Thu nhập 2 tỷ đồng/năm: Mơ hay thực với thợ sửa ống nước Việt?
Thợ sửa ống nước Australia là những lao động kỹ thuật được đào tạo bài bản, có chứng chỉ nghề và giấy phép hành nghề, chịu trách nhiệm lắp đặt, sửa chữa, bảo trì hệ thống ống nước, thoát nước và các thiết bị liên quan trong nhà ở, công trình dân dụng lẫn hạ tầng, với yêu cầu cao về an toàn, quy chuẩn kỹ thuật và tuân thủ pháp luật địa phương.
Câu chuyện thợ sửa ống nước người Việt tên Phi Long khẳng định nghề này có thể mang lại khoảng 2 tỷ đồng mỗi năm không phải là câu nói cho vui. Ở Australia, anh có 6 năm kinh nghiệm, sở hữu chứng chỉ nghề bậc III trong ngành plumbing và giấy phép hành nghề hợp lệ. Điều đó cho thấy thu nhập “khủng” gắn chặt với trình độ, chứ không phải chỉ cần sang là có tiền tỷ. Thợ có bằng cấp và kinh nghiệm thường được trả công cao hơn, còn người mới bước vào nghề nhận mức thấp hơn đáng kể. Câu chuyện ở đây không phải là nghề thủ công nào cũng dễ làm giàu, mà là nghề này thưởng xứng đáng cho ai đi đúng lộ trình chuyên môn.
Thị trường “khát” thợ tay nghề: Cơ hội lớn nhưng không dành cho người nửa vời
Thực tế, nhu cầu đối với thợ sửa ống nước Australia hiện ở mức thiếu hụt rõ rệt. Theo cơ quan Jobs and Skills Australia, nghề này nằm trong danh sách 18 nghề thuộc nhóm xây dựng và kỹ thuật thiếu nhân lực trên toàn quốc trong giai đoạn 2021-2025. Một dữ liệu khác cho thấy có tới 99 nghề thuộc nhóm kỹ thuật viên và thợ lành nghề rơi vào tình trạng thiếu hụt liên tục trong hai năm 2024 và 2025, bao gồm thợ mộc, thợ điện, thợ sửa ống nước, quản lý xây dựng và kỹ thuật viên xây dựng.
Điều đó có nghĩa là lao động Việt Nam Australia trong nhóm nghề kỹ thuật đang đứng trước một “cơn khát” nhân lực hiếm có, đặc biệt ở các nghề thủ công như plumbing, mộc, điện. Một thợ mộc Việt chia sẻ thu nhập đã tăng gấp đôi sau hơn hai năm làm việc, với mức trả giờ dao động rộng tùy vị trí và kinh nghiệm. Những con số này cho thấy thu nhập nghề thủ công có thể vượt nhiều công việc văn phòng, nhưng chỉ dành cho người sẵn sàng coi nghề là sự nghiệp dài hạn, chứ không phải cuộc thử nghiệm nhất thời.
Visa kỹ năng, chứng chỉ, giấy phép: Bộ “vé vào cửa” bắt buộc
Điểm mà nhiều người hay bỏ qua là Australia thiếu thợ nhưng không thiếu tiêu chuẩn. Bà Annie Davies, một cố vấn di trú tại đây, nhấn mạnh rằng để trở thành lao động tay nghề cao được làm việc hợp pháp là cả một lộ trình dài, từ bằng cấp, kinh nghiệm, kỹ năng tiếng Anh, thị thực đến giấy phép hành nghề. Nghề thợ sửa ống nước Australia có yêu cầu chặt chẽ về đào tạo và giấy phép hành nghề, nên người dân không được tự ý làm các hạng mục kỹ thuật phức tạp mà phải thuê thợ có license.
Với lao động Việt muốn sang theo diện visa kỹ năng Australia, việc đầu tiên là chứng minh tay nghề qua đánh giá chuyên môn, sau đó mới tính đến các diện thị thực như loại có doanh nghiệp bảo lãnh, diện được doanh nghiệp đề cử hoặc các visa di cư tay nghề tính điểm như 189, 190, 491. Mỗi loại visa lại có điều kiện riêng về bằng cấp, kinh nghiệm, tiếng Anh và điểm di trú. Và ngay cả khi đã có visa, nhiều bang, vùng lãnh thổ vẫn yêu cầu đăng ký hoặc cấp phép riêng cho các nghề như thợ điện, thợ sửa ống nước. Không hiểu và không chuẩn bị cho tầng thủ tục này, khả năng dừng cuộc chơi giữa đường là rất cao.
Tiếng Anh, kỹ năng và thực tế công việc: Bức tranh không màu hồng
Đằng sau thu nhập tiền tỷ là những ngày làm việc dài và trách nhiệm không hề nhẹ. Anh Phi Long kể lại việc đang ăn cơm cũng phải bỏ bữa, ôm thùng đồ nghề, lái xe gần một giờ sang thành phố khác xử lý sự cố vỡ đường ống cho một cụ ông sống một mình. Nhiều ca khẩn cấp không cho phép chậm trễ, vì càng để lâu, thiệt hại tài sản càng lớn. Có lúc, anh phải từ chối bớt khách để ưu tiên các trường hợp ưu tiên hơn, còn các việc chưa cấp thiết được hẹn sang thời điểm khác.
Tiếng Anh không chỉ là điều kiện trên giấy, mà là công cụ sống còn để hiểu đúng yêu cầu khách hàng, quy định an toàn và giao tiếp với đồng nghiệp. Chính anh Long nhìn nhận, để có thu nhập tốt và công việc ổn định, lao động nhập cư phải vượt qua rào cản ngôn ngữ, hoàn thành chương trình đào tạo, có bằng cấp, chứng chỉ và giấy phép hành nghề phù hợp. Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực nghề này được dự báo tiếp tục tăng khoảng 2% mỗi năm, ai chuẩn bị bài bản sẽ có lợi thế lớn, còn ai coi nhẹ ngôn ngữ và chuẩn nghề sẽ dễ bị loại khỏi cuộc chơi.
Lộ trình cho người Việt: Du học nghề hay “đánh cược” bằng kinh nghiệm?
Câu hỏi thực tế nhất với nhiều người là: nên đi đường nào? Theo bà Annie, người Việt muốn tìm cơ hội trong lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng ở Australia thường có hai hướng: du học nghề hoặc tận dụng bằng cấp, kinh nghiệm sẵn có ở Việt Nam để xin visa phù hợp. Với người trẻ chưa có tay nghề hoặc muốn chuyển hướng, du học nghề là cách giúp tiếp cận sớm chương trình đào tạo chuẩn Australia, hiểu rõ yêu cầu cấp phép và thị trường lao động ở bang, vùng mình nhắm đến.
Lợi thế của con đường du học nghề là xây nền tảng vững, tránh cảnh sang nơi lạ mà không hiểu luật, không nắm chuẩn kỹ thuật. Sau khi hoàn thành khóa học, người học có thể tìm các diện visa kỹ năng Australia để ở lại làm việc, đồng thời thực hiện yêu cầu cần thiết để được cấp giấy phép hoặc đăng ký hành nghề nếu nghề thuộc nhóm phải có license. Ngược lại, với người đã có kinh nghiệm và chứng chỉ ở Việt Nam, việc quy đổi, đánh giá tay nghề sẽ là bài kiểm tra nghiêm túc. Dù đi lối nào, lao động Việt Nam Australia cần coi thu nhập nghề thủ công như phần thưởng cho sự chuẩn bị dài hơi, chứ không phải tấm vé số may rủi.
