Chăm sóc tích hợp phải bắt đầu từ nhu cầu sống của người cao tuổi
Chăm sóc người cao tuổi tích hợp là cách tổ chức các dịch vụ y tế, phục hồi chức năng, dinh dưỡng và hỗ trợ tâm lý thành một kế hoạch liên tục, phù hợp với tình trạng sức khỏe và điều kiện sống của từng người. Đây không phải phần việc riêng của bệnh viện hay gia đình, mà cần sự phối hợp giữa nhân viên y tế, người chăm sóc và cộng đồng. Ngày 31/10, Bệnh viện Thống Nhất tổ chức Hội nghị khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề “Lão khoa tích hợp trong kỷ nguyên già hóa dân số”. Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh già hóa dân số đặt ra yêu cầu lâu dài đối với cách tổ chức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Điều đó càng cấp thiết khi nhiều người cao tuổi cùng lúc mắc bệnh không lây, có đa bệnh lý và phải dùng nhiều loại thuốc. Nếu hệ thống chỉ tập trung chữa từng bệnh riêng lẻ, nguy cơ bỏ sót nhu cầu vận động, ăn uống, tinh thần và theo dõi dài hạn là rất rõ.
Điều trị, phục hồi và hỗ trợ phải đi cùng một kế hoạch
Một đợt điều trị thành công không nên được đo bằng việc người bệnh rời bệnh viện, mà bằng khả năng họ trở lại sinh hoạt an toàn và duy trì sức khỏe sau đó. Vì vậy, chăm sóc tích hợp cần phối hợp điều trị với phục hồi chức năng, dinh dưỡng, điều dưỡng và hỗ trợ tâm lý; gia đình, cộng đồng cũng phải được tính vào kế hoạch. Với người mắc nhiều bệnh, đánh giá lão khoa toàn diện giúp nhận diện sớm nguy cơ suy yếu, té ngã, suy dinh dưỡng hay suy giảm nhận thức. Việc rà soát thuốc cũng cần được chú trọng để hạn chế tương tác và tác dụng không mong muốn khi người bệnh sử dụng nhiều loại thuốc. Quan trọng hơn, mỗi người cần một kế hoạch chăm sóc thống nhất, không phải những chỉ dẫn rời rạc từ nhiều nơi. Mục tiêu là duy trì tối đa chức năng, khả năng sinh hoạt độc lập và chất lượng sống, thay vì chỉ kéo dài tuổi thọ.
Chăm sóc tại nhà cần được kết nối với y tế cơ sở
Mở rộng chăm sóc tại nhà và trong cộng đồng là hướng đi cần thiết, nhưng dịch vụ tại nhà chỉ phát huy tác dụng khi có chuyên môn và đầu mối theo dõi đáng tin cậy. Định hướng được nêu tại hội nghị bao gồm phát triển mô hình chăm sóc tại nhà, trung tâm chăm sóc ban ngày, cơ sở chăm sóc nội trú và câu lạc bộ dành cho người cao tuổi. Các mô hình này nên bổ trợ lẫn nhau, để gia đình có thêm lựa chọn theo nhu cầu, thay vì bị buộc phải dựa hoàn toàn vào bệnh viện hoặc tự xoay xở. Y tế cơ sở có vai trò đưa dịch vụ đến gần nơi người cao tuổi sinh sống, theo dõi sức khỏe thường xuyên và chuyển tuyến kịp thời khi cần điều trị chuyên sâu. Để làm được điều đó, cần bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho người chăm sóc tại nhà và các trung tâm, đồng thời kết nối dữ liệu sức khỏe giữa các tuyến. Nếu thiếu những mắt xích này, chăm sóc cộng đồng dễ trở thành khẩu hiệu hơn là hỗ trợ thiết thực.
Từ định hướng đến dịch vụ thực sự thuận tiện
Hội nghị diễn ra trong hai ngày 30 và 31/10, tại 4 hội trường với 32 phiên khoa học; chương trình có 208 báo cáo, gồm 180 báo cáo chuyên đề và 28 báo cáo poster. Quy mô ấy cho thấy lão khoa tích hợp đang được bàn luận rộng, nhưng thước đo quan trọng hơn là những mô hình nào có thể triển khai, đánh giá và nhân rộng trong thực tế. Bước tiếp theo cần là tổ chức quy trình chăm sóc liền mạch từ khi tiếp nhận, điều trị đến sau xuất viện; hướng dẫn người bệnh và người chăm sóc, rồi phối hợp theo dõi với cơ sở y tế. Các dịch vụ cũng phải thuận tiện với người hạn chế vận động và phù hợp điều kiện sống của từng gia đình. Chăm sóc người cao tuổi lấy người bệnh làm trung tâm không đồng nghĩa làm thay mọi việc, mà là giúp họ giữ được nhiều khả năng tự chủ nhất có thể. Kết luận cần rõ ràng: kết nối bệnh viện, y tế cơ sở, gia đình và cộng đồng mới biến chăm sóc thành một hành trình liên tục, an toàn và có ích cho đời sống hằng ngày.
