Điện gió Cà Mau: Làn sóng đầu tư mới và thông điệp chiến lược
Điện gió Cà Mau là làn sóng đầu tư vào các dự án sản xuất điện từ năng lượng gió trên bờ và ngoài khơi, tập trung tại các xã ven biển với tuabin công suất lớn, gắn chặt cùng định hướng phát triển năng lượng sạch, hạ tầng truyền tải đồng bộ và mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tạo vị thế mới trong bức tranh năng lượng của Đông Nam Bộ. Việc tỉnh mạnh tay phê duyệt các dự án điện gió không chỉ là bước kỹ thuật trong quy hoạch điện mà là tuyên bố chính trị – kinh tế: Cà Mau muốn đi đầu trong năng lượng tái tạo Đông Nam Bộ. Ngày 18/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Chí Nguyện ký ban hành 3 quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư 3 dự án điện gió với tổng công suất thiết kế 170 MW, cho thấy tốc độ ra quyết định khá dứt khoát. Quan điểm ở đây rõ ràng: ai chậm chân trong điện gió hôm nay sẽ tụt lại trong cạnh tranh vùng ngày mai.
Quy mô các dự án điện gió 170 MW: Tín hiệu về tham vọng dài hạn
Điểm khác biệt của làn sóng điện gió Cà Mau lần này nằm ở quy mô và cấu hình dự án. Ba dự án điện gió có tổng công suất thiết kế 170 MW, thực hiện tại các xã Đông Hải, Long Điền và Gành Hào. Đây không phải những trang trại gió “thăm dò” mà là bước đi có tính đặt nền cho một cụm năng lượng tái tạo quy mô vùng. Dự án Đông Hải 13 giai đoạn 2 có công suất 70 MW với 14 tuabin gió, chiều cao cột 130–150 m, mỗi tuabin 5 MW và đấu nối lưới 220 kV; hai dự án Đông Hải 1 giai đoạn 4 và Đông Hải 3 giai đoạn 2 đều 50 MW, khoảng 10 tuabin, chiều cao 140–150 m, công suất mỗi tuabin khoảng 5 MW. Cả ba dự án đều được cấp đất lâu dài và tạm thời, với thời hạn hoạt động 49 năm kể từ ngày được giao đất hoặc cho thuê đất. Cấu hình tuabin cao, công suất lớn cho thấy tỉnh không chấp nhận mô hình điện gió nhỏ lẻ, mà hướng tới chuẩn công nghệ tương đương các cụm gió ven biển ở những thị trường năng lượng tái tạo phát triển trong khu vực. Theo nguồn tin chính thức, “cả 3 dự án dự kiến sẽ được khởi công trong quý III – quý IV năm 2027 và đưa vào vận hành trong quý III – quý IV năm 2028”, phản ánh tầm nhìn xoay quanh chu kỳ đầu tư dài hạn chứ không phải phong trào ngắn hạn.
Hạ tầng điện sạch: Điều kiện tiên quyết để không lặp lại điểm nghẽn
Một dự án điện gió tốt có thể trở nên vô nghĩa nếu không được giải tỏa công suất; Cà Mau dường như hiểu điều này và chọn cách đi song hành giữa nguồn và lưới. Địa phương đang tập trung hoàn thiện hạ tầng điện, nhất là hệ thống truyền tải, để đáp ứng yêu cầu đấu nối các dự án điện gió và điện mặt trời, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác năng lượng tái tạo. Theo Sở Công Thương tỉnh, Tổng công ty Điện lực miền Nam đã bố trí hơn 4.600 tỷ đồng để phát triển hệ thống lưới 110 kV và lưới trung, hạ thế trên địa bàn; riêng năm 2026, hơn 2.000 tỷ đồng được dành cho 9 công trình lưới 110 kV và 19 công trình trung, hạ thế. Đó là nền tảng hạ tầng điện sạch tối thiểu nếu Cà Mau muốn cạnh tranh với các tỉnh ven biển khác trong Đông Nam Bộ về khả năng hấp thụ dự án. Tuy nhiên, tỉnh cũng đối mặt với các điểm nghẽn quen thuộc: vướng mặt bằng như tại trạm biến áp 220 kV Hòa Bình, với tổng mức đầu tư hơn 551 tỷ đồng và đi qua ba xã. Việc UBND tỉnh yêu cầu các địa phương tăng cường tuyên truyền, phối hợp Sở Công Thương, Sở Tư pháp, Công an để thực hiện bồi hoàn, hỗ trợ tái định cư theo pháp luật cho thấy nhận thức rõ rằng hạ tầng truyền tải là “đường băng” quyết định điện gió Cà Mau có cất cánh hay không.
Cạnh tranh vị thế năng lượng tái tạo và rủi ro nếu Cà Mau chậm nhịp
Trong bức tranh năng lượng tái tạo Đông Nam Bộ, Cà Mau không còn là “vùng xa tâm điểm” mà đang tự định vị là một trung tâm mới dựa trên lợi thế tự nhiên và chiến lược chính sách. Tỉnh có ba mặt giáp biển, đường bờ biển dài 310 km – điều kiện thuận lợi phát triển điện gió. Từ đầu năm 2026 đến nay, hơn 4 công trình điện gió đã khởi công hoặc khởi động với tổng kinh phí trên 10.000 tỷ đồng, cho thấy thị trường địa phương không thiếu sự quan tâm của nhà đầu tư. Đồng thời, Cà Mau sở hữu tiềm năng bức xạ mặt trời với số giờ nắng trung bình 2.200–2.700 giờ/năm và hiện có 3.303 hệ thống điện mặt trời, tổng công suất 342,997 MWp. Khi tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026–2030, tốc độ tăng trưởng sản lượng điện sản xuất bình quân trên địa bàn đạt trên 10,4%, hướng đến trở thành trung tâm năng lượng tái tạo Đồng bằng sông Cửu Long, đó là tuyên bố cạnh tranh trực tiếp với các địa phương khác trong vùng. Kế hoạch giai đoạn 2027–2030 cũng dự tính vận hành 38 dự án với tổng công suất 5.448 MW, cho thấy tham vọng không kém các “hub” năng lượng trong khu vực. Vấn đề là: nếu công tác giải phóng mặt bằng và quy hoạch lưới 500 kV, 220 kV không đi kịp tiến độ nguồn điện, Cà Mau sẽ phải đối mặt với bài toán quá tải hạ tầng và mất điểm trong mắt nhà đầu tư, nhất là khi họ có nhiều lựa chọn khác trong Đông Nam Bộ.
Kết luận: Điện gió Cà Mau chỉ bứt phá khi nguồn đi cùng lưới
Nhìn tổng thể, ba dự án điện gió 170 MW mới được chấp thuận tại Đông Hải, Long Điền và Gành Hào là bước đột phá có tính biểu tượng, nhưng ý nghĩa thực sự nằm ở cách Cà Mau đối xử với chúng: như hạt nhân của một chiến lược năng lượng tái tạo Đông Nam Bộ chứ không phải dự án đơn lẻ. Việc tỉnh ưu tiên năng lượng sạch, đặt mục tiêu tăng trưởng điện sản xuất trên 10,4% trong giai đoạn 2026–2030 và hướng tới trung tâm năng lượng tái tạo vùng cho thấy sự nghiêm túc. Tuy nhiên, tham vọng chỉ trở thành hiện thực nếu hạ tầng điện sạch – lưới 110 kV, 220 kV, 500 kV – được hoàn thiện đúng nhịp, giải phóng mặt bằng được xử lý dứt điểm và chính sách “chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp” được duy trì nhất quán. Cà Mau đang có lợi thế thiên nhiên và dòng vốn; câu hỏi còn lại là liệu tỉnh có đủ quyết liệt để biến cụm điện gió ven biển thành trung tâm năng lượng tái tạo mới của khu vực, thay vì thêm một ví dụ về tiềm năng bị lãng phí.
