An toàn giao thông học sinh: Không còn là chuyện “dặn cho có”
An toàn giao thông học sinh là quá trình trang bị cho trẻ em kiến thức pháp luật, kỹ năng tham gia giao thông và thái độ văn hóa khi đi lại bằng bất kỳ phương tiện nào, nhằm giảm tai nạn và giúp các em biết tự bảo vệ bản thân cũng như người xung quanh trong đời sống hằng ngày. Chính vì vậy, những chương trình cảnh sát trường học đang triển khai không chỉ mang tính phong trào mà là một bước dịch chuyển quan trọng trong giáo dục pháp luật trẻ em. Tại xã Đức Trọng, công an xã phối hợp Phòng CSGT Công an tỉnh và Trường THPT Lương Thế Vinh đã tổ chức chương trình giáo dục pháp luật, kỹ năng sống cho 1.350 học sinh và 73 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Con số này cho thấy nếu phụ huynh đứng ngoài cuộc, họ đang bỏ lỡ một “lớp học kỹ năng sống” rất thiết thực cho con.
Đức Trọng: Khi giáo dục pháp luật trẻ em gắn với kỹ năng sống
Điểm đáng chú ý nhất trong mô hình tại Đức Trọng là cảnh sát không giảng luật như đọc văn bản, mà lồng ghép quy định với các tình huống đời sống cụ thể. Các em từ tiểu học đã được hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn: đội mũ bảo hiểm đúng cách, chấp hành tín hiệu đèn, quan sát và xử lý tình huống khi đi bộ hay ngồi sau xe người lớn. Trích dẫn đáng lưu ý là: “Công an xã Đức Trọng đã tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho hơn 1.400 cán bộ, giáo viên và học sinh nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật”. Quan trọng hơn, chương trình còn mở rộng sang phòng chống ma túy, bạo lực học đường và xây dựng trường học “xanh – sạch – đẹp”, giúp trẻ hiểu rằng an toàn giao thông học sinh gắn chặt với một môi trường học đường an toàn, thân thiện và văn minh.
Phúc Lợi: Học kỹ năng tham gia giao thông từ những hành vi nhỏ nhất
Tại phường Phúc Lợi (Hà Nội), chuyên đề an toàn giao thông do Thiếu tá Trần Thanh Bình phụ trách cho thấy cách tiếp cận rất thực tế: nói chuyện đúng với trải nghiệm hằng ngày của học sinh. Nội dung tập trung vào những việc tưởng như hiển nhiên: đi bộ thế nào cho an toàn, sang đường ra sao, nhận biết và chấp hành đèn tín hiệu, biển báo, vạch kẻ đường; đội mũ bảo hiểm đúng chuẩn; sử dụng xe đạp, xe đạp điện an toàn. Đây không phải là “tiết học mẫu” mà là đào tạo thói quen: không dàn hàng ngang, không đùa nghịch trên đường, không phóng nhanh, vượt ẩu hay sang đường thiếu quan sát. Thông qua các tình huống cụ thể, việc chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông được gắn chặt với hành vi hằng ngày, chứ không đứng trên giấy. Mục tiêu cuối cùng là để mỗi học sinh biết bảo vệ mình và người xung quanh, đồng thời trở thành “tuyên truyền viên nhỏ” cho gia đình.
Giá trị thật sự của chương trình cảnh sát trường học là gì?
Nếu chỉ nhìn đây là hoạt động ngoại khóa, phụ huynh sẽ đánh giá thấp giá trị của các chương trình cảnh sát trường học. Thực tế, đây là một dạng giáo dục pháp luật trẻ em chuyên nghiệp: nội dung được thiết kế phù hợp lứa tuổi, cách truyền đạt sinh động, dễ nhớ, dễ áp dụng. Theo lực lượng công an Đức Trọng, việc giáo dục sớm ý thức chấp hành pháp luật giúp học sinh không chỉ biết tự bảo vệ mình mà còn hình thành dần trách nhiệm, hành vi đúng mực và thói quen tốt trong học tập, sinh hoạt. Ở Phúc Lợi, chuyên đề được đặt trong mạng lưới phối hợp Công an – Nhà trường – Gia đình để duy trì nhắc nhở thường xuyên, giúp trẻ hình thành thói quen an toàn từ những hành vi nhỏ nhất. Nói thẳng: nếu không có sự hiện diện của lực lượng công an, nhiều quy định giao thông với trẻ sẽ mãi chỉ dừng ở lời nhắc miệng của cha mẹ.
Phụ huynh nên làm gì để con biến kiến thức thành thói quen?
Các chương trình đã và sẽ còn được mở rộng: Công an xã Đức Trọng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp các cơ sở giáo dục để tăng cường phổ biến pháp luật, trang bị kỹ năng sống cho học sinh, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, văn minh. Nhưng nếu phụ huynh không “nối tiếp” ở nhà, hiệu quả sẽ bị giảm một nửa. Điều gia đình cần làm là đối thoại với con sau mỗi buổi tuyên truyền: hỏi con đã học được kỹ năng tham gia giao thông nào mới, cùng con thực hành khi đưa đón, thống nhất trong nhà quy tắc đội mũ bảo hiểm, dừng đúng vạch, sang đường đúng cách. Khi trẻ nhắc người lớn dừng xe trước vạch, cha mẹ đừng gạt đi, mà nên coi đó là dấu hiệu chương trình cảnh sát trường học đã chạm tới thói quen gia đình. Khi đó, an toàn giao thông học sinh không chỉ là mục tiêu của nhà trường và công an, mà là cam kết chung của cả nhà.
