Massage không vô hại: Khi phút thư giãn biến thành cấp cứu
Massage nguy hiểm là tình huống các thao tác xoa bóp, đặc biệt vùng cổ vai gáy, gây tổn thương mạch máu, thần kinh hoặc tủy sống, làm xuất hiện đột ngột các triệu chứng như đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, yếu liệt tay chân, đau ngực, khó thở và có thể dẫn đến tai biến mạch máu não, liệt hoặc tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Massage không đúng kỹ thuật, nhất là ở cổ, có thể trở thành “kẻ giết người thầm lặng” làm tăng nguy cơ đột quỵ. Khi cổ bị vặn xoắn đột ngột hoặc kéo căng quá mức, thành động mạch cảnh có thể bị tổn thương, gây bóc tách động mạch và hình thành cục máu đông. Nếu huyết khối bong ra, nó có thể trôi lên não, gây tắc mạch và nhồi máu não. Đây là dạng tai biến massage mà nhiều người chủ quan vì nghĩ xoa bóp chỉ là chăm sóc thư giãn. Quan điểm cần thay đổi: massage an toàn không phải là mặc định, mà là kết quả của kỹ thuật đúng, đánh giá sức khỏe kỹ và nhận biết sớm dấu hiệu bất thường.
Ca bệnh 40 tuổi: Lời cảnh tỉnh cho người trung niên và có bệnh tim mạch
Một người đàn ông 40 tuổi ở Hạ Môn đi massage cổ để giảm đau và cứng cổ nhưng ngay trong lúc thực hiện đã xuất hiện cơn đau đầu dữ dội rồi dần mất ý thức. Kết quả chụp cắt lớp cho thấy ông bị bóc tách động mạch cảnh kèm huyết khối não, phải can thiệp lấy huyết khối cơ học để tái thông mạch máu bị tắc và may mắn thoát khỏi nguy kịch. Cơn đau đầu dữ dội, bất ngờ trong khi massage là tín hiệu đỏ cho thấy có thể đang xảy ra tai biến mạch máu hoặc áp lực động mạch tăng đột ngột, tuyệt đối không được bỏ qua.
Những năm gần đây, số người trẻ và trung niên bị nhồi máu não có xu hướng tăng. Trường hợp người đàn ông 40 tuổi chỉ là bề nổi của rủi ro mà nhóm trên 40 tuổi phải đối mặt, nhất là khi có bệnh nền tim mạch, huyết áp cao hoặc vấn đề về mạch máu. Ở nhóm này, một buổi massage “mạnh tay” vùng cổ có thể là giọt nước tràn ly, kích hoạt bóc tách động mạch, hình thành cục máu đông và dẫn tới đột quỵ. Vì thế, massage an toàn với người trẻ khỏe không đồng nghĩa an toàn với người trung niên có bệnh nền.
Dấu hiệu phải dừng massage ngay và gọi cấp cứu
Trong phòng massage, phản xạ đúng không phải là cố “chịu đau cho đã”, mà là dừng lại ngay khi xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm. Cần lập tức ngưng mọi thao tác nếu có: đau đầu dữ dội, khác thường; chóng mặt quay cuồng; buồn nôn; mờ mắt; đau ngực; cảm giác khó thở; tim đập dồn dập; tê bì đột ngột một bên mặt, tay hoặc chân; nói khó, nói không rõ; hoặc mất ý thức như trường hợp người đàn ông 40 tuổi kể trên. Đau đầu dữ dội kèm mất ý thức khi massage cổ đặc biệt gợi ý tai biến mạch máu và phải xem như tình huống cấp cứu nội khoa thật sự.
Sau khi dừng massage, nếu xuất hiện méo miệng, mặt không cân xứng, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói khó hoặc nói không rõ, phải nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa người bệnh tới cơ sở y tế phù hợp. 4,5 giờ đầu sau khi xuất hiện triệu chứng được xem là “thời gian vàng” để điều trị tiêu sợi huyết cho những trường hợp phù hợp, giúp hạn chế tổn thương não và cải thiện khả năng hồi phục. Trì hoãn vì ngại “phiền” spa hay cho rằng “nghỉ chút sẽ hết” có thể đánh đổi bằng tàn tật suốt đời. Trong tai biến massage, hành động nhanh quan trọng hơn mọi lời trấn an.
Những tai biến massage vùng cổ vai gáy thường bị xem nhẹ
Các tai biến massage không chỉ dừng ở chuyện đột quỵ. Khi thao tác mạnh, đột ngột hoặc sai kỹ thuật lên vùng cổ, bạn đứng trước hàng loạt rủi ro: lệch đốt sống cổ, chèn ép tủy sống gây liệt tứ chi; vỡ đốt sống cổ; chảy máu dưới màng cứng tạo khối máu tụ chèn ép tủy và thần kinh. Đây là những biến chứng có thể cướp đi khả năng vận động, thậm chí tính mạng. Các động tác mạnh ở cổ còn có thể làm thay đổi huyết áp đột ngột, gây rối loạn tuần hoàn não, thiếu máu não hoặc xuất huyết não.
Dây thần kinh vùng cổ rất nhạy cảm, khi bị đè ép hoặc kéo giãn quá mức dễ dẫn đến tê bì, yếu cơ, đau nhức kéo dài. Trong một số trường hợp, massage còn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, nhất là ở người có bệnh mạch máu; cục máu đông di chuyển lên não có thể gây đột quỵ. Đây đều là tai biến massage rõ ràng, có cơ chế sinh học cụ thể, không phải chuyện “hù dọa”. Vì vậy, massage nguy hiểm nhất không phải là kỹ thuật “mạnh tay”, mà là tâm lý coi thường cảnh báo của cơ thể.
Làm thế nào để massage an toàn hơn, nhất là sau 40 tuổi?
Để biến massage thành liệu pháp hỗ trợ sức khỏe thay vì nguồn nguy cơ tim mạch, việc sàng lọc và lựa chọn là bắt buộc. Trước hết, hãy chọn cơ sở uy tín, nơi kỹ thuật viên được đào tạo bài bản, có chuyên môn và biết nhận diện dấu hiệu đột quỵ, rối loạn tuần hoàn, tổn thương thần kinh để dừng ngay và hỗ trợ sơ cấp cứu. Tránh các dịch vụ quảng cáo “bẻ cổ, chỉnh xương” mạnh tay mà không có nhân sự y tế đi kèm. Massage an toàn nên tập trung vào thư giãn cơ, vận động nhẹ nhàng, không vặn xoắn cổ đột ngột.
Người trên 40 tuổi, đặc biệt có tiền sử tim mạch, huyết áp cao hoặc bệnh mạch máu, cần kiểm tra và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi massage, nhất là vùng cổ vai gáy. Trong buổi massage, bạn phải thông báo rõ bệnh nền, yêu cầu kỹ thuật nhẹ, tránh thao tác kéo giãn mạnh ở cổ. Nếu trong hoặc sau khi massage thấy đau đớn bất thường, chóng mặt, đau ngực, khó thở, tê yếu tay chân hay đau đầu dữ dội, cần dừng ngay và tìm hỗ trợ y tế kịp thời. Quy tắc nên nhớ: massage chỉ tốt khi bạn kiểm soát được rủi ro, hiểu cơ thể mình và không ngại nói “dừng lại” đúng lúc.
