp với chiến lược hạ tầng logistics – đặc biệt là cao tốc, cảng và đường ra đảo Hòn Khoai – nhằm giảm độ trễ kết nối; (2) xây dựng hệ sinh thái dịch vụ, nhân lực và công nghiệp hỗ trợ đủ hấp dẫn để nhà đầu tư không chỉ đến mở nhà máy, mà còn đặt trung tâm chế biến, trung tâm logistics tại chỗ.
Nếu làm được, khu công nghiệp Tắc Thủ sẽ không chỉ là một dự án được chấp thuận với vốn gần 4.000 tỷ đồng, mà trở thành “bàn đạp” dịch chuyển mô hình Cà Mau phát triển kinh tế từ khai thác tài nguyên sang chế biến, sản xuất sâu gắn với hạ tầng logistics hiện đại.
