Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Thị trường carbon Việt Nam: Gỡ nút thắt để hút vốn xanh

Thị trường carbon Việt Nam: Gỡ nút thắt để hút vốn xanh
Sở thích|Đông Nam Á

Từ nghĩa vụ môi trường thành quyết định đầu tư

Thị trường carbon là cơ chế định giá và giao dịch quyền phát thải hoặc tín chỉ giảm phát thải, giúp doanh nghiệp cân nhắc chi phí khí nhà kính trong các quyết định sản xuất và đầu tư. Nếu thiết kế đúng, đây không chỉ là công cụ tuân thủ mà còn là cầu nối giữa mục tiêu khí hậu và nguồn vốn cho chuyển đổi.

Nhu cầu vốn để hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 vượt khả năng ngân sách, nên Việt Nam cần thêm dòng tiền tư nhân và quốc tế. Khi chi phí phát thải đi vào bảng cân đối kế toán, đầu tư công nghệ sạch và tiết kiệm năng lượng có thể trở thành lựa chọn kinh doanh thay vì khoản chi chỉ để đáp ứng quy định. Điều 6 của Thỏa thuận Paris còn mở khả năng hợp tác, trao đổi tín chỉ xuyên biên giới và tiếp cận vốn xanh quốc tế. Nhưng cơ hội ấy không tự xuất hiện: nhà đầu tư cần quy tắc rõ, dữ liệu đáng tin và cơ chế phân chia lợi ích có thể dự đoán.

Thị trường carbon Việt Nam: Gỡ nút thắt để hút vốn xanh

Hạn ngạch lớn, giao dịch vẫn mỏng

Việt Nam đã dựng được những cấu phần quan trọng của thị trường carbon Việt Nam. Sàn giao dịch vận hành từ ngày 29/6/2026; trong giai đoạn 2025–2026, tổng hạn ngạch phát thải thí điểm khoảng 511 triệu tấn CO₂ tương đương được phân bổ cho 110 cơ sở nhiệt điện, sắt thép và xi măng. Quy mô này cho thấy thị trường có nền tảng đáng kể, nhưng số hạn ngạch lớn không đồng nghĩa với thanh khoản.

Sau gần năm tháng, khối lượng giao dịch mới đạt 1.310 tấn CO₂ tương đương. Khoảng cách giữa lượng phân bổ và giao dịch thực tế là lời cảnh báo: sàn có thể tồn tại về mặt kỹ thuật nhưng chưa hình thành nhu cầu mua bán đủ sâu. Khi các cơ sở có cơ cấu chi phí tương đồng, ít bên thiếu hạn ngạch và ít bên dư đủ để giao dịch, thị trường khó tạo tín hiệu giá có ý nghĩa. Vì vậy, đánh giá thành công không thể chỉ dựa vào số lượng hạn ngạch hay việc sàn đã mở cửa.

Cổng thông tin thị trường carbon được ra mắt tại sự kiện ngày 13/11/2026 do cơ quan quản lý cùng các đối tác Liên Hợp Quốc tổ chức bên lề COP31, nhằm công khai thông tin quan trọng và giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư tiếp cận thị trường. Minh bạch là bước cần thiết, nhưng chỉ phát huy tác dụng khi dữ liệu kiểm kê, quy tắc giao dịch và chất lượng tín chỉ được cập nhật nhất quán.

Thị trường carbon Việt Nam: Gỡ nút thắt để hút vốn xanh

Giá carbon cần tạo sức ép đủ rõ

Nút thắt không nằm riêng ở mức giá carbon mà ở cách thiết kế toàn bộ cơ chế. Hạn ngạch được phân bổ miễn phí và khá sát phát thải lịch sử giai đoạn 2022–2024, nên nhiều doanh nghiệp không phải mua thêm. Quy định cho phép dùng tín chỉ bù trừ đến 30% nghĩa vụ, chuyển hạn ngạch dư sang kỳ sau không giới hạn và vay trước tối đa 15% hạn ngạch kỳ kế tiếp cũng làm giảm nhu cầu giao dịch. Khi chế tài chưa đủ mạnh, giá khó trở thành tín hiệu khiến doanh nghiệp thay đổi công nghệ.

Cải cách cần đi theo hướng có lộ trình: nâng chất lượng dữ liệu và phương pháp phân bổ, mở rộng số cơ sở tham gia, rà soát mức linh hoạt của cơ chế bù trừ và chuyển hạn ngạch, đồng thời bảo đảm chế tài có sức răn đe. Tuy nhiên, tăng sức ép phải tính đến chi phí thực tế. Nếu chi phí carbon của ngành điện được chuyển vào giá bán, người tiêu dùng và doanh nghiệp sản xuất có thể chịu áp lực; nếu không, doanh nghiệp phát điện phải hấp thụ khoản chi trong biên lợi nhuận. Chính sách tốt cần công khai cách xử lý hệ quả này thay vì bỏ qua.

Thí điểm ETS dự kiến kéo dài đến hết năm 2028; các bộ quản lý ngành phải đề xuất danh sách cơ sở và hạn ngạch cho giai đoạn 2027–2028 trước ngày 30/6/2027. Đây là thời điểm để sửa những quy tắc đang làm giao dịch trì trệ, trước khi thị trường chuyển sang vận hành chính thức từ năm 2029.

Thị trường carbon Việt Nam: Gỡ nút thắt để hút vốn xanh

Vốn quốc tế cần thị trường đáng tin

Tại sự kiện COP31 ngày 13/11/2026, các đối tác quốc tế ghi nhận tiến triển của Việt Nam và cam kết tiếp tục hỗ trợ về chính sách, hạ tầng kỹ thuật, chuyên môn và nguồn lực để thị trường minh bạch, hiệu quả, có kết nối quốc tế. ETP và UNOPS cũng cho biết sẵn sàng tiếp tục đồng hành. Đây là hỗ trợ có giá trị, nhưng không thể thay thế quyết định trong nước về quyền sở hữu tín chỉ, chất lượng dữ liệu, quy trình xác minh và cách phân bổ lợi ích.

Muốn vốn xanh quốc tế đi vào các dự án giảm phát thải, Việt Nam cần chứng minh tín chỉ có chất lượng, giao dịch có thể kiểm tra và kết quả giảm phát thải không bị tính trùng. Cùng lúc, doanh nghiệp cần được hướng dẫn để hiểu nghĩa vụ, chi phí và lợi ích khi tham gia, thay vì chỉ nhận thêm một tầng thủ tục.

Kết luận: thị trường carbon có thể biến giảm phát thải thành động lực kinh tế và mở cửa cho nguồn vốn mới, nhưng quy mô hạn ngạch không đủ để bảo đảm thành công. Ưu tiên lúc này là tạo thanh khoản, thiết lập tín hiệu giá đáng tin và củng cố thể chế. Khi doanh nghiệp có lý do rõ ràng để giảm phát thải, vốn quốc tế mới có cơ sở để đến và ở lại.

Thị trường carbon Việt Nam: Gỡ nút thắt để hút vốn xanh

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!