Chiến lược logistics quốc gia đang đi vào triển khai như thế nào?
Chiến lược logistics quốc gia là định hướng cấp Chính phủ nhằm phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thành hạ tầng mềm chủ lực, kết nối sản xuất, thương mại điện tử và tiêu thụ nông sản, với tầm nhìn dài hạn tới năm 2050, gắn trách nhiệm cụ thể cho bộ, ngành và doanh nghiệp chủ chốt.
Ngày 30/9/2026, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã có buổi làm việc để trao đổi thực tế việc triển khai Quyết định số 2229/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050. Đây không phải là một cuộc họp xã giao, mà là bước “so dây” đầu tiên giữa cơ quan điều phối chiến lược và một doanh nghiệp nắm hạ tầng bưu chính – logistics lớn nhất cả nước. Vai trò của logistics, đặc biệt sau đại dịch Covid-19 và các đứt gãy chuỗi cung ứng, đã tăng lên rõ rệt, buộc chiến lược phải đi kèm kế hoạch hành động cụ thể chứ không dừng ở tầm khung khái niệm.
Vì sao Vietnam Post được đặt ở vị trí trung tâm?
Nếu coi chiến lược logistics quốc gia là bản thiết kế hệ thống mạch máu lưu thông hàng hóa, thì Vietnam Post đang được xem như nút trung chuyển trung tâm. Doanh nghiệp này là bưu chính quốc gia, được giao quản lý hạ tầng bưu chính quốc gia và đang phát triển theo hướng bưu chính – logistics với hạ tầng rộng khắp. Đồng thời, đây cũng là mạng lưới hạ tầng bưu chính logistics lớn nhất cả nước.
Về mặt chính sách, Quyết định 2229/QĐ-TTg là lần đầu tiên có một chiến lược mang tính định hướng cho toàn ngành logistics, trong đó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và một số doanh nghiệp lớn triển khai. Việc Bộ Công Thương chọn làm việc sâu với Vietnam Post cho thấy Nhà nước kỳ vọng doanh nghiệp này không chỉ làm chuyển phát mà phải trở thành nền tảng logistics quốc gia, đặc biệt ở khâu giao hàng chặng cuối và kết nối thương mại điện tử – những điểm nghẽn chi phí hiện nay.
Kết nối logistics nông sản: từ khẩu hiệu đến mô hình cụ thể
Không ngẫu nhiên mà trong buổi làm việc, hai bên dành nhiều thời gian cho câu chuyện kết nối logistics nông sản. Đoàn công tác và Vietnam Post trao đổi về định hướng phát triển logistics, thương mại điện tử và kết nối tiêu thụ nông sản, gắn trực tiếp với việc triển khai chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam. Nói cách khác, nông sản đang được chọn làm “bài test” đầu tiên cho chiến lược logistics quốc gia.
Vietnam Post đã và đang xây dựng sàn thương mại điện tử nông sản, đồng thời đề xuất nghiên cứu mô hình có sự phối hợp của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ, các địa phương và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả kết nối, tiêu thụ nông sản. Đây là cách tiếp cận đáng ủng hộ: thay vì chỉ nói chung về “kết nối logistics nông sản”, chiến lược được cụ thể hóa bằng nền tảng số, bằng kho bãi, phương tiện, và cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa nhiều bên liên quan. Nếu mô hình này chạy được, nó sẽ là khuôn mẫu cho các nhóm hàng khác.
Ba hướng triển khai lớn của Vietnam Post trong chiến lược logistics quốc gia
Về phía doanh nghiệp, Vietnam Post không chờ chiến lược “chảy xuống” mà đã phác thảo lộ trình chủ động. Đại diện Tổng công ty cho biết định hướng đến 2030 là chuyển từ cung cấp dịch vụ đơn lẻ sang cung cấp giải pháp, quy trình tích hợp, kết hợp môi trường vật lý và số; phát triển hệ sinh thái kết nối hàng hóa, dịch vụ tài chính, công nghệ dữ liệu cá nhân, tổ chức và chính quyền.
Để cụ thể hóa, Vietnam Post xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, phát triển hạ tầng logistics và hạ tầng số, xây dựng các trung tâm khai thác, trung tâm phân phối hiện đại trên toàn quốc. Thứ hai, phát triển các giải pháp logistics tích hợp trên một nền tảng duy nhất, trong đó có nền tảng VLP – hậu cần thương mại điện tử – đang được nâng cấp thành nền tảng dịch vụ logistics kết nối kho bãi và phương tiện nhằm tối ưu sử dụng nguồn lực. Thứ ba, mở rộng thị trường quốc tế, phát triển nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và đầu tư bài bản cho nguồn nhân lực chuyên gia.
Bộ Công Thương phải làm gì để chiến lược không dừng ở văn bản?
Dù Vietnam Post thể hiện quyết tâm rõ ràng, trọng trách điều phối vẫn nằm ở Bộ Công Thương. Bộ này, với đầu mối là Cục Xuất nhập khẩu, được giao quản lý nhà nước về dịch vụ logistics và đã tổ chức nhiều buổi làm việc với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp để triển khai các nhóm nhiệm vụ cụ thể của chiến lược. Kết thúc buổi làm việc với Vietnam Post, Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục làm việc với các bên liên quan để cụ thể hóa nội dung chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050.
Ở chiều ngược lại, Vietnam Post đề nghị tăng cường cơ chế phối hợp thường xuyên với Cục Xuất nhập khẩu để cụ thể hóa nội dung hợp tác và xử lý các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Bộ Công Thương cũng đề nghị doanh nghiệp tích cực tham gia xây dựng cơ sở dữ liệu logistics quốc gia, bộ tiêu chuẩn logistics xanh và các hoạt động xúc tiến, diễn đàn logistics. Từ góc nhìn chính sách, đây là thông điệp rõ: chiến lược logistics quốc gia sẽ chỉ thành công khi Bộ Công Thương và Vietnam Post chuyển các cuộc họp hiện nay thành cam kết dữ liệu, tiêu chuẩn và mô hình dịch vụ đo được hiệu quả trên thị trường.
