Công nghiệp văn hóa Cà Mau: trụ cột tăng trưởng mới là gì?
Công nghiệp văn hóa Cà Mau là định hướng phát triển các ngành du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, quảng cáo, phần mềm trò chơi giải trí và điện ảnh theo hướng hiện đại, gắn với bản sắc địa phương, nhằm chuyển giá trị văn hóa thành sức mạnh mềm và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế – xã hội.
Điểm đáng chú ý là tỉnh không xem đây là “món ăn kèm” mà coi công nghiệp văn hóa như một chiến lược tăng trưởng mới, song song với thủy sản, năng lượng và logistics. Kế hoạch của tỉnh được xây dựng để cụ thể hóa Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, nhưng được điều chỉnh sát với chức năng, nhiệm vụ và thực tế địa phương. Nói cách khác, Cà Mau đang dùng khung quốc gia làm nền, nhưng chủ động chọn cách đi riêng để phát huy lợi thế cực Nam Tổ quốc. Đó là bước chuyển từ nền kinh tế chủ yếu dựa vào tài nguyên sang kinh tế dựa vào sáng tạo.
Khu vực dịch vụ Cà Mau tăng tốc: nền tảng cho công nghiệp văn hóa
Nếu muốn công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng, khu vực dịch vụ Cà Mau phải đủ lớn để “đỡ” chuỗi giá trị mới này. Trong chín tháng, thương mại, dịch vụ và du lịch của tỉnh tiếp tục chuyển biến tích cực, nhiều chỉ tiêu bám sát hoặc vượt kịch bản tăng trưởng. Thị trường nội địa duy trì sức mua tốt, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt khoảng 121.000 tỷ đồng, tăng 15,7% so với cùng kỳ.
Cà Mau đặt mục tiêu khu vực dịch vụ (khu vực III) tăng trưởng 11,8% trong cả năm, riêng quý IV phải đạt trên 15% để kéo GRDP đi lên. Đây không chỉ là chỉ tiêu kỹ thuật; nó cho thấy khu vực dịch vụ Cà Mau đang được “nâng cấp” từ vai trò phụ trợ sang động lực chính. Du lịch đón khoảng 7,2 triệu lượt khách, tăng 6,4%, tổng thu du lịch đạt khoảng 7.637 tỷ đồng, đều vượt kịch bản đã đề ra. Nền tảng tăng trưởng này là “đường băng” để các dịch vụ văn hóa, trải nghiệm sáng tạo cất cánh thay vì đứng ngoài cuộc.
Từ dịch vụ, du lịch sang hệ sinh thái công nghiệp văn hóa
Điểm then chốt trong phát triển công nghiệp văn hóa Cà Mau là kết nối được với những gì tỉnh đang có: xuất khẩu, bán lẻ và du lịch đang tăng tốc. Khi sản phẩm địa phương, ẩm thực, vận tải, lưu trú, mua sắm và các hoạt động trải nghiệm được kết nối đồng bộ, nguồn thu từ du lịch sẽ lan tỏa sang nhiều ngành nghề khác. Đây chính là không gian để đưa yếu tố văn hóa vào sản phẩm – từ tour du lịch văn hóa, làng nghề thủ công mỹ nghệ đến các chương trình nghệ thuật biểu diễn gắn với bản địa.
Kế hoạch phát triển công nghiệp văn hóa xác định sáu lĩnh vực trụ cột: du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, quảng cáo, phần mềm và trò chơi giải trí, điện ảnh. Tỉnh đặt mục tiêu hình thành từ 1–2 không gian sáng tạo hoặc tổ hợp công nghiệp văn hóa quy mô cấp tỉnh để kết nối nghệ nhân, nghệ sĩ, doanh nghiệp và công chúng. Nói cách khác, Cà Mau đang xây một hệ sinh thái nơi các dịch vụ du lịch, thương mại hiện có trở thành “khách hàng đầu tiên” của sản phẩm văn hóa, thay vì tồn tại thành những mảnh rời rạc.
Chiến lược tăng trưởng mới: từ thể chế đến nguồn nhân lực
Để công nghiệp văn hóa không chỉ là khẩu hiệu, Cà Mau nhấn mạnh phải phát triển có trọng tâm, trọng điểm, gắn với định hướng phát triển kinh tế – xã hội từng giai đoạn. Tỉnh sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách, triển khai kịp thời các quy định pháp luật và nghiên cứu chính sách đặc thù để cải thiện điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ văn hóa, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Trọng tâm khác là nguồn nhân lực: tỉnh xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ quản lý và hình thành lực lượng nhân sự chuyên nghiệp cho các ngành công nghiệp văn hóa, tăng cường liên kết với các cơ sở giáo dục, đào tạo, trường nghề và viện nghiên cứu, đồng thời có chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao về địa phương. Về hạ tầng, Cà Mau định hướng xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa tại vùng kinh tế trọng điểm, khuyến khích đầu tư tư nhân và khởi nghiệp trong lĩnh vực này. Nếu thể chế, nhân lực và hạ tầng không đi kèm, mọi tham vọng tăng trưởng mới sẽ mắc kẹt ở tầng ý tưởng.
Áp lực ngắn hạn, tầm nhìn 2045 và tác động đến người dân
Ở tầm ngắn hạn, Cà Mau vẫn phải chạy đua chỉ tiêu. Tỉnh đặt mục tiêu quý IV đưa kim ngạch xuất khẩu lên 730 triệu USD và tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ khoảng 41.587 tỷ đồng, cùng mục tiêu đón khoảng 1,67 triệu lượt khách du lịch, mang về khoảng 2.055 tỷ đồng doanh thu. Tại buổi làm việc ngày 16/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Chí Nguyện yêu cầu các sở, ngành rà soát nhiệm vụ, tháo gỡ khó khăn để thương mại, dịch vụ, du lịch tăng tốc; đồng thời, Phó Bí thư Tỉnh ủy Hồ Thanh Thủy yêu cầu xây dựng kịch bản cụ thể cho từng tháng, từng lĩnh vực.
Về dài hạn, Cà Mau phấn đấu đến năm 2045 đưa tỷ trọng đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đạt khoảng 9% GRDP của tỉnh. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu số hóa di sản, tư liệu văn hóa, nghệ thuật và xây dựng cơ sở dữ liệu cho công nghiệp văn hóa. Đối với người dân, điều này không chỉ là con số trên giấy. Khi khu vực dịch vụ Cà Mau phát triển, sức mua trong tỉnh duy trì mức tăng cao và các hoạt động trải nghiệm, mua sắm, lưu trú được nối mạch, người lao động ở nhiều ngành – từ du lịch, ẩm thực, thủ công, công nghệ – có thêm cơ hội việc làm và thu nhập. Đó mới là thước đo cuối cùng của một chiến lược tăng trưởng mới.
