An toàn giao thông học sinh: không chỉ là luật, mà là thói quen sống
An toàn giao thông học sinh là quá trình giáo dục có hệ thống nhằm giúp học sinh nắm vững pháp luật, hình thành kỹ năng tham gia giao thông và xây dựng thói quen ứng xử văn minh trên đường, qua đó giảm nguy cơ tai nạn và tạo môi trường học đường an toàn cho mọi người. Những ngày đầu năm học 2026-2027, lượng học sinh đến trường tăng mạnh, áp lực đảm bảo trật tự an toàn giao thông quanh cổng trường bộc lộ rõ hơn. Nếu chỉ nhắc nhở chung chung, chúng ta sẽ bỏ lỡ giai đoạn vàng để uốn nắn hành vi. Vì vậy, các chương trình tuyên truyền pháp luật giao thông xoay trục sang giáo dục an toàn đường bộ gắn với thực tế, đặt học sinh vào tình huống cụ thể, bắt các em phải suy nghĩ và tự lựa chọn cách ứng xử. Hướng đi này đáng được coi là chuẩn mực cho mọi hoạt động an toàn giao thông học sinh.
Khi công an vào trường: từ lý thuyết đến kỹ năng trên đường
Điểm nổi bật trong các chương trình gần đây là sự hiện diện thường xuyên của lực lượng công an và CSGT ngay tại sân trường. Ở một số địa phương, công an xã phối hợp với Đội CSGT đường bộ và doanh nghiệp xe máy tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật giao thông cho học sinh tại nhiều trường trung học và cao đẳng, thay vì chỉ nói chung ở cấp xã. Nội dung không dừng ở việc đọc luật, mà tập trung vào những quy định thiết thân khi điều khiển xe đạp điện, xe máy, đi bộ qua đường, sử dụng mũ bảo hiểm và nhận diện nguy cơ mất an toàn. Cách truyền đạt trực quan, tình huống hóa, kết hợp hỏi–đáp khiến các khái niệm khô khan trở nên gần gũi. Đây là bước chuyển quan trọng: công an không chỉ là lực lượng xử phạt ngoài đường, mà trở thành người thầy dạy kỹ năng tham gia giao thông ngay từ ghế nhà trường.
Tuyên truyền điểm: khi hơn 1.000 học sinh cùng học văn hóa giao thông
Một minh chứng rõ cho hiệu quả của mô hình tuyên truyền điểm là hội nghị về đảm bảo trật tự an toàn giao thông dành cho hơn 1.000 học sinh khối 10 tại một trường THPT lớn, do Phòng CSGT công an thành phố tổ chức. Dù trời mưa to, học sinh vẫn có mặt đông đủ – đó là tín hiệu cho thấy an toàn giao thông học sinh đang được nhìn nhận nghiêm túc. Buổi tuyên truyền tập trung vào các nội dung cốt lõi của Luật trật tự an toàn giao thông đường bộ, văn hóa giao thông và hướng dẫn kỹ năng lái xe gắn máy an toàn bằng mô hình thực tế ngay tại hội trường. Học sinh hào hứng tham gia phần thi hỏi–đáp, giải thích có thưởng với phần quà là mũ bảo hiểm đạt chuẩn. Một câu nói đáng nhớ từ chương trình là: "Kiến thức các em có thể tự học, nhưng kỹ năng thì cần có sự hướng dẫn trực tiếp từ lực lượng chức năng". Đây là lời nhắc cho cả hệ thống giáo dục: nếu bỏ qua phần thực hành, giáo dục an toàn đường bộ sẽ mất đi nửa sức mạnh.
Xây dựng thói quen từ cổng trường: giáo dục đi kèm kiểm tra, xử lý
Các chương trình an toàn giao thông học sinh chỉ thực sự có tác dụng lâu dài khi được nối tiếp bằng những biện pháp thường xuyên quanh cổng trường. Lực lượng CSGT đã phối hợp với nhà trường yêu cầu không để học sinh chưa đủ tuổi đi xe mô tô đến trường, không tổ chức giữ xe trái quy định và cùng công an địa phương kiểm tra các điểm giữ xe xung quanh. Thông qua nhà trường, họ kết nối với phụ huynh để ký cam kết, biến kiến thức luật thành trách nhiệm gia đình. Song song, công an xã tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, xử lý các vi phạm liên quan đến học sinh, phụ huynh và phương tiện đưa đón. Những hoạt động hướng dẫn, phân luồng, điều tiết giao thông tại khu vực cổng trường vào giờ cao điểm đã góp phần hình thành mô hình “cổng trường an toàn giao thông”, nơi mỗi hành vi đúng luật được củng cố bằng cả nhắc nhở và tấm gương thực tế.
Kết luận: muốn an toàn giao thông học sinh, phải dạy từ kỹ năng đến thái độ
Điểm chung của các chương trình đang triển khai là đặt học sinh vào trung tâm và coi kỹ năng tham gia giao thông là nội dung bắt buộc, không phải hoạt động ngoại khóa tùy hứng. Công an vào lớp, CSGT đứng trên bục giảng, nhà trường siết quản lý phương tiện và nối dài tuyên truyền pháp luật giao thông tới phụ huynh – đó là sự thay đổi đáng hoan nghênh. Thực tế cho thấy một hành vi vi phạm tưởng nhỏ như không đội mũ bảo hiểm, đi sai phần đường hay thiếu quan sát khi qua đường đều có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Vì thế, giáo dục an toàn đường bộ không thể khép lại sau vài buổi nói chuyện; nó phải là dòng chảy liên tục từ lớp học ra cổng trường và về đến gia đình. Khi mỗi kiến thức giao thông đúng trở thành một thói quen và mỗi học sinh biết tự giác chấp hành, chúng ta mới có thể nói tới một nền văn hóa giao thông học đường văn minh, an toàn.
