Đề án khu công nghiệp Cà Mau: Từ hoàn thiện hạ tầng đến cuộc đua công nghệ cao xanh
Chiến lược phát triển khu công nghiệp Cà Mau giai đoạn 2026-2030 là kế hoạch đồng bộ mở rộng, hoàn thiện hạ tầng khu, cụm công nghiệp và khu kinh tế, gắn với chuyển đổi xanh, công nghệ cao và kinh tế biển, nhằm biến không gian công nghiệp hiện có thành động lực tăng trưởng mới và nâng sức cạnh tranh vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Điểm đáng nói là Cà Mau không chạy theo mô hình tăng trưởng công nghiệp cũ, mà chọn cách đặt mục tiêu hạ tầng và chất lượng đầu tư lên hàng đầu. Ngày 29/9, UBND tỉnh ban hành Đề án phát triển các khu, cụm công nghiệp, khu kinh tế giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu khai thác hiệu quả nguồn lực và hoàn thiện kết cấu hạ tầng trên địa bàn. Hiện tỉnh có 1 khu kinh tế diện tích 10.801,95 ha, 13 khu công nghiệp với 3.664,31 ha và 35 cụm công nghiệp 1.946,68 ha – một quy mô đủ lớn để chuyển hóa thành lợi thế nếu được tổ chức lại theo hướng xanh hơn và thông minh hơn.
Tăng tỷ lệ lấp đầy nhờ chọn lọc nhà đầu tư và ưu tiên công nghiệp sạch
Cà Mau đang nói rõ thông điệp: muốn tìm chỗ đứng trong chuỗi giá trị toàn cầu, khu công nghiệp không thể là nơi tập kết công nghệ lạc hậu. Đề án định hướng khu công nghiệp phát triển có chọn lọc, ưu tiên công nghiệp sạch, công nghiệp xanh và công nghệ cao, hướng tới mô hình khu công nghiệp sinh thái và khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ. Đây là bước ngoặt quan trọng, bởi tỷ lệ lấp đầy sẽ tăng không bằng số lượng dự án, mà bằng chất lượng và khả năng kết nối. Mục tiêu cụ thể cũng khá tham vọng: tỷ lệ lấp đầy Khu công nghiệp Trà Kha phấn đấu đạt từ 95% trở lên, Khánh An từ 98% và Tắc Thủ từ 60%, trong khi số dự án đầu tư mới vào khu công nghiệp, khu kinh tế tăng bình quân khoảng 20%/năm. Hạ tầng được tập trung cho giao thông kết nối, điện, nước, xử lý nước thải và hạ tầng số, cùng hệ thống logistics lạnh phục vụ thủy sản – những yếu tố thực tế mà nhà đầu tư công nghệ cao xanh luôn coi là điều kiện tiên quyết.
| Chỉ tiêu | Mục tiêu đến 2030 | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Lấp đầy KCN Trà Kha | ≥95% | Tăng hiệu quả sử dụng đất công nghiệp hiện hữu |
| Lấp đầy KCN Khánh An | ≥98% | Khẳng định vai trò hạt nhân công nghiệp khí – điện – đạm |
| Lấp đầy KCN Tắc Thủ | ≥60% | Mở rộng không gian đón dự án công nghệ cao mới |
| Tăng dự án mới | ≈20%/năm | Đặt áp lực đổi mới chính sách thu hút đầu tư |
Chuyển đổi xanh: Từ khẩu hiệu thành nền tảng kinh tế biển Cà Mau
Điểm khác biệt của chiến lược công nghiệp Cà Mau là coi chuyển đổi xanh là nền tảng, chứ không phải phần phụ để trang trí báo cáo. Tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai Đề án phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới mô hình tăng trưởng phát thải thấp gắn với sinh kế bền vững cho người dân. Các lĩnh vực ưu tiên gồm kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, công nghệ cao, hydrogen, amoniac, chế biến thủy sản công nghệ cao, năng lượng mới, công nghiệp sau khí, công nghiệp sạch và công nghiệp hỗ trợ. Ở chiều không gian, Cà Mau đang nghiên cứu biến Khu kinh tế Năm Căn thành hạt nhân tăng trưởng, trung tâm kinh tế biển và thủy sản công nghệ cao của tỉnh và cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đề án định hướng chuẩn bị quy hoạch, hạ tầng, cơ chế chính sách và nguồn lực để phát triển không gian gắn với Hòn Khoai, Năm Căn, Đất Mũi – Khai Long, ưu tiên logistics, hậu cần cảng, thương mại – dịch vụ, chế biến, năng lượng và khu phi thuế quan. Nếu được triển khai nghiêm túc, đây có thể là cực tăng trưởng kinh tế biển Cà Mau mới thay đổi vị thế vùng ven biển Tây.
Đô thị ven biển Khánh Hội: mảnh ghép không thể thiếu của chiến lược khu công nghiệp Cà Mau
Một chiến lược khu công nghiệp hiện đại không thể tách rời phát triển đô thị ven biển. Chiều 2/10, Sở Xây dựng tỉnh tổ chức công bố Quy hoạch chung đô thị mới Khánh Hội, xã Khánh Lâm đến năm 2045, trên phạm vi 3.514,73 ha của xã Khánh Hội cũ, được chia thành hai phân vùng trung tâm đô thị và cảnh quan sinh thái – du lịch. Khánh Hội được xác định là trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ và là đầu mối kết nối khu vực ven biển Tây với các vùng lân cận – vai trò thiết yếu để nâng cấp chuỗi giá trị kinh tế biển Cà Mau. Quy hoạch này không chỉ nói về dân số dự báo 21.600 người vào năm 2045, mà tạo nền giữ chân lao động chất lượng cao cho các khu công nghiệp Cà Mau lân cận. Hệ thống 9 trục động lực, trong đó có đường ven biển Tây ĐT.987B mặt cắt 40 m, ĐT.984 và ĐT.983B mặt cắt 30 m, cùng tuyến U Minh – Khánh Hội dài hơn 18 km đã hoàn thành, đang giúp đi lại và vận chuyển hàng hóa tại cửa biển Khánh Hội thuận lợi hơn. Khi đô thị, giao thông và công nghiệp được quy hoạch cùng nhau, khả năng thu hút nhà đầu tư công nghệ cao xanh sẽ tăng đáng kể.
Cụm công nghiệp ven biển và bài toán cạnh tranh dài hạn
Giai đoạn 2026-2030, Cà Mau đặt mục tiêu phát triển 9 cụm công nghiệp với tổng diện tích 490 ha và vốn đầu tư dự kiến hơn 4.155 tỷ đồng, phấn đấu tỷ lệ lấp đầy bình quân khoảng 71% vào năm 2030. Lộ trình khá rõ: từ Cụm công nghiệp Vĩnh Mỹ năm 2026 đến Đất Mới, Rạch Gốc năm 2029 và Tân Thuận năm 2030, trong đó Cụm công nghiệp Khánh Hội được tích hợp vào quy hoạch đô thị mới như một hạt nhân công nghiệp – dịch vụ ven biển. Theo quy hoạch Khánh Hội, quỹ đất công nghiệp khoảng 50 ha, trong đó 25 ha dự trữ, với định hướng kinh tế tập trung vào dịch vụ thủy sản, hậu cần nghề cá và kinh tế biển. Đi cùng là khoảng 29,55 ha đất dịch vụ, du lịch sinh thái, mô hình homestay và nông nghiệp sạch – hữu cơ. UBND xã Khánh Lâm được giao xây dựng kế hoạch thực hiện theo tiến độ, thứ tự ưu tiên và tổ chức lập các quy hoạch liên quan. Nếu địa phương giữ được kỷ luật quy hoạch, các cụm công nghiệp ven biển sẽ không chỉ là nơi đặt nhà máy, mà là hạt nhân của các hệ sinh thái kinh tế biển Cà Mau cạnh tranh dài hạn.
Kết luận: Cà Mau có đủ quyết tâm, cần thêm năng lực thực thi
Nhìn tổng thể, Cà Mau đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầy tham vọng: hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, mở cụm công nghiệp mới, đẩy kinh tế biển Cà Mau và phát triển đô thị ven biển theo hướng xanh, công nghệ cao. Đề án khu, cụm công nghiệp giai đoạn 2026-2030 đặt ra mục tiêu khá rõ ràng về tỷ lệ lấp đầy, cơ cấu ngành ưu tiên và chuẩn môi trường, trong đó 100% khu công nghiệp hoạt động và cụm đủ điều kiện phải có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn. Tuy vậy, điểm quyết định không nằm ở bản quy hoạch mà ở năng lực thực thi: khả năng chuẩn bị quỹ đất sạch, giải ngân hạ tầng đúng tiến độ, đồng thời xây dựng chính sách đủ hấp dẫn nhà đầu tư công nghệ cao xanh. Nếu Cà Mau biến được các kế hoạch này thành các dự án cụ thể vận hành hiệu quả, tỉnh sẽ không chỉ cải thiện tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp Cà Mau, mà còn tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong kỷ nguyên kinh tế xanh.
