Chăm sóc tại cộng đồng phải bắt đầu từ nhu cầu thật
Chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng là việc hỗ trợ sức khỏe, phòng bệnh và duy trì chất lượng sống cho người lớn tuổi ngay tại nơi họ sinh sống, với sự tham gia của y tế cơ sở, gia đình và các tổ chức địa phương. Khi già hóa dân số diễn ra, cách chăm sóc này không còn là phần việc phụ: hệ thống y tế, công tác dân số và an sinh xã hội đều chịu thêm áp lực.
Đầu tháng 10, Chi cục Dân số tỉnh tổ chức tập huấn tại phường Phan Rang và xã Diên Khánh cho gần 350 người cao tuổi, cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số. Nội dung đi vào các bệnh thường gặp như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh xương khớp và tim mạch, cùng dinh dưỡng, nghỉ ngơi, vận động phù hợp. Đây là hướng đi thiết thực: kiến thức cần đến được với người dân trước khi một vấn đề sức khỏe trở thành ca cấp cứu.
Tọa đàm cần chuyển trao đổi thành việc làm cụ thể
Tại phường Sơn Nam, tọa đàm quy tụ đại diện ngành dân số, chính quyền, trạm y tế, Hội Người cao tuổi, cộng tác viên và người dân. Đại biểu bàn về thực trạng già hóa, nhu cầu chăm sóc, khó khăn khi tiếp cận dịch vụ y tế và những chính sách liên quan. Giá trị của một cuộc gặp như vậy không nằm ở số lượt phát biểu, mà ở khả năng giúp các bên nhận rõ ai đang cần hỗ trợ và dịch vụ nào còn xa tầm với.
Thảo luận tập trung vào phối hợp giữa các ngành, tuyên truyền, khám định kỳ và kỹ năng tự chăm sóc tại nhà; trạm y tế cùng Hội Người cao tuổi cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tế. Tọa đàm là dịp nhận diện trở ngại và đề xuất giải pháp phù hợp với từng địa phương. Vì thế, cần có bước tiếp nối: ghi nhận nhu cầu, phân công trách nhiệm và theo dõi xem người cao tuổi có thực sự tiếp cận được dịch vụ hay không.
Sống khỏe cần cả dịch vụ y tế lẫn môi trường thân thiện
Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không thể chỉ dừng ở việc phát thuốc hoặc khuyên ăn uống lành mạnh. Một người mắc bệnh nền cần được theo dõi định kỳ, phát hiện sớm biến chứng và có hướng dẫn phù hợp với khả năng sinh hoạt. Tại buổi tập huấn, một người tham dự chia sẻ rằng bà có thêm kiến thức về dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe; một người khác duy trì tập thể dục buổi sáng, ăn điều độ, tăng rau xanh và hạn chế thực phẩm nhiều chất béo. Những thay đổi nhỏ ấy có ý nghĩa hơn khi được hỗ trợ bởi dịch vụ y tế gần nhà.
Ngành y tế tỉnh cho biết sẽ tăng cường khám, sàng lọc định kỳ, nâng chất lượng điều trị các bệnh thường gặp và củng cố chuyên khoa tim mạch, lão khoa. Song song với dịch vụ chuyên môn, địa phương hướng tới môi trường nơi người cao tuổi được tôn trọng, yêu thương và tiếp tục phát huy vai trò trong gia đình, cộng đồng. Sống vui, sống khỏe vì vậy cũng phụ thuộc vào sự an toàn, gắn kết và khả năng tham gia đời sống xã hội.
Mục tiêu đến năm 2030 đặt ra thước đo rõ ràng
Kế hoạch chăm sóc sức khỏe người cao tuổi giai đoạn 2026–2030 đặt ra các chỉ tiêu có thể kiểm tra: đến năm 2030, tỉnh phấn đấu 100% người cao tuổi được khám định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần và có hồ sơ theo dõi; 90% được phát hiện, điều trị, quản lý bệnh không lây nhiễm. Kế hoạch cũng hướng tới hỗ trợ 100% người không thể tự chăm sóc, đồng thời cung cấp kiến thức và kỹ năng cho 90% người có khả năng tự chăm sóc.
Mục tiêu chỉ có sức nặng khi đi cùng năng lực thực hiện: đội ngũ y tế cơ sở, hồ sơ sức khỏe được cập nhật và hỗ trợ đến tận nơi cho người già yếu, cô đơn hoặc mắc bệnh nặng. Tỉnh còn đặt mục tiêu 90% xã, phường, đặc khu có ít nhất một câu lạc bộ và một đội tình nguyện viên tham gia chăm sóc. Trong tháng hành động và những năm tiếp theo, ngành y tế dự kiến tiếp tục triển khai hoạt động chăm sóc; các cuộc tọa đàm cần góp phần giữ cho kế hoạch gắn với nhu cầu thực tế.
