Từ phong trào thử nghiệm đến cuộc đua tạo giá trị kinh doanh
Ứng dụng AI Việt Nam trong doanh nghiệp hiện là quá trình đưa trí tuệ nhân tạo từ mức thử nghiệm, tìm hiểu công nghệ sang triển khai thực tế trong vận hành, sản phẩm và dịch vụ, nhằm tăng năng suất, rút ngắn thời gian, cải thiện doanh thu, đồng thời xây dựng lợi thế cạnh tranh có thể đo lường bằng các chỉ số kinh doanh cụ thể. Theo báo cáo “Khai phá Tiềm năng AI Việt Nam 2026”, khoảng 26% doanh nghiệp, tương đương 245.000 đơn vị, đã ứng dụng AI trong hoạt động – tăng mạnh so với mức 18% chỉ một năm trước. Điều đó cho thấy ứng dụng AI không còn là phong trào mang tính thử nghiệm, mà đang trở thành lựa chọn chiến lược. Vấn đề không còn là “có dùng AI hay không”, mà là doanh nghiệp chuyển từ triển khai AI doanh nghiệp ở mức thử nghiệm sang AI tạo giá trị kinh doanh cụ thể nhanh đến đâu và bài bản như thế nào.
245.000 doanh nghiệp và bước ngoặt từ tiết kiệm thời gian sang tăng doanh thu
Số liệu mới cho thấy bức tranh ứng dụng AI Việt Nam đã bước sang giai đoạn có kết quả rõ ràng: 75% doanh nghiệp ghi nhận năng suất tăng, cao hơn nhiều so với 66% của năm trước, trong khi 64% cho biết doanh thu trung bình tăng thêm 15% nhờ AI. Khảo sát khác cũng khẳng định 72% doanh nghiệp sử dụng AI nhận thấy năng suất cải thiện, còn 64% ghi nhận mức tăng doanh thu tương tự. Trường hợp TCBS sử dụng môi trường phát triển agentic AI Kiro cho thấy tác động cụ thể: thời gian phát triển tính năng rút ngắn gần 25%, hơn 70% mã nguồn do AI tạo ra được phê duyệt ngay lần đầu. Đây là minh chứng rõ ràng rằng AI không chỉ giúp “làm nhanh hơn”, mà đang trực tiếp tác động lên tăng trưởng doanh thu, tốc độ ra mắt sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Tài chính, y tế và cuộc thử nghiệm đã bắt đầu… có lãi
Tốc độ triển khai AI doanh nghiệp không đồng đều giữa các ngành, nhưng những lĩnh vực tiên phong đang chứng minh AI tạo giá trị kinh doanh là nhận định có cơ sở. Trong dịch vụ tài chính, 41% doanh nghiệp đã ứng dụng AI, 79% trong số đó ghi nhận năng suất tăng. Ngân hàng số hiện đại của Techcombank là một ví dụ khi dùng nền tảng đám mây để xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày và đẩy nhanh phát triển dịch vụ mới. Ở y tế, 23% doanh nghiệp ứng dụng AI, 69% cho biết năng suất được cải thiện. OmiGroup với công cụ OmiKG đã xác định được 15 trên 17 cơ chế phân tử liên quan đến tiểu đường tuýp 2 – kết quả vượt trội so với hai phương pháp AI thông thường khác. Dù 61% doanh nghiệp thừa nhận vẫn ở giai đoạn thử nghiệm, 71% đã hòa vốn hoặc có lợi nhuận từ khoản đầu tư AI.
Agentic AI: lớp tăng tốc mới cho doanh nghiệp Việt Nam
Nếu AI thế hệ đầu giúp tự động hóa và phân tích, thì agentic AI – các tác nhân AI có khả năng hành động độc lập – đang mở ra lớp tăng tốc mới cho doanh nghiệp Việt Nam. 38% doanh nghiệp được khảo sát cho biết đã biết đến agentic AI, trong đó 8% đã tích hợp vào quy trình cốt lõi và 19% đang thử nghiệm hoặc triển khai thí điểm. Những người đi trước đang hưởng lợi rõ rệt: 81% ghi nhận năng suất cải thiện, 68% thấy hiệu quả vận hành tăng, 61% cho biết tốc độ ra quyết định và thực thi tốt hơn, và 49% đánh giá việc mở rộng quy mô thuận lợi hơn. Nền tảng trí tuệ giọng nói NoteX vận hành trên dịch vụ đám mây cho thấy khả năng xử lý mô hình độc quyền ở quy mô lớn, giảm 30% độ trễ và chi phí xử lý AI, đồng thời thu hút hơn 1 triệu người dùng tại hơn 20 quốc gia ngay trong năm đầu tiên. Đây là chỉ dấu cho thấy doanh nghiệp Việt đã bắt đầu “xuất khẩu” năng lực AI chứ không chỉ là người dùng cuối.
Từ tham vọng trung tâm AI ASEAN đến bài toán chiến lược trong từng doanh nghiệp
Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm AI của ASEAN vào năm 2030, với nền tảng dữ liệu, hạ tầng cloud, 4G và 5G ngày càng hoàn thiện. Theo cơ quan quản lý, cả nước có 42 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất thiết kế khoảng 372 MW; vùng phủ 4G đạt 99,8% dân số, 5G đạt khoảng 91,9% – đây là nền tảng quan trọng cho các dịch vụ AI phát triển. Khoảng 69% doanh nghiệp coi ứng dụng AI là ưu tiên hàng đầu hoặc ưu tiên cao, 84% kỳ vọng mức độ sử dụng AI sẽ tăng trong năm tới, và 78% tin rằng AI tiếp tục là động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, chuyển dịch từ giai đoạn thử nghiệm sang tạo kết quả kinh doanh có thể đo lường không tự xảy ra. Doanh nghiệp cần chiến lược AI rõ ràng, cách đo ROI đáng tin cậy và năng lực sử dụng AI có trách nhiệm để không bị tụt lại trong cuộc đua này. Như một tuyên bố đáng trích dẫn: “Doanh nghiệp nào chuyển đổi một cách bài bản từ thử nghiệm sang triển khai, với hỗ trợ bởi hạ tầng đám mây, môi trường pháp lý minh bạch cùng kỹ năng phù hợp, sẽ ở vị thế thuận lợi nhất để cạnh tranh và phát triển”.
